Plac Nowy w Krakowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
POL Kraków COA.svg Kraków
plac
Plac Nowy
Stare Miasto
Widok z ul. Warszauera
Widok z ul. Warszauera
Położenie na mapie Krakowa
Mapa lokalizacyjna Krakowa
plac  Plac Nowy
plac Plac Nowy
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
plac  Plac Nowy
plac Plac Nowy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
plac  Plac Nowy
plac Plac Nowy
Ziemia50°03′06,0″N 19°56′41,7″E/50,051670 19,944930

Plac Nowy, popularnie zwany Żydowskim – plac na krakowskim Kazimierzu. Odchodzą od niego ulice Nowa, Rabina Meiselsa i Warschauera, wschodnią część zamyka ul. Estery (numery 8 - 18).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Do XIX wieku na terenie placu Nowego znajdował się tzw. Libuszhof, zespół uliczek i zabudowań. Obecny kształt ustalono w projektach regulacyjnych z 1808 i 1844. Przy północnej stronie placu, wytyczonej wzdłuż murów obronnych Kazimierza, znajdują się domy należące niegdyś do szpitala żydowskiego przy synagodze Kupa.

Okrąglak[edytuj | edytuj kod]

Na środku placu znajduje się tzw. okrąglak zwany przez okolicznych mieszkańców rondlem[1]. Jest to pawilon handlowy wybudowany w 1900 składający się z dwu obiektów: wewnętrznej hali i okalającego ją pierścienia z punktami handlowymi zbudowanym na planie dwunastokąta. Budynki te są oddzielone niezadaszonym korytarzem stanowiącym wejście do sklepików. Do obiektu prowadzą dwa ustawione symetrycznie wejścia od strony zachodniej i wschodniej. W 1927 został wydzierżawiony Gminie Żydowskiej, powstała tam rytualna rzeźnia drobiu[2]. Po wojnie Okrąglak pełnił ponownie funkcję hali targowej, choć przez szereg lat większość sklepików była jedynie magazynami dla handlowców sprzedających swoje towary na straganach. Obecnie w jego murach mieszczą się sklepiki spożywcze, masarnie, obiekty gastronomiczne (w tym punkty sprzedaży zapiekanek). Na dachu okresowo odbywają się koncerty muzyczne.

W 2008 obiekt został wpisany do rejestru zabytków[3].

Współczesność[edytuj | edytuj kod]

Obecnie Plac Nowy funkcjonuje w dni powszednie jako targ gdzie można kupić zarówno warzywa jak i cenne antyki. Przy placu znajduje się wiele kawiarni i pubów. Plac Nowy to także miejsce różnych festiwali i imprez. Odbywają się tu m.in. imprezy w ramach Festiwalu Kultury Żydowskiej (koncert na dachu Okrąglaka), czy też Festiwal Zupy.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. "Dzielnica Pierwsza" marzec-kwiecień 2008 str. 10
  2. Plac Nowy (pol.). Magiczny Kraków. [dostęp 19 listopada 2010].
  3. ire: Okrąglak z pl. Nowego w rejestrze zabytków (pol.). Gazeta.pl Kraków. [dostęp 26 czerwca 2009].