Franciszek Piotr Potocki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Piotr Franciszek Potocki)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Franciszek Piotr Potocki
Ilustracja
Franciszek Piotr Potocki, portret pędzla Kazimierza Wojniakowskiego
Herb
Pilawa Złota
Rodzina Potoccy herbu Pilawa
Data urodzenia 1745
Data i miejsce śmierci 1829
Berdyczów
Ojciec Józef Potocki
Matka Pelagia Potocka
Żona

Krystyna z Potockich

Dzieci

Jan Alojzy

Odznaczenia
Order Orła Białego Order Świętego Stanisława (Rzeczpospolita Obojga Narodów)

Franciszek Piotr Potocki herbu Pilawa (ur. 1745, zm. 1829 w Berdyczowie) – hrabia austriacki 1777, członek Generalności konfederacji barskiej w 1771 roku[1], starosta szczyrzycki, ambasador Rzeczypospolitej w Imperium Osmańskim w latach 1791-1792, poseł nadzwyczajny i minister pełnomocny Rzeczypospolitej w Imperium Osmańskim w latach 1789-1791[2], szef regimentu Potockich.

Syn Józefa kasztelana lwowskiego, brat Ignacego posła, ojciec Feliksa pułkownika wojsk Księstwa Warszawskiego.

Uczestniczył w konfederacji barskiej głównie jako polityk. Po upadku ruchu emigrował do Niemiec, później wrócił do kraju i uzyskał przebaczenie króla. Emisariusz dyplomatyczny w Wiedniu, Preszowie. W roku 1788 wyjechał do Konstantynopola, gdzie został posłem[3]. Mimo dużego nakładu środków, w tym i własnych, i usilnych starań sukcesów nie osiągnął. Był posłem ziemi bielskiej na Sejm Czteroletni w 1788 roku[4]. Zwolennik i propagator Konstytucji 3 maja. Poślubił w 1780 Krystynę Potocką, córkę Joachima Karola Potockiego. Za zasługi został odznaczony Orderem Orła Białego 6 kwietnia 1790 roku. W 1790 został kawalerem Orderu Świętego Stanisława[5].

W latach 1788-1792 szef regimentu 7 pieszego koronnego, który wziął udział w wojnie polsko-rosyjskiej 1792. W wojsku nigdy nie służył. Po upadku insurekcji wyjechał na zachód i działał w organizacjach niepodległościowych we Włoszech - Wenecja, Bolonia, a także w Bazylei. Wobec sukcesów gen. Jana H. Dąbrowskiego wycofał się z działalności i w 1796 po ogłoszeniu amnestii przez cara Pawła, powrócił do kraju. Od 1812 marszałek szlachty guberni kijowskiej[6]. Założył w Boćkach archiwum zw. "ruski", zawierające cenne zbiory dokumentów. Za działalność na rzecz Towarzystwa Patriotycznego i sympatie prodekabrystowskie w 1825 więziony w Kijowie.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Władysław Konopczyński: Za kulisami Generalności Konfederacji Barskiej. w: Kwartalnik Historyczny, rocznik XLIV, t. I, z. 1, 1930, s. 58.
  2. Rocznik Służby Zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej według stanu na 1 kwietnia 1938, Warszawa 1938, s. 140.
  3. O strojach uczestników ostatniego polskiego poselstwa w Stambule w 1790 roku.
  4. Kalendarzyk narodowy y obcy na rok ... 1792. ..., Warszawa 1791, s. 330.
  5. Zbigniew Dunin-Wilczyński, Order Św. Stanisława, Warszawa 2006, s. 199.
  6. Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, 2008, s. 246.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • K. Bauer: Wojsko koronne powstania kościuszkowskiego. Warszawa: WMON, 1981.
  • Henryk P. Kosk: Generalicja polska. T. 2. Pruszków: wyd. Oficyna Wydawnicza, 2001.