Pochwiak wielkopochwowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pochwiak wielkopochwowy
Pochwiak wielkopochwowy: zdjęcie
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina łuskowcowate
Rodzaj pochwiak
Gatunek pochwiak wielkopochwowy
Nazwa systematyczna
Volvariella volvacea (Bull.) Singer
Lilloa 22: 401 (1951)
Pochwiak wielkopochwowy: drugie zdjęcie

Pochwiak wielkopochwowy, pochwiak pochwiasty (Volvariella volvacea (Bull.) Singer) – gatunek grzybów z rodziny łuskowcowatych (Pluteaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Volvariela, Pluteaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1786 r. [Jean Baptiste Bulliard]] nadając mu nazwę Agaricus volvaceus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1951 r. Rolf Singer, przenosząc go do rodzaju Volvariella[1].

Synonimów łacińskich jest 20. Niektóre z nich[2]:

  • Agaricus volvaceus Bull. 1786
  • Agaricus volvaceus var. volvaceus Bull. 1786
  • Amanita virgata Pers. 1797
  • Vaginata virgata (Pers.) Gray 1821
  • Volvaria volvacea (Bull.) P. Kumm. 1871
  • Volvariopsis volvacea (Bull.) Murrill 1917

Alina Skirgiełło w 1999 r. wprowadziła nazwę pochwiak pochwiasty, Władysław Wojewoda jednak uznał ja za nieodpowiednią, gdyż wszystkie pochwiaki mają pochwę i w swoim zestawieniu wielkoowocnikowych grzybów Polski w 2003 podał nazwę pochwiak wielkopochwowy[3].

Występowanie i siedlisko[edytuj]

W Polsce gatunek rzadki. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status R – potencjalnie zagrożony z powodu ograniczonego zasięgu geograficznego i małych obszarów siedliskowych[4]. Jest rzadki również w całej Europie[5].

Rośnie na próchnicznej ziemi i na rozkładających się resztkach organicznych[5].

Znaczenie[edytuj]

Saprotrof, Grzyb jadalny. Jest uprawiany w Azji południowo-wschodniej i na Dalekim Wschodzie. Pochwiaki wielkopochwowe są bardzo popularne w kuchni tajskiej, kupowane są w krajach azjatyckich świeże, w Europie spotyka się jedynie suszone lub w puszkach[6].

Pochwiaki często uprawiane są na matach ze słomy ryżowej i zbierane niedojrzałe, przed pęknięciem osłony[7]. Łatwo się przystosowują i dojrzewanie zajmuje im od czterech do pięciu dni. Najlepiej rosną w klimatach subtropikalnych o dużych rocznych opadach. Nie są znane żadne źródła mówiące o ich hodowli przed XIX wiekiem[8]. Przypominają trującego muchomora zielonawego (sromotnikowego), ale odróżniają je od niego różowe zarodniki, białe w przypadku muchomora. Mimo tego, wiele osób, w szczególności imigrantów z południowo-wschodniej Azji, gdzie pochwiak wielkopochowy jest powszechny, zatruło się na skutek tej pomyłki[9].

Przypisy

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-09-15].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-04-15].
  3. Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
  5. a b Alina Skirgiełło: Grzyby (Mycota), podstawczaki (Basidiomycota), łuskowcowate (Pluteaceae). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 1999. ISBN 83-85444-66-1.
  6. Morris, Sallie: Kuchnia tajska – to proste!, Warszawa 2007, ISBN 978-83-61171-28-7
  7. Tropical Mushrooms: Biological Nature and Cultivation Methods By Shu-ting Chang, T. H. Quimio at 120
  8. Hsiung, Deh-Ta (2006). The Chinese Kitchen. London: Kyle Cathie Ltd. pp. 186–87. ISBN 1-85626-702-4
  9. Money NP. (2004). Mr. Bloomfield's Orchard: The Mysterious World of Mushrooms, Molds, and Mycologists. Oxford University Press. p. 153. ISBN 978-0-19-517158-7