Plac gen. Józefa Hallera w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Flag of Warsaw.svg Warszawa
plac
gen. Józefa Hallera
Nowa Praga
Skwer i fontanna na placu Hallera, widok w kierunku wschodnim
Skwer i fontanna na placu Hallera, widok w kierunku wschodnim
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
plac  gen. Józefa Hallera
plac gen. Józefa Hallera
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
plac  gen. Józefa Hallera
plac gen. Józefa Hallera
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
plac  gen. Józefa Hallera
plac gen. Józefa Hallera
Ziemia52°15′32,9″N 21°01′32,4″E/52,259139 21,025667

Plac gen. Józefa Hallera – plac w dzielnicy Praga-Północ w Warszawie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Przed I wojną światową na terenie obecnego placu znajdowały się rosyjskie koszary, które po odzyskaniu niepodległości zostały przejęte przez 36 Pułk Piechoty Legii Akademickiej[1].

Plac został wytyczony w pierwszej połowie lat 50. XX wieku. W latach 1957–1991 nosił imię Juliana Leńskiego[2]. Stanowił centrum założenia urbanistycznego osiedla mieszkaniowego Praga II zaprojektowanego przez Jerzego Gieysztora i Jerzego Kumelowskiego[3]. Osiedle powstało w latach 1950–1966[4]. Było przeznaczone dla pracowników Fabryki Samochodów Osobowych[5] i nazywane „praskim MDM-em[6].

Plac jest położony między ulicami Sawinkowa (dawniej Dąbrowszczaków) i Jagiellońską[7]. Stanowi rozległe, dwuhektarowe założenie na planie wydłużonego prostokąta. Dochodzą do niego ulice: Groszkowskiego, Skoczylasa i Szymanowskiego. Ruch kołowy umożliwiają dwie jednokierunkowe ulice po południowej i północnej stronie placu.

Plac obudowano monumentalnymi blokami w stylu socrealistycznym[6]. Mają one w większości siedem kondygnacji (w tym dwie handlowe); dwa górne, cofnięte piętra w budynkach narożnych poprzedzono kolumnadami (słupami)[8]. Budynki mają kamienne okładziny (szary granit w strefie cokołowej oraz różowy lub żółty piaskowiec w strefie rozwinięcia)[8].

W latach 60. XX wieku w północno-wschodniej części placu ustawiono stelę z napisem: Miejsce uświęcone krwią żołnierzy radzieckich i polskich zamordowanych przez hitlerowców w latach 1941–1943[9].

W latach 70. XX wieku na placu zbudowano betonowy pawilon[10]. Jego środkową część zajmuje skwer na którym znajduje się m.in. fontanna, plac zabaw, dąb papieski i ujęcie wody oligoceńskiej. W 2018 ustawiono tam tężnię[11]. W centralnej części placu znajduje się także pętla autobusowa.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Lech Chmielewski: Przewodnik warszawski. Gawęda o nowej Warszawie. Warszawa: Agencja Omnipress i Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnicze „Rzeczpospolita”, 1987, s. 146. ISBN 83-85028-56-0.
  2. Kwiryna Handke: Słownik nazewnictwa Warszawy. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, 1998, s. 339. ISBN 83-86619-97X.
  3. Lech Chmielewski: Przewodnik warszawski. Gawęda o nowej Warszawie. Warszawa: Agencja Omnipress i Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnicze „Rzeczpospolita”, 1987, s. 145–146. ISBN 83-85028-56-0.
  4. Barbara Orlańska, Andrzej Dobrucki, Wacław Orzeszkowski, Jan Kazimierz Zieliński: Warszawskie osiedla ZOR. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 1968, s. 154.
  5. Jarosław Zieliński: Realizm socjalistyczny w Warszawie. Warszawa: Fundacja Hereditas, 2009, s. 371. ISBN 978-83-927791-3-1.
  6. a b Jerzy S. Majewski: Spacerownik. Warszawa śladami PRL-u. Warszawa: Agora, 2010, s. 98. ISBN 978-83-268-0280-5.
  7. Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 238. ISBN 83-01-08836-2.
  8. a b Jarosław Zieliński: Realizm socjalistyczny w Warszawie. Warszawa: Fundacja Hereditas, 2009, s. 374. ISBN 978-83-927791-3-1.
  9. Stanisław Ciepłowski: Wpisane w kamień i spiż. Inskrypcje pamiątkowe w Warszawie XVII–XX w.. Warszawa: Argraf, 2004, s. 96. ISBN 83-912463-4-5.
  10. Jerzy S. Majewski: Spacerownik. Warszawa śladami PRL-u. Warszawa: Agora, 2010, s. 100. ISBN 978-83-268-0280-5.
  11. Michał Radkowski. Wdech-wydech na pl. Hallera. „Gazeta Stołeczna”, s. 2, 4 maja 2018.