Plac Niepodległości w Kijowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
COA of Kyiv Kurovskyi.svg Kijów
plac Niepodległości
Rejon szewczenkowski
Монумент Незалежності України Майдан.jpg
Położenie na mapie Kijowa
Mapa lokalizacyjna Kijowa
plac Niepodległości
plac Niepodległości
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
plac Niepodległości
plac Niepodległości
Położenie na mapie Kijowa i obwodu kijowskiego
Mapa lokalizacyjna Kijowa i obwodu kijowskiego
plac Niepodległości
plac Niepodległości
Ziemia50°27′02,5″N 30°31′23,0″E/50,450707 30,523066

Plac Niepodległości (ukr. майдан Незалежності, trb. Majdan Nezałeżnosti) – główny plac w stolicy Ukrainy, Kijowie, położony w rejonie szewczenkowskim, miejsce ważnych uroczystości państwowych i imprez kulturalnych.

Obecny wygląd placu jest wynikiem gruntownej przebudowy w 2002 roku. Wcześniejszy styl socrealistyczny, z dużą liczbą fontann, został zastąpiony bardziej nowoczesnym.

Pomniki na placu[edytuj | edytuj kod]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Plac położony jest na terenie byłej polskiej gminy kupieckiej, Lackiej Słobody w kijowskim grodzie księcia Jarosława, oraz w historycznej i administracyjnej dzielnicy Padół, między Starym Miastem a Dolnym Wałem nad Dnieprem. W jego centrum stoi obecnie Lacka Brama.

Od średniowiecza odnotowują w tym miejscu największe jarmarki kijowskie tzw. kreszczeńskie – trwające od 6 stycznia przez kolejne 20 dni, wywodzące się z przywileju Zygmunta I, z 1516 roku. W latach 1151, 1203 i 1240 miejsce to było widownią krwawych zmagań podczas najazdów Suzdalczyków oraz Mongołów.

Na początku XVII wieku była to parcela Biskupie, historyczna niwa w obrębie dzielnicy Padół. Nazwa Biskupie pojawiła się po raz pierwszy w dokumencie z roku 1604 na określenie kwartału ziemi wydzierżawionej przez Zygmunta III biskupowi Wereszczańskiemu z przeznaczeniem na rozbudowę klasztoru Dominikanów. Po wypędzeniu zakonników w 1660 nazwa ta zanikła.

W 1811 wybuchł na Padole pożar, który strawił większą część tej dzielnicy[2]. Po pożarze zmieniono całą strukturę przestrzenną luźno powiązanych ze sobą oddzielnych części starego Kijowa, poprzez połączenie ich ze sobą nowo wybudowaną arterią – drogą Chreszczatyk. W miejscu starej rzemieślniczej i kupieckiej dzielnicy powstają z udziałem rosyjskiego skarbu państwa Izba Kontraktowa oraz duży rosyjski dom handlowych „Gostiny Dwor”, wybudowany w latach 1812–1828, a jego pobliżu główny gmach otwartego w 1834 Uniwersytetu Świętego Włodzimierza[3].

Na przełomie lat 2004 i 2005 na placu odbywały się wydarzenia określane jako pomarańczowa rewolucja.

Od listopada 2013 na placu miały miejsce protesty będące skutkiem niepodpisania umowy stowarzyszeniowej oraz umowy o pogłębieniu i wszechstronności wolnego handlu z Unią Europejską. Protesty zostały nazwane Euromajdanem (ukr. Євромайдан).

Manifestacja na placu w 2004
Manifestacja na placu w 2013

Kalendarium placu[edytuj | edytuj kod]

  • 1151 – pierwsza wzmianka o istniejącej w tym miejscu Lackiej Bramy i Lackiej Słobody
  • 1240 – Mongołowie atakują jako pierwszą Lacką Bramę na Padole
  • 1516 – przywilejem króla Zygmunta I powstaje największy jarmark kijowski, tzw. kreszczeński, trwający od 6 stycznia przez 20 dni
  • 1604 – w dokumencie króla Zygmunta III pojawia się nazwa Biskupie
  • ok. 1730 – pojawiają się pierwsze drewniane zabudowania, ok. 1850 murowane
  • do 1871 – na ówczesnym placu Chreszczatyckim istnieje rynek, odbywają się zabawy
  • 1876 – nowo wybudowany budynek staje się siedzibą rady miejskiej, plac otrzymuje nazwę „Dumski”
  • 1913 – uroczyście odsłonięto pomnik Piotra Stołypina, zburzony w 1917
  • 1919 – nazwę zmieniono na plac Radziecki
  • 1922 – na placu staje pomnik Karola Marksa, zdemontowany w latach 30.
  • 1935 – plac otrzymuje imię Kalinina
  • 1977 – po generalnym remoncie plac Kalinina przemianowano na plac Rewolucji Październikowej
  • 1977 – na placu staje pomnik rewolucji październikowej, obalony w 1991
  • 1991 – plac otrzymuje swą dzisiejszą nazwę
  • 2004-2005 – plac Niepodległości staje się areną wydarzeń pomarańczowej rewolucji
  • 2007 – demonstracje związane z kryzysem politycznym
  • 2013-2014 – protesty przeciwko niepodpisaniu umowy stowarzyszeniowej z Unią Europejską

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Podanie „o Kiju” jest bardzo stare i poparte nazwą Kijowa; „była też miejscowość Szczekawica i góra Chorewica, po dwóch jego braciach.” Świątynia jakoby przez Szczeka wystawiona, las Szczekotem; przez innych Szczekawicą; „Bielski twierdził, iż Szczek założył zamek w bliskości Kijowa”; „Mimo to przyjmuje się zwykle realność postaci Kija, odnosząc opisane wydarzenie do VI-VII w., imiona reszty rodzeństwa uważając za rezultat późniejszych zapożyczeń od istniejących do dziś nazw kijowskich wzgórz Szczekawicy i Choriwicy”, [w:] Mały słownik kultury dawnych Słowian. 1988.
  2. „W czerwcu i lipcu roku 1811, były ogromne pożary „w rozmaitych miejscach w kraju. Niemirów był spalony do szczętu, Tulczyn w większej części, Berdyczów poniósł szkody na wiele milionów w towarach, w Kijowie cały Padoł...”, [w:] Heleniusz. Wspomnienia polskich czasów dawnych. 1894. op. cit. Kronika OO. Kapucynów.
  3. Alexander Kratochvil. Ukraina ad portas: ist die Ukraine europäisch genug für die EU. 2006. s. 68.