Podgórzyn (województwo dolnośląskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Podgórzyn
Kościół pw. MB Częstochowskiej
Kościół pw. MB Częstochowskiej
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat jeleniogórski
Gmina Podgórzyn
Wysokość 350-480 m n.p.m.
Liczba ludności (III 2011) 1789[1]
Strefa numeracyjna (+48) 75
Kod pocztowy 58-562
Tablice rejestracyjne DJE
SIMC 0192100
Położenie na mapie gminy Podgórzyn
Mapa lokalizacyjna gminy Podgórzyn
Podgórzyn
Podgórzyn
Położenie na mapie powiatu jeleniogórskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu jeleniogórskiego
Podgórzyn
Podgórzyn
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Podgórzyn
Podgórzyn
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Podgórzyn
Podgórzyn
Ziemia50°49′57″N 15°41′01″E/50,832500 15,683611
Strona internetowa miejscowości

Podgórzyn (do 1945 Giersdorf[2], do marca 1946 Popławy) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie jeleniogórskim, w gminie Podgórzyn.

Podział administracyjny[edytuj]

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie jeleniogórskim. Miejscowość jest siedzibą władz gminy Podgórzyn, a także Zarządu Zlewni Bobru i Nysy Łużyckiej RZGW we Wrocławiu.

Położenie[edytuj]

Podgórzyn to wioska położona na wysokości 350-480 m n.p.m. Miejscowość leży w dolinie rzeki Podgórnej, częściowo w obrębie Pogórza Karkonoskiego (Podgórzyn Górny), a częściowo na terenie Kotliny Jeleniogórskiej (Podgórzyn Dolny). Na północ od miejscowości znajdują się Stawy Podgórzyńskie, założone na przełomie XIV i XV wieku przez zakon cystersów; w późniejszym okresie własność Schaffgotschów z Cieplic, a od 1996 własność prywatna. Kompleks stawów obejmuje 150 ha i należy do najcenniejszych zespołów przyrodniczych Kotliny Jeleniogórskiej, a zarazem do najwyżej położonych kompleksów wodnych w tej części Europy. Na uwagę zasługuje bogactwo świata ptactwa wodnego. W stawach w sposób tadycyjny hodowane są takie gatunki, jak karp, amur, tołpyga oraz sezonowo jesiotr i pstrąg.

Historia[edytuj]

Wioska ta jest jedną z najstarszych na ziemi jeleniogórskiej, bo zachowały się o niej dokumenty, które sięgają roku 1305. Rozwój wsi wiązał się z założeniem przez cystersów z Cieplic stawów rybnych. W późniejszym okresie rozwijało się rzemiosło: w wieku XVII działała tutaj odlewnia dzwonów, a w roku 1681 założono dużą papiernię. W połowie XIX w. na terenie miejscowości istniała szlifiernia szkła i kamieni. Egzystowały tu również mniejsze zakłady: młyny wodne, tkalnie, bielniki, browar, wytwórnia szkła. Rozwój turystyki przyniósł z kolei powstanie pensjonatów, hoteli i gospód. Od 1911 do 31 grudnia 1964 kursował tutaj tramwaj z Jeleniej Góry (od 20 maja 1914 z Podgórzyna Górnego)[3]. Fakt ten upamiętnia tramwaj ustawiony na dawnym przystanku końcowym w Podgórzynie Górnym.

Zabytki[edytuj]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są obiekty[4]:

  • kościół parafialny pw. Świętej Trójcy, z XV-XVIII w., przebudowany w XIX w.
  • cmentarz przy kościele, z końca XVIII w.
    • dom przedpogrzebowy
    • bramy
  • kościół ewangelicki, obecnie rzymskokatolicki pw. Matki Boskiej Częstochowskiej, z lat 1778-1780

Ponadto w gminnej ewidencji zabytków znajdują się obiekty zlokalizowane przy ulicach Bujwida (nr 18, 19 i 22), Ewangelickiej (nr 1, 4, 12), Kościelnej (nr 1), Nadwodnej (nr 6, 9 i 10), Ogrodowej (nr 2 i 16), Zielonej (nr 2, 5, 7) i Żołnierskiej (nr 1, 7, 12, 13, 14, 15, 17, 18, 22, 35, 40, 44, 47, 60, 62, 63, 72, 74, 75, 77, 79, 82, 83, 91, 91a, 96, 99, 118 i 119) oraz stanowiska archeologiczne we wsi[5].

Bibliografia[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]

Przypisy

  1. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. Zarządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 7 maja 1946 r. (M.P. z 1946 r. Nr 44, poz. 85).
  3. Cezary Wiklik Historia na szynach pisana. Jeleniogórskie tramwaje
  4. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 27 sierpnia 2012]. s. 53.
  5. Gminna ewidencja zabytków