Pochłaniacz (element maski filtracyjnej)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pochłaniacz gazów stosowany w górnictwie. Obiekt znajdujący się w Muzeum w Rybniku

Pochłaniacz – część maski filtracyjnej (przeciwgazowej) służąca do oczyszczania wdychanego powietrza z substancji trujących, promieniotwórczych i biologicznych. Składa się z warstw sorbentów (zobacz: węgiel aktywny, hopkalit) i filtra przeciwdymnego (filtropochłaniacz).

Pochłaniacze dwutlenku węgla[edytuj | edytuj kod]

Pochłaniacze dwutlenku węgla są częścią tlenowych aparatów izolujących o obiegu zamkniętym. Ich zadaniem jest usuwanie z wydychanego powietrza dwutlenku węgla oraz częściowo wilgoci. Produkowane są w różnych rozmiarach, zależnie od czasu ochronnego działania. Wyróżnić można pochłaniacze sodowe, wypełnione sodową masą chłonną (np. wodorotlenek sodu), lub wapniowe, wypełnione wapnem sodowanym[1].

Reakcja pochłaniania dwutlenku węgla w pochłaniaczu sodowym przebiega następująco:

Reakcja ta jest egzotermiczna, powoduje to nagrzewanie się czynnika oddechowego oraz korpusu pochłaniacza[1].

Pochłaniacz CO2 wyprodukowany przez FASER
Pochłaniacz CO2 zamontowany w aparacie tlenowym roboczym W-63P

Pochłaniacze tlenku węgla[edytuj | edytuj kod]

Pochłaniacze wypełnione węglem aktywnym nie chronią skutecznie przed tlenkiem węgla. Do ochrony przed tym gazem używa się specjalnych pochłaniaczy wypełnionych katalizatorem. Przykładową masą używaną w tym celu jest hopkalit składający się z tlenków manganu i tlenków miedzi. W warstwie hopkalitu dochodzi do heterogenicznej katalizy, w której uczestniczą katalizator w postaci ciała stałego oraz substancje reagujące w postaci gazu. Tlenek węgla(II) utleniony zostaje do tlenku węgla(IV) (dwutlenku węgla) z pomocą tlenu z wdychanego powietrza[1].

Do poprawnego działania hopkalitu konieczne jest osuszenie wdychanego powietrza - hopkalit pod wpływem wilgoci ulega tzw. zatruciu, co znacznie obniża jego zdolności katalityczne. Za osuszanie powietrza odpowiedzialna jest warstwa osuszacza składająca się np. z żelu krzemionkowego (silikażelu) lub chlorku wapnia[1][2].

Reakcja katalitycznego utleniania tlenku węgla jest reakcją egzotermiczną - w czasie pracy pochłaniacz nagrzewa się. Dopuszcza się wielokrotnego użycia pochłaniacza po ostudzeniu. Czynnikiem określającym koniec przydatności pochłaniacza jest przyrost masy[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Marta Rozmarynowicz, Janina Horak, Sprzęt ochrony dróg oddechowych, 1985.
  2. Wanda Szumowska, Indywidualna ochrona dróg oddechowych w przemyśle, 1963.
  3. Pochłaniacz tlenku węgla P 23 / 1-CO, instrukcja użytkowania.