Piwnice Domu Gorywodów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Piwnice Domu Gorywodów
Obiekt zabytkowy nr rej. 1149/70 z 7 grudnia 1970[1]
Ilustracja
Wnętrze w 2017 roku
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Miejscowość Bytom
Adres ul. Strażacka 8
Styl architektoniczny gotyk
Ukończenie budowy XIV wiek
Położenie na mapie Bytomia
Mapa konturowa Bytomia, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Piwnice Domu Gorywodów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Piwnice Domu Gorywodów”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Piwnice Domu Gorywodów”
50,347597°N 18,923172°E/50,347597 18,923172
Nieistniejący Dom Gorywodów

Piwnice Domu Gorywodów – murowane piwnice z XIV wieku w Bytomiu, wpisane do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego[1].

Gotyckie piwnice, z zachowanymi kamiennymi ostrołukowymi portalami[2] i rzadkim w budownictwie świeckim[2] sklepieniem palmowym[3], znajdują się w centrum miasta, w pobliżu rynku. Powstały w XIV wieku, głównie z lokalnego dolomitu. Nad nimi wznosiła się jednopiętrowa kamienica z XVIII wieku[2] o barokowej fasadzie, zwieńczona attyką[4], zamieszkiwana w XVIII wieku przez handlarzy winem, którzy wykorzystywali owe piwnice do procesu przechowalnictwa wina[5]. W okresie międzywojennym w budynku znajdowała się prażalnia kawy firmy Gebrüder Gorziwoda, która należała do braci Reinholda i Wilhelma Gorziwodów[6][7].

Zabytek odkrył przewodnik PTTK[8] Henryk Gerliński w 1953 roku, jego nazwa pochodzi od ostatnich użytkowników barokowej kamienicy, którzy mieszkali w niej od 1924 do 1934 roku[2]. Kamienica została rozebrana w 1955 roku, pomimo opinii ministerstwa kultury i sztuki, które zaleciło zachowanie budynku. Nad piwnicami wzniesiono pawilon[9]. Adaptacja na lokal gastronomiczny i remont podziemi zostały wykonane w 1972 roku, dzięki staraniom Henryka Gerlińskiego i Komisji Opieki nad Zabytkami PTTK[9]. W zabytkowych podziemnych wnętrzach mieściła się restauracja „Piwnice Gorywodów”[9][5]. Po 2000 roku piwnice zostały odrestaurowane, lokal został na stałe zamknięty przez kryzys w 2020 roku.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b NID ↓.
  2. a b c d Ślęzak 1996 ↓, s. 101.
  3. Przewodnik po Polsce. Warszawa: Sport i Turystyka, 1976, s. 251.
  4. Drabina 2001 ↓.
  5. a b ŚOT ↓.
  6. Ogłoszenie firmy Gebr. Gorziwoda. „Der Oberschlesische Wanderer”, s. 22, 1928-08-19 (niem.). 
  7. „Deutscher Reichsanzeiger”, 1936-10-13 (niem.). 
  8. Krzysztof Mikucki: Krótka historia Koła. Koło Przewodników im Antoniego Mizi przy Oddziale Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego w Bytomiu. [dostęp 2017-08-22].
  9. a b c Ślęzak 1996 ↓, s. 100.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]