Plac Sejmu Śląskiego w Katowicach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
plac Sejmu Śląskiego
Śródmieście
Ilustracja
Plac Sejmu Śląskiego (2021)
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Miejscowość

Katowice

Położenie na mapie Katowic
Mapa konturowa Katowic, u góry znajduje się punkt z opisem „plac Sejmu Śląskiego”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „plac Sejmu Śląskiego”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „plac Sejmu Śląskiego”
Ziemia50°15′13,6″N 19°01′25,4″E/50,253774 19,023734
Plac w kwietniu 1925 roku podczas wznoszenia gmachu Sejmu Śląskiego
Plac w 1939 roku, widoczny niemiecki pomnik orła na cokole planowanego pomnika Józefa Piłsudskiego
Pomnik Wojciecha Korfantego na Placu Sejmu Śląskiego
Gmach Sejmu Śląskiego – widok od placu Sejmu Śląskiego

Plac Sejmu Śląskiego w Katowicach – plac położony w katowickiej dzielnicy Śródmieście, pomiędzy ulicą Jagiellońską, ulicą Józefa Lompy i ulicą Juliusza Ligonia. Ten plac znajduje się w pasie placów miejskich (pl. Karola Miarki, pl. Sejmu Śląskiego, pl. Bolesława Chrobrego, pl. Rady Europy)[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Plac wziął swoją nazwę od znajdującego się przy nim gmachu Sejmu Śląskiego, powstałego w latach 1925–1929[2]. Plac był miejscem wielu uroczystości. Plac w dwudziestoleciu międzywojennym XX wieku nosił nazwę pl. Powstańców Śląskich[3]. 15 lipca 1939 na ówczesnym Placu Powstańców Śląskich odbył się koncert Jana Kiepury i Jerzego Gardy, z którego dochód został przekazany Funduszowi Obrony Narodowej[4]. W budynku Urzędów Niezespolonych w czasie II wojny światowej, gdy Katowice były w Rzeszy Niemieckiej w budynku nazwanym Polizeipräsidium, mieściła się siedziba regionalna Gestapo, którym kierował Johann Thümmler. W czasie Polski Ludowej patronem placu był Feliks Dzierżyński[5]. 14 marca 1968 tow. I Sekr. Komitetu Wojewódzkiego PZPR Edward Gierek wygłosił przemówienie o śląskiej wodzie, co pogruchocze kości syjonistom i innym wrogom ustroju[6].

Wiosną 1977 rozpoczęto prace nad wzniesieniem budynku będącego siedzibą Centrum Kultury Katowice – dawniej Górnośląskie Centrum Kultury. Pomysłodawcą tego przedsięwzięcia był Zdzisław Grudzień – ówczesny I Sekretarz Komitetu Wojewódzkiego PZPR. Przez dziesięć dni zabudowania, znajdujące się w miejscu inwestycji, rozebrano. Południowa pierzeja placu została zburzona, wyburzono m.in. secesyjną willę, w którym w 1957 zainaugurowano powstanie Telewizji Katowice, budynek Hurtowni Wyrobów Tytoniowych z ogrodem oraz kilka okolicznych kamienic (posiadały adresy ul. J. Ligodnia 35 oraz ul. J. Ligonia 37-39[7]). Budynek dzisiejszej siedziby CKK został oddany do użytku 3 grudnia 1979[8]. Dyrekcja Wojewódzkiej Hali Widowiskowo Sportowej zarząd nad nim przejęła 23 marca 1982, natomiast od 1 lipca 1983 funkcjonuje nowo powołana instytucja – Centrum Kultury w Katowicach[5].

19 czerwca 1999 na placu odsłonięto pomnik Wojciecha Korfantego dłuta Zygmunta Brachmańskiego[9]. Na cokole widnieje napis: Wojciech Korfanty 1873–1939. Jedną tylko wypowiadam prośbę do ludu śląskiego, by pozostał wierny swym zasadom chrześcijańskim i swemu przywiązaniu do Polski. Akt erekcyjny pomnika wmurowano 21 czerwca 1997 w obecności wnuka Korfantego – Feliksa. Przy tej okazji Wojciech Korfanty został pośmiertnie odznaczony Orderem Orła Białego[10].

W 2009 na placu zorganizowano festyn „Miasteczko PRL” w ramach ogólnopolskich obchodów dwudziestu lat demokracji i końca PRL[11].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Plac otaczają następujące budynki:

Pomnik Wojciecha Korfantego jest otoczony przez miejsca parkingowe. W czasie uroczystości państwowych cały plac jest niedostępny dla samochodów osobowych[21].

