Pisarzowice (powiat bielski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pisarzowice
Herb
Herb Pisarzowic
Kościół w Pisarzowicach
Kościół w Pisarzowicach
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat bielski
Gmina Wilamowice
Liczba ludności (2008) 4673
Strefa numeracyjna (+48) 33
Kod pocztowy 43-332[1]
Tablice rejestracyjne SBI
SIMC 0076279
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Pisarzowice
Pisarzowice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pisarzowice
Pisarzowice
Ziemia49°53′04″N 19°08′46″E/49,884444 19,146111
Strona internetowa miejscowości

Pisarzowicewieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie bielskim, w gminie Wilamowice. Powierzchnia sołectwa wynosi 1384 ha[2], a liczba ludności 4673, co daje gęstość zaludnienia równą 337,6 os./km².

Integralne części wsi Pisarzowice[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0076285 Czernichów Dolny część wsi
0076291 Czernichów Górny część wsi
0076300 Czerwonka część wsi
0076316 Dolna Wieś część wsi
0076322 Górna Wieś część wsi
0076339 Harszówki Dolne część wsi
0076345 Harszówki Górne część wsi

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Wieś położona jest na południowych krańcach ziemi oświęcimskiej, w dwóch polodowcowych dolinach. Przez wieś przepływają trzy rzeki: Pisarzówka, Słonica i Czerwonka. Graniczy z Wilamowicami, Starą Wsią, Hecznarowicami, Kętami, Kozami, miastem Bielsko-Biała i Janowicami.

Przez wieś kursują autobusy PKS Bielsko-Biała, którymi można dojechać do Bielska-Białej i Kęt oraz pojazdy prywatnego przedsiębiorstwa Konkret Bus do Oświęcimia i Bielan. Do granicy Bielska-Białej z Pisarzowicami kursuje linia nr 31 z MZK Bielsko-Biała (przystanek Hałcnów Granica), którą można dojechać do centrum Bielska-Białej (przystanek Piłsudskiego) oraz do dworca kolejowego Bielsko-Biała Główna (przystanek Podwale Dworzec).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość została po raz pierwszy wzmiankowana w spisie świętopietrza parafii dekanatu Oświęcim diecezji krakowskiej z 1326 pod nazwą Villa scriptoris[5]. Nazwa pochodzi od pisarzy ziemskich oświęcimskich, których wieś była uposażeniem.

 Osobny artykuł: Księstwo oświęcimskie.

Historycznie miejscowość jest częścią Księstwa oświęcimskiego[6]. W dokumencie sprzedaży księstwa oświęcimskiego Koronie Polskiej przez Jana IV oświęcimskiego wystawionym 21 lutego 1457 miejscowość wymieniona została jako Pyszarowicze[7]. Nazwę miejscowości w zlatynizowanej staropolskiej formie Pyszarzowicze wymienia w latach (1470-1480) Jan Długosz w księdze Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis[8]. Długosz zapisuje również właściciela miejscowości Jana Balińskiego.

W 1564 roku wraz z całym księstwem oświęcimskim i zatorskim leżała w granicach Korony Królestwa Polskiego, znajdowała się w województwie krakowskim w powiecie śląskim. Po unii lubelskiej w 1569 księstwo Oświęcimia i Zatora stało się częścią Rzeczypospolitej Obojga Narodów w granicach, której pozostawało do I rozbioru Polski w 1772[6]. Po rozbiorach Polski miejscowość znalazła się w zaborze austriackim i leżała w granicach Austrii, wchodząc w skład Królestwa Galicji i Lodomerii. W 1918 roku tereny dawnego Księstwa Oświęcimskiego znalazły się w granicach odrodzonej Polski jako część województwa krakowskiego.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa bielskiego.

Oświata[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki o szkole w Pisarzowicach pochodzą z początku XVI wieku. Szkoła mieściła się w dwuizbowej, drewnianej chacie zbudowanej na gruncie przykościelnym. Lekcje prowadził prawdopodobnie kościelny. Obecnie w Pisarzowicach funkcjonuje przedszkole, a także szkoła podstawowa i gimnazjum (od 2006 roku noszą imię Jana Pawła II).

Religia[edytuj | edytuj kod]

Na terenie wsi działalność duszpasterską prowadzi Kościół Rzymskokatolicki (parafia Świętego Marcina).

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

W Pisarzowicach znajduje się wiele zabytków kultury sakralnej: kapliczki, krzyże i figury świętych. Najstarsze z nich pochodzą z XVIII wieku. W sumie jest ich 41. W miejscowym kościele znajduje się szesnastowieczny obraz Sacra Conversatione. W Pisarzowicach znajdował się również drewniany kościół, zbudowany zapewne na początku XVI wieku. Był drewniany, konstrukcji zrębowej, z wieżą na słup. Spłonął on 7 sierpnia 1965 roku, z pożaru uratowano tabernakulum i cudowny obraz Matki Bożej Szkaplerznej[9]. 20 marca 1968 roku przystąpiono do budowy nowego kościoła. Kilkakrotnie we wsi przebywał kardynał Karol Wojtyła:

  • 27 października 1968 r. – poświęcenie kamienia węgielnego pod kościół w Pisarzowicach
  • 31 października 1970 r. – poświęcenie krzyża na wieżę kościoła
  • 10 listopada 1973 r. – konsekracja kościoła w Pisarzowicach, dokonał jej ówczesny metropolita krakowski Karol Wojtyła.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2014–03–09]. s. według wyboru.
  2. Stanisław Peszel: Informacje ogólne o Pisarzowicach. W: pisarzowice.pl [on-line]. 2009. [dostęp 2010-12-07].
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013–02–15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2014–03–09]. 
  4. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  5. Monumenta Poloniae Vaticana T.1 Acta Camerae Apostolicae. Vol. 1, 1207-1344. Jan Ptaśnik (redakcja). Cracoviae: Sumpt. Academiae Litterarum Cracoviensis, 1913, s. 147-150.
  6. a b Jan Nepomucen Gątkowski: Rys dziejów księstwa oświęcimskiego i zatorskiego. Lwów: nakład autora, 1867.
  7. Krzysztof Prokop: Księstwa oświęcimskie i zatorskie wobec Korony Polskiej w latach 1438-1513. Dzieje polityczne. Kraków: PAU, 2002, s. 151. ISBN 978-8388857-31-7.
  8. Joannis Długosz Senioris Canonici Cracoviensis, „Liber Beneficiorum”, Aleksander Przezdziecki, Tom II, Kraków 1864, s. 292.
  9. http://www.pisarzowice.diecezja.bielsko.pl/historia.php [dostęp 2010-11-17].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]