Plac Wolności w Łodzi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy placu w Łodzi. Zobacz też: inne znaczenia.
POL Łódź flag.svg Łódź
plac
Wolności
Centrum
Distinctive emblem for cultural property.svg nr rej. A/25 z 20.01.1971[1]
Plac Wolności – widok z góry
Plac Wolności – widok z góry
Położenie na mapie Łodzi
Mapa lokalizacyjna Łodzi
plac  Wolności
plac Wolności
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
plac  Wolności
plac Wolności
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
plac  Wolności
plac Wolności
Ziemia51°46′36,5″N 19°27′16,9″E/51,776800 19,454700

Plac Wolności (pierwotna nazwa „Rynek Nowego Miasta”[2]) – centralny plac Łodzi, położony u północnego wylotu ul. Piotrkowskiej. Oprócz ul. Piotrkowskiej łączy ulice: Nowomiejską (od północy), Legionów (od zachodu) i Pomorską (od wschodu).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Nowy Rynek (fot. Bronisław Wilkoszewski, 1896)
Plac Wolności – widok współczesny

Plac wytyczony został w 1823 roku jako rynek zakładanej wówczas osady sukienniczej „Nowe Miasto”, na skrzyżowaniu traktu piotrkowskiego biegnącego z północy na południe i ul. Średniej (obecnie ul. Pomorska i ul. Legionów) biegnącej ze wschodu na zachód. Nadano mu kształt regularnego ośmiokąta foremnego[3]. Dla odróżnienia od pierwotnego rynku Łodzi, położonego ok. 450 m na północ, był nazywany Rynkiem Nowego Miasta[2].

W 1863 roku północny odcinek traktu piotrkowskiego, od Rynku Nowego Miasta do Starego Rynku został przemianowany na ul. Nowomiejską[4], natomiast ulica wychodząca na zachód otrzymała nazwę Konstantynowskiej. „Nowe Miasto” otaczały z czterech stron: ulice Zachodnia, Północna, Wschodnia i Południowa.

W centrum rynku usytuowano miejskie targowisko. Przy rynku w 1827 roku wybudowano Ratusz Miejski oraz kościół ewangelicki Św. Trójcy (pierwsze reprezentacyjne budynki Łodzi). W 1857 roku powstał budynek szkoły powiatowej (obecnie Muzeum Archeologiczne i Etnograficzne). W 1898 roku na Rynek Nowego Miasta dotarła komunikacja tramwajowa, a targowisko zostało przekształcone w reprezentacyjny plac miasta.

W 1918 roku, w chwili odzyskania przez Polskę niepodległości, rynek został przemianowany na Plac Wolności. W roku 1930, pośrodku placu postawiono pomnik Tadeusza Kościuszki. Po aneksji Łodzi przez III Rzeszę niemieckie okupacyjne władze Łodzi zburzyły pomnik 11 listopada 1939, a plac przemianowały na Freiheitsplatz, a w 1940 na Deutschlandplatz[5].

Pomnik odbudowany został w identycznym kształcie w roku 1960.

Plac jest punktem odniesienia w numeracji łódzkich ulic. W 2015 roku Plac Wolności został uznany pomnikiem historii[6].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo łódzkie. 31 grudnia 2017; 9 miesięcy temu. [dostęp 2015-02-17]. s. 50.
  2. a b Rynkowska 1970 ↓, s. 39.
  3. Rynkowska 1970 ↓, s. 6.
  4. Rynkowska 1970 ↓, s. 8.
  5. Baza ulic w Łodzi (wyszukiwanie: NOWY RYNEK 1915) (pol.). [dostęp 22 maja 2010].
  6. Aleksandra Hac: Prezydent Komorowski: Łódzkie zabytki pomnikami historii. lodz.gazeta.pl, 2015-02-17. [dostęp 2018-02-22].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Panorama Placu Wolności.
Panorama Placu Wolności.