Pippo Spano

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Filippo Buondelmonti degli Scolari znany jako Pippo Spano (ur. 1369 - zm. grudzień 1426) – włoski magnat, generał, strateg i powiernik króla Zygmunta Luksemburskiego. Członek Zakonu Smoka.

Pippo Spano
Filippo Buondelmonti degli Scolari
Ilustracja
Fresk autorstwa Andrea del Castagno
Hrabia, Generał
Rodzina Buondelmonti degli Scolari
Data i miejsce urodzenia 1369
Republika Florencka
Data i miejsce śmierci Grudzień 1426
Lipova

Wczesna życie[edytuj | edytuj kod]

Był synem ubogiego florenckiego szlachcica, urodził się w Tizzano, niedaleko Florencji . Po raz pierwszy źródła wspominają o nim około roku 1382, kiedy to wstąpił do służby skarbnika Zygmunta Luksemburskiego i otrzymał zamek w mieście Simontornya (Simonsthurm).

Dalsze usługi dla Korony, takie jak zapewnienie zasobów i wsparcia do walki z Osmanami, doprowadziły do mianowania go administratorem wszystkich kopalni złota w królestwie. Obecny był w Bośni, podczas buntu szlachty węgierskiej po śmierci króla Tvrtko I (1391), Pippo zdołał ujarzmić głównych przywódców buntu.

Brał udział w niefortunnej wyprawie krzyżowej we wrześniu 1396. Po bitwie pod Nicopolis, w przeciwieństwie do większości dowódców chrześcijańskich, udało mu się uciec. Spano, król i wielu wysokich dostojników popłynęło małą łódką w górę Dunaju, aż do ziem węgierskich i chorwackich.

W 1398 ożenił się z Barbarą, córką i spadkobierczynią Andrzeja z Ozory

Podczas okresu kłopotów z przejęciem tronu przez syna Karola III, Władysława Neapolitańskiego, ujawnił zdradę ze strony niektórych możnowładców. Został jednak zmuszony do poddania się ich żądaniom, ponieważ król został aresztowany w zamku wyszehradzkim (1401).

Po tym, jak Zygmunt na krótko odzyskał władzę, szlachta otwarcie uznała Władysława za króla. W 1403 siły Królestwa Neapolu zajęły Zadar, a Pippo musiał się wycofać. W tym samym roku odzyskał Veszprém, a we wrześniu wziął Esztergom i ponownie napadł na Bośnię - przerywając kontakty między armią sycylijską i buntownikami oraz zmuszając najeźdźców do ucieczki.

Podczas pobytu w Wiedniu Pippo został hrabią Timișoary. W tym charakterze zainicjował budowę węgierskiego systemu zamków granicznych, aby powstrzymać agresję osmańską. W tym okresie walczył m.in. z siłami Hrvoja Vukčića Hrvatinića, oblegającymi Szybenik, odzyskując przy tym część dzisiejszej Chorwacji.

We Włoszech[edytuj | edytuj kod]

W 1408 roku Pippo został banem Szörény i członkiem prestiżowego Zakonu Smoka. W 1410 Zygmunt wysłał go, aby przekonał państwa włoskie do zerwania ich więzi z Neapolem. Udał się m.in. do rodzinnej Florencji i Ferrary, gdzie spotkał się z Mikołajem d’Este. W sierpniu spotkał się w Pizie z antypapieżem Janem XXIII.

W ramach kampanii weneckiej z 1411 r. odbił Akwileję, a w grudniu przejął Udine i kilka fortec w Romagna, a następnie również Vittorio Veneto. W styczniu 1412 r. wojska Pippo pojmały wielu ważnych weneckich więźniów, których rozkazał okaleczyć, by pomścić Węgrów zabitych przez wroga.

Poważną porażkę poniósł w bitwie pod Mottą w sierpniu 1412 przeciwko Republice Weneckiej. Pippo zamierzał oblegać Padwę w styczniu, ale nie był w stanie utrzymać swojej armii na miejscu i ruszył w kierunku Brenty, zatrzymał się w Cartigliano i Marostice, prowadząc nieudany atak na Vicenzę. Dalsze niepowodzenia spowodowały jego wycofanie się do Friuli, a w lutym na Węgry.

Scolari wrócił do Friuli we wrześniu, aby wesprzeć Florencję. W Lodi uczestniczył w spotkaniu Zygmunta z władcą miasta Giovanni da Vignate .

Późniejsze zadania[edytuj | edytuj kod]

Pippo w Panteonie Székesfehérvár

Pippo wziął udział w obradach soboru w Konstancji w marcu 1414, kiedy to cesarz powierzył mu opiekę nad Janem XXIII - zadanie, którego nie wykonał, ponieważ wkrótce antypapieżowi udało się zbiec. W 1415 był świadkiem egzekucji Jana Husa.

Ponownie walczył z Turkami w 1417 (na Wołoszczyźnie), w 1418 w okoliach Belgradu. W 1419 walczył również w Bośni, gdzie zgodził się na zawarcie pięcioletniego rozejmu. Później wysłany został do Czech, gdzie zajmował się tłumieniem powstania husyckiego w 1420, dowodził m.in. w bitwie o Witkową Górę. W styczniu 1422 poniósł klęskę w bitwie pod Niemieckim Brodem.

Wieść o domniemanym zabiciu Pippo w Czechach doprowadziła do osmańskiego ataku na Wołoszczyznę, której władcą był Dan II. Pod wpływem próśb Stefana Lazarevicia Pippo wyruszył do Serbii, gdzie odniósł kilka znaczących zwycięstw. W 1425 wraz z sojusznikami przekroczył Dunaj i zdobył Silistrę. Wkrótce po tym doznał jednak udaru mózgu i odesłany został do Lipovej, gdzie zmarł. Pochowany został w katedrze w Székesfehérvár, obok grobowców królów węgierskich.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]