Planowanie zasobów przedsiębiorstwa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Planowanie zasobów przedsiębiorstwa (ang. enterprise resource planning – ERP) – metoda efektywnego planowania zarządzania całością zasobów przedsiębiorstwa[1]. Jest to też określenie systemów informatycznych służących wspomaganiu zarządzania przedsiębiorstwem lub współdziałania grupy współpracujących ze sobą przedsiębiorstw, poprzez gromadzenie danych oraz umożliwienie wykonywania operacji na zebranych danych[2].

Wspomaganie to może obejmować wszystkie lub część szczebli zarządzania i ułatwia optymalizację wykorzystania zasobów przedsiębiorstwa oraz zachodzących w nim procesów[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W latach 60. XX wieku na rynku pojawiły się pierwsze aplikacje wspierające zarządzanie przedsiębiorstwem – programy IC (ang. Inventory Control – kontrola zapasów), których głównym zadaniem było wspomaganie decyzji w obszarze gospodarki magazynowej firm. Rozwój informatyzacji oraz rosnące możliwości zastosowania zintegrowanych bazy danych doprowadziły do powstania standardu MRP (ang. Material Requirements Planning – planowanie zapotrzebowania materiałowego), ukierunkowanego na procesy przedprodukcyjne związane z planowaniem potrzeb materiałowych. Bardziej rozbudowane wersje tych systemów, określane już mianem MRP II (ang. Manufacturing Resource Planning – planowanie zasobów produkcyjnych), które w latach 80. stały się standardem w przemyśle, wspierały już nie tylko samo planowanie, ale także cały proces produkcji, a nawet dystrybucję towarów. Kolejnym ważnym krokiem w cyfryzacji procesów zarządzania było rozszerzenie systemów MRP II o kolejne funkcjonalności, takie jak finanse i księgowość oraz kadry i płace, co przyczyniło się do powstania nowego standardu – ERP (ang. Enterprise Resource Planning – planowanie zasobów przedsiębiorstwa)[4].

Punktem zwrotnym w rozwoju oprogramowania ERP było wprowadzenie funkcji umożliwiających efektywne zarządzanie relacjami z klientami (ang. Customer Relationship Management, CRM) oraz dodanie modułów ułatwiających zaawansowane raportowanie i analizę danych biznesowych. Później nastąpiła integracja środowiska informatycznego firmy z siecią www, umożliwiająca stałą i bezpośrednią komunikację z wszystkimi grupami interesariuszy przedsiębiorstwa, której następstwem było powstanie nowego standardu oprogramowania wspierającego zarządzanie organizacją – Extended ERP lub ERP II.

W chwili obecnej systemy ERP światowej klasy mają swoje platformy rozwoju aplikacji i logiki biznesowej. Oznacza to odejście od struktury modułowej w kierunku spójnego systemu ze zbiorem funkcjonalności. Inaczej mówiąc system ERP to jedna całość – nie ma modułów – nie ma integracji. Jest to zbiór funkcjonalności połączonych ze sobą. Zaletą takiej struktury jest wydajność, szybkość działania, pełne współdzielenie informacji (danych) w czasie rzeczywistym. Dzięki temu najnowsze wersje systemów ERP[5] mają również wbudowane narzędzia analityczne typu Business intelligence – nie wymagają one dodatkowych integracji i wymiany danych.

Jest to również zgodne z procesowym podejściem do działania przedsiębiorstwa. Dział zakupów korzysta z wiedzy (informacji) o zapasach (kartoteki magazynowe, stany magazynowe, powierzchnia magazynowa), często również z działu sprzedaży (rotacja towarów, zapotrzebowanie, zamówienia klientów) i działu produkcji (zapotrzebowanie materiałowe (MRP)). Zarządzanie zapasami uwzględnia wiedzę dotyczącą zakupów (daty dostawy, ilości i warunki dostaw). Dział sprzedaży korzysta z wiedzy działu księgowego (rozliczenia, kredyty kupieckie, rentowność) itp.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się kilka rodzajów systemów ERP, które są zaliczane do klasy zintegrowanych systemów informatycznych:

  • modułowe, tj. składają się z niezależnych od siebie choć współpracujących ze sobą aplikacji.
  • zintegrowane, tj. składające się z jednej bazy danych oraz jednej platformy biznesowej, gdzie nie występuje żadna wymiana danych pomiędzy modułami, ponieważ wszystkie funkcjonalności korzystają z tych samych danych w czasie rzeczywistym[6].

Systemy ERP są rozwinięciem systemów MRP II. Podstawowym ich elementem jest baza danych, która jest zazwyczaj wspólna dla wszystkich pozostałych modułów. Moduły te zwykle obejmują następujące obszary[2]:

W skład systemów ERP mogą wchodzić również inne moduły, jak np. moduł zarządzania transportem, controlling, czy zarządzanie projektami. Systemy ERP umożliwiają dopasowanie ich do specyfiki poszczególnych przedsiębiorstw, m.in. dlatego, iż poszczególne moduły mogą być wzajemnie niezależne od siebie (tzn. mogą pracować bez obecności innych modułów).

Systemy te zazwyczaj pozwalają też na ustalenie uprawnień dostępu dla poszczególnych użytkowników. Inną cechą charakterystyczną systemów jest umożliwienie użytkownikom wykonania procesu planowania „z dołu do góry” (ang. bottom-up replanning), czyli możliwości wprowadzania zmian (nanoszenia poprawek, rozpatrywania alternatywnych rozwiązań) w rozwiązaniach zaproponowanych przez system (np. zmiana wielkości partii dostawczej)[2].

Programy ERP

Istnieje szereg programów ERP, od darmowych i prostych po bardzo rozbudowane komercyjne.

Darmowe oprogramowanie ERP

  • Ceres-erp darmowy polski otwartoźródłowy system ERP[7]
  • Odoo[8]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. ERP. Słownik ERP. [dostęp 2015-01-30].
  2. a b c Słownik terminologii logistycznej. ILiM, Poznań, 2006, seria Biblioteka Logistyka, ​ISBN 83-87344-22-2​.
  3. Tadeusz Gospodarek: Systemy ERP. Modelowanie, projektowanie, wdrażanie. Helion, 2015. ISBN 978-83-283-1417-7.
  4. Enterprise Resource Planning – Historia systemów ERP. www.foonsy.com. [dostęp 2017-10-05].
  5. System ERP – ERP-view.pl – ERP, CRM, MRP, Business Intelligence, MRP. www.erp-view.pl. [dostęp 2015-10-10].
  6. co to jest system erp.
  7. [http://ceres-erp.sourceforge.net/#o-nas Darmowy program ERP Polski na licencji GNU GPL open source, Faktury, CRM, Kontrahenci, Asortyment, RCP rejestrator czasu pracy, Zamienniki, Cechy asortymentu], ceres-erp.sourceforge.net [dostęp 2017-12-07].
  8. Homepage, Odoo S.A. [dostęp 2017-12-07] (ang.).