Pochwiak wielkopochwowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pochwiak wielkopochwowy
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina łuskowcowate
Rodzaj pochwiak
Gatunek pochwiak wielkopochwowy
Nazwa systematyczna
Volvariella volvacea (Bull.) Singer
Lilloa 22: 401 (1951)
Pochwiak wielkopochwowy: drugie zdjęcie

Pochwiak wielkopochwowy, pochwiak pochwiasty (Volvariella volvacea (Bull.) Singer) – gatunek grzybów z rodziny łuskowcowatych (Pluteaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Volvariela, Pluteaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1786 r. [Jean Baptiste Bulliard]] nadając mu nazwę Agaricus volvaceus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1951 r. Rolf Singer, przenosząc go do rodzaju Volvariella[1].

Synonimów łacińskich jest 20. Niektóre z nich[2]:

  • Agaricus volvaceus Bull. 1786
  • Agaricus volvaceus var. volvaceus Bull. 1786
  • Amanita virgata Pers. 1797
  • Vaginata virgata (Pers.) Gray 1821
  • Volvaria volvacea (Bull.) P. Kumm. 1871
  • Volvariopsis volvacea (Bull.) Murrill 1917

Alina Skirgiełło w 1999 r. wprowadziła nazwę pochwiak pochwiasty, Władysław Wojewoda jednak uznał ja za nieodpowiednią, gdyż wszystkie pochwiaki mają pochwę i w swoim zestawieniu wielkoowocnikowych grzybów Polski w 2003 podał nazwę pochwiak wielkopochwowy[3].

Występowanie i siedlisko[edytuj]

W Polsce gatunek rzadki. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status R – potencjalnie zagrożony z powodu ograniczonego zasięgu geograficznego i małych obszarów siedliskowych[4]. Jest rzadki również w całej Europie[5].

Rośnie na próchnicznej ziemi i na rozkładających się resztkach organicznych[5].

Znaczenie[edytuj]

Saprotrof, Grzyb jadalny. Jest uprawiany w Azji południowo-wschodniej i na Dalekim Wschodzie. Pochwiaki wielkopochwowe są bardzo popularne w kuchni tajskiej, kupowane są w krajach azjatyckich świeże, w Europie spotyka się jedynie suszone lub w puszkach[6].

Pochwiaki często uprawiane są na matach ze słomy ryżowej i zbierane niedojrzałe, przed pęknięciem osłony[7]. Łatwo się przystosowują i dojrzewanie zajmuje im od czterech do pięciu dni. Najlepiej rosną w klimatach subtropikalnych o dużych rocznych opadach. Nie są znane żadne źródła mówiące o ich hodowli przed XIX wiekiem[8]. Przypominają trującego muchomora zielonawego (sromotnikowego), ale odróżniają je od niego różowe zarodniki, białe w przypadku muchomora. Mimo tego, wiele osób, w szczególności imigrantów z południowo-wschodniej Azji, gdzie pochwiak wielkopochowy jest powszechny, zatruło się na skutek tej pomyłki[9].

Przypisy

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-09-15].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-04-15].
  3. Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
  5. a b Alina Skirgiełło: Grzyby (Mycota), podstawczaki (Basidiomycota), łuskowcowate (Pluteaceae). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 1999. ISBN 83-85444-66-1.
  6. Morris, Sallie: Kuchnia tajska – to proste!, Warszawa 2007, ISBN 978-83-61171-28-7
  7. Tropical Mushrooms: Biological Nature and Cultivation Methods By Shu-ting Chang, T. H. Quimio at 120
  8. Hsiung, Deh-Ta (2006). The Chinese Kitchen. London: Kyle Cathie Ltd. pp. 186–87. ISBN 1-85626-702-4
  9. Money NP. (2004). Mr. Bloomfield's Orchard: The Mysterious World of Mushrooms, Molds, and Mycologists. Oxford University Press. p. 153. ISBN 978-0-19-517158-7