Instytucje[edytuj | edytuj kod]

Przy placu Sejmu Śląskiego swoją siedzibę mają[22]:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Raport o stanie miasta Katowice 2005. Urząd Miasta Katowice. [dostęp 2011-07-19].
  2. a b Urząd Miasta Katowice: Lokalny Program rewitalizacji miasta Katowice na lata 2007–2013 (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-07-19].
  3. a b Wojciech Janota: Katowice między wojnami. Miasto i jego sprawy 1922-1939. Łódź: Księży Młyn, 2010, s. 33. ISBN 978-83-7729-021-7.
  4. Wojciech Janota: Katowice między wojnami. Miasto i jego sprawy 1922-1939. Łódź: Księży Młyn, 2010, s. 129. ISBN 978-83-7729-021-7.
  5. a b Historia istnienia Górnośląskiego Centrum Kultury (pol.). www.ck.art.pl. [dostęp 2011-07-19].
  6. Gierek – Syjoniści.avi. maropro07 2010-03-06. [dostęp 2018-03-18].
  7. Michał Bulsa, Barbara Szmatloch, Katowice, których nie ma, Łódź: Księży Młyn Dom Wydawniczy, 2019, s. 69, 70, ISBN 978-83-7729-502-1.
  8. Michał Bulsa: Ulice i place Katowic. Katowice: Prasa i Książka, 2012, s. 226, 227. ISBN 978-83-933-665-8-3. (pol.)
  9. a b Urząd Miasta Katowice: Wartości dziedzictwa kulturowego (załącznik 1.9) (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-07-19].
  10. Pomniki Katowic (pol.). www.katowice.eu. [dostęp 2011-07-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-08-25)].
  11. Miasteczko PRL na placu Sejmu Śląskiego (pol.). www.mmsilesia.pl. [dostęp 2011-07-19].
  12. a b Jerzy Abramski: Ulice Katowic. Zawiercie: Graf-Mar, 2000, s. 165. ISBN 83-913341-0-4.
  13. a b Jerzy Abramski: Ulice Katowic. Zawiercie: Graf-Mar, 2000, s. 182. ISBN 83-913341-0-4.
  14. Wojewódzki Program Opieki nad Zabytkami w województwie śląskim na lata 2010–2013 (pol.) www.slaskie.pl [dostęp 2011-07-19]
  15. Rejestr zabytków nieruchomych – województwo śląskie, Narodowy Instytut Dziedzictwa, 30 września 2021 [dostęp 2013-03-19].
  16. Jerzy Abramski: Ulice Katowic. Zawiercie: Graf-Mar, 2000, s. 166. ISBN 83-913341-0-4.
  17. Orzeł Szukalskiego powstanie jeszcze w tym roku (pol.). www.mmsilesia.pl. [dostęp 2011-07-19].
  18. Orzeł wujka DiCaprio może wrócić do Katowic www.katowice.gazeta.pl [dostęp 2011-07-19]
  19. Odsłonięcie tablic upamiętniających Krystynę Bochenek www.katowice.naszemiasto.pl [dostęp 2011-07-19]
  20. Michał Bulsa, Barbara Szmatloch, Sekrety Katowic, Łódź: Księży Młyn Dom Wydawniczy, 2018, s. 54–56, ISBN 978-83-7729-386-7, OCLC 1066105156.
  21. Plac Sejmu Śląskiego w Katowicach – parking czy plac (pol.). www.katowice.naszemiasto.pl. [dostęp 2011-07-19].
  22. Urząd Miasta Katowice: Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, Cz. 1, Uwarunkowania zagospodarowania przestrzennego (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-07-19].
  23. Centrum Kultury Katowice im. Krystyny Bochenek (pol.). www.ck.art.pl. [dostęp 2011-07-19].
  24. Oficjalna strona internetowa Centrum Scenografii Polskiej (pol.). www.scenografia-polska.pl. [dostęp 2011-07-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-09-10)].
  25. Oficjalna strona internetowa Muzeum Śląskiego w Katowicach (pol.). www.muzeumslaskie.pl. [dostęp 2011-07-19].
  26. FA-art (pol.). www.fa-art.pl. [dostęp 2011-07-19].
  27. NOSPR Katowice (pol.). www.nospr.org.pl. [dostęp 2011-07-19].
  28. PDM – Katalog Katowickich Firm (pol.). www.pdm.net.pl. [dostęp 2011-07-19].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • K. Szaraniec, L. Szaraniec, K. Szarowski, Katowice i Górnośląski Okręg Przemysłowy, Katowickie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne, Katowice 1980.
  • Katowice – Plan miasta, wyd. Demart SA, Warszawa 2009/2010.