Piwonia lekarska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Piwonia lekarska
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd skalnicowce
Rodzina piwoniowate
Rodzaj piwonia
Gatunek piwonia lekarska
Nazwa systematyczna
Paeonia officinalis L.
Sp. pl. 1:530. 1753
'Rubra Plena'
Owoc i nasiona

Piwonia lekarska (Paeonia officinalis L.) – gatunek rośliny należący do rodziny piwoniowatych. Pochodzi z południowej i środkowej Europy[2]. Bardzo rzadka. W Alpach rośnie na rozrzuconych stanowiskach po południowej, włoskiej stronie tego pasma, a także w masywie Monte Generoso w szwajcarskim Ticino. Dochodzi do wysokości ok. 1700 m n.p.m.[3]

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Roślina zielna, osiąga wysokość do 60-80 cm[3].
Łodyga
Pojedyncza, rozgałęziona.
Liście
Dwukrotnie trójdzielne, odcinki eliptyczne, spodem jaśniejsze, sinawe
Kwiaty
Duże, różowe lub czerwone.
Owoce
Mięsiste mieszki, stulone, górą rozchylone.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina, geofit. Dziko rośnie w rzadkich, widnych zagajnikach oraz na suchych, zwykle kamienistych łąkach[3]. Kwitnie od maja do czerwca. Roślina trująca – cała roślina jest trująca.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Wymagania oraz uprawa[edytuj | edytuj kod]

Roślina nie znosi dłuższych okresów suszy ani zalewania. Najlepsze warunki ma w słonecznych lub półcienistych miejscach. Gleby: żyzne, przepuszczalne, średnio wilgotne o pH od lekko kwaśnego do lekko zasadowego. Silnie rozrasta się na glebach piaszczystych, ale za to słabo kwitnie. Roślina całkowicie mrozoodporna. Wysiewanie najlepiej wykonać od razu po zbiorze, wtedy po koło 6 tygodniach uzyskuje się już młode siewki. Istnieje również możliwość rozmnażania poprzez podział starszych kęp rośliny[4].

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • W starożytności uważana była za roślinę boską, która mogła oddalić złe duchy i uchronić przed nocnymi koszmarami.
  • Nasion używano jako przyprawy. Nalewka ze sproszkowanego korzenia była zalecana przy dolegliwościach wątroby. Uważano, że daje ulgę przy skurczach i konwulsjach, podawano ją również kobietom w połogu.
  • Zajmowała ważne miejsce w praktykach magicznych: jej korzenie miały mieć moc otwierania zamkniętych zamków oraz odstraszania demonów, ale pod warunkiem, że były wykopane w nocy[3].
  • W rejonach swego naturalnego występowania ma szereg nazw miejscowych, z których wiele nawiązuje do jej właściwości medycznych i magicznych[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-07-07].
  2. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-07-20].
  3. a b c d e f Danesch Edeltraud, Danesch Othmar: Le monde fascinant de la flore alpine, Editions M.P.A, Saint-Sulpice (Suisse), b. r. (1984), s. 69, ​ISBN 2-88090-009-3
  4. Agnieszka Mike-Jeziorska: Piwonia lekarska (pol.). 2013. [dostęp 2013-04-01].