Piotrowice koło Karwiny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy gminy w Czechach. Zobacz też: inne miejscowości mające Piotrowice w nazwie.
Piotrowice koło Karwiny
Petrovice u Karviné
gmina
Kościół św. Marcina
Kościół św. Marcina
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Czechy
Kraj Flag of Moravian-Silesian Region.svg morawsko-śląski
Powiat Karwina
Historyczna ziemia Śląsk
Starosta Marian Lebiedzik (ČSSD)
Powierzchnia 20,46 km²
Populacja (2012)
• liczba ludności

5259[1]
• gęstość 282,7 os./km²
Kod pocztowy 735 72
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba obrębów ewidencyjnych 6
Liczba części gminy 4
Liczba gmin katastralnych 4
Położenie na mapie kraju morawsko-śląskiego
Mapa lokalizacyjna kraju morawsko-śląskiego
Piotrowice koło Karwiny
Piotrowice koło Karwiny
Położenie na mapie Czech
Mapa lokalizacyjna Czech
Piotrowice koło Karwiny
Piotrowice koło Karwiny
Ziemia 49°54′N 18°33′E/49,896111 18,543889
Strona internetowa
Portal Portal Czechy

Piotrowice koło Karwiny (cz. Petrovice u Karviné i, niem. Petrowitz bei Freistadt) – wieś gminna i gmina w kraju morawsko-śląskim, w powiecie Karwina w Czechach, w historycznych granicach regionu Śląska Cieszyńskiego. Liczba mieszkańców wynosi 5499, powierzchnia 20,46 km². Jest to druga pod względem liczby mieszkańców gmina w kraju bez praw miejskich (jako miasteczko lub miasto). Przez gminę przepływa rzeka Piotrówka, która na jej obszarze uchodzi do Olzy. Na zachodzie sąsiaduje z Dziećmorowicami, na południu z Karwiną, a na wschodzie i północy z Polską.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Gmina Piotrowice koło Karwiny składa się z czterech części i gmin katastralnych:

  • Piotrowice koło Karwiny – położona w centralnej części gminy, na Wysoczyźnie Kończyckiej, ma powierzchnię 882,89 ha[2] (43,1% obszaru całej gminy). W 2001 mieszkało tu 1993 z 4517 osób zamieszkujących całą gminę[3].
  • Marklowice Dolne (cz. Dolní Marklovice) – położona we wschodniej części, na Wysoczyźnie Kończyckiej, ma powierzchnię 493,43 ha[4] (24,1% obszaru gminy). W 2001 mieszkało tu 1371 osób[3].
  • Pierstna (cz. Prstná) – położona w północnej części gminy, na Płaskowyżu Rybnickim, ma powierzchnię 366,56 ha[5] (17,9% obszaru gminy). W 2001 mieszkało tu 419 osób[3].
  • Zawada (cz. Závada), gm. katastralna Závada nad Olší (Zawada nad Olzą) – położona w zachodniej części gminy, na Wysoczyźnie Kończyckiej, ma powierzchnię 304,11 ha[6] (14,9% obszaru gminy). W 2001 mieszkało tu 734 osoby[3].

Ludność[edytuj | edytuj kod]

Według austriackiego spisu ludności z 1910 miejscowości Petrowitz (Piotrowice koło Karwiny), Nieder-Marklowitz, Pierstna i Zawada miały łącznie 3696 mieszkańców, z czego 3516 było zameldowanych na stałe, 3311 (94,2%) było polsko-, 148 (4,2%) niemiecko- a 57 (1,6%) czeskojęzycznymi, 3618 (97,9%) było katolikami, 36 (1%) ewangelikami, 4 (0,1%) kalwinistami, 36 (1%) wyznawcami judaizmu, zaś 2 osoby była innej religii lub wyznania[7].

