Plejotropia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Plejotropia, plejotropowość – w biologii, zjawisko, w którym jeden czynnik ma więcej niż jeden efekt.

  • gen plejotropowy to gen, który wpływa na więcej niż jedną cechę fenotypową. W konsekwencji, mutacja w tym genie objawi się zmianą więcej niż jednej cechy – na przykład jednocześnie większym umięśnieniem, ale i zwiększonym ryzykiem zawału serca.
  • efekt plejotropowy to zjawisko w fizjologii, gdzie jeden czynnik ma zdolność wielokierunkowego działania[potrzebny przypis]. Na przykład ten sam hormon wywołuje odmienną reakcję w różnych typach komórek. Zob. cytokina.

Plejotropizm[edytuj]

Zjawisko występujące, gdy jeden gen wpływa na wiele cech fenotypowych, np. szurpowatość u kur, która polega nie tylko na zniekształceniu piór, ale także niedorozwój organów wewnętrznych, przede wszystkim serca.

Przy wielu różnych nieprawidłowościach fenotypowych u pacjenta lub w rodzinie, należy zawsze brać pod uwagę możliwość plejotropii, czyli sytuacji, w której jeden gen lub para genów są przyczyną wielu nieprawidłowości fenotypowych. Często fizyczne nieprawidłowości są tylko pozornie ze sobą powiązane, np.

  1. Zespół paznokciowo-rzepkowy (dysplazja paznokci, brak rzepki, nefropatia),
  2. Dystrofia miotoniczna (osłabienie i zanik mięśni dystalnych i mięśni twarzy, miotonia, zaćma, zaburzenia przewodnictwa sercowego, łysienie czołowe)

Zobacz też[edytuj]