W 2001 roku 16,2% populacji gminy stanowili Polacy, następnymi pod względem wielkości mniejszościami byli Słowacy (3%), potem Ślązacy (1,1%) i Morawianie (0,4%)[8].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość po raz pierwszy wzmiankowana w 1335 roku, w sprawozdaniu z poboru świętopietrza diecezji wrocławskiej na rzecz Watykanu sporządzonego przez nuncjusza papieskiego Galharda z Cahors wśród 10 parafii archiprezbiteratu w Cieszynie jako villa Petri[9][10] (należy odrzucić datację pierwszej wzmianki na 1305 roku, gdyż w Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis w okolicy nie występuje wieś o nazwie Petri villa[11]). Wieś politycznie znajdowała się wówczas w granicach piastowskiego księstwa cieszyńskiego, będącego od 1327 lennem Królestwa Czech, a od 1526 roku w wyniku objęcia tronu czeskiego przez Habsburgów wraz z regionem aż do 1918 roku w monarchii Habsburgów (potocznie Austrii).

Miejscowa parafia katolicka pw. św. Marcina Biskupa i Wyznawcy musiała więc powstać przed 1335. Została ponownie wymieniona w podobnym spisie sporządzonym przez archidiakona opolskiego Mikołaja Wolffa w 1447 pod nazwą Petirsdorff[12].

W 1855 w Piotrowicach powstała stacja kolejowa na linii Kolei Północnej. W 1869 roku miejscowość liczy 903 mieszkańców[3].

Według austriackiego spisu ludności z 1910 miejscowości Piotrowice miały 1444 mieszkańców, z czego 1408 było zameldowanych na stałe, 1257 (89,3%) było polsko-, 115 (8,2%) niemiecko- a 36 (2,5%) czeskojęzycznymi, 1410 (97,6%) było katolikami, 20 (1,4%) ewangelikami a 14 (1%) wyznawcami judaizmu.[7]

W 1920 miejscowość znalazła się w granicach Czechosłowacji jako Petrovice, w latach 1938-1939 w granicach Polski (Zaolzie). W czasie kampanii wrześniowej zajęty przez wojska niemieckie i włączony do III Rzeszy. Wieś została wyzwolona przez Armię Czerwoną w 1945 roku i ponownie wróciła w granice Czechosłowacji. W 1952 połączono ją z Marklowicami Dolnymi, Pierstną i Zawadą i przemianowano na Piotrowice koło Karwiny.

Zabytki w gminie[edytuj | edytuj kod]

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Przez miejscowość przechodzą trasy rowerowe:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. http://www.czso.cz/csu/2012edicniplan.nsf/t/00002BD91A/$File/13011203.pdf
  2. Informace o katastrálním území Petrovice u Karviné (cz.). [dostęp 2010-10-03].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Český statistický úřad: Historický lexikon obcí ČR 1869 – 2005 – 1. díl (cz.). 20 sierpnia 2008. [dostęp 2010-10-03]. s. 718-719.
  4. Informace o katastrálním území Dolní Marklovice (cz.). [dostęp 2010-10-03].
  5. Informace o katastrálním území Prstná (cz.). [dostęp 2010-10-03].
  6. Informace o katastrálním území Závada nad Olší (cz.). [dostęp 2010-10-03].
  7. 7,0 7,1 Ludwig Patryn (ed): Die Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1910 in Schlesien, Troppau 1912.
  8. Sčítaní lidu, domů a bytů 2001 (cz.). [dostęp 2010-10-03].
  9. Śląsk Cieszyński w średniowieczu (do 1528). Idzi Panic (redakcja). Cieszyn: Starostwo Powiatowe w Cieszynie, 2010, s. 396. ISBN 978-83-926929-3-5.
  10. Jan Ptaśnik: Monumenta Poloniae Vaticana T.1 Acta Camerae Apostolicae. Vol. 1, 1207-1344. Cracoviae: Sumpt. Academiae Litterarum Cracoviensis, 1913, s. 366.
  11. Śląsk Cieszyński w średniowieczu (do 1528). Idzi Panic (redakcja). Cieszyn: Starostwo Powiatowe w Cieszynie, 2010, s. 312. ISBN 978-83-926929-3-5.
  12. Registrum denarii sancti Petri in archidiaconatu Opoliensi sub anno domini MCCCCXLVII per dominum Nicolaum Wolff decretorum doctorem, archidiaconum Opoliensem, ex commisione reverendi in Christo patris ac domini Conradi episcopi Wratislaviensis, sedis apostolice collectoris, collecti. „Zeitschrift des Vereins für Geschichte und Alterthum Schlesiens”. 27, s. 369-372, 1893. Breslau: H. Markgraf (niem.).