Podporucznik marynarki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Oznaki stopnia:
od 1952
Czapka-podporucznik marynarki.JPG
czapka garnizonowa
POL PMW dyst podporucznik marynarki.svg
insygnia
POL PMW pagon1 podporucznik marynarki.svg
Naramiennik
POL PMW pagonold podporucznik marynarki.svg
(1952–1956)
POL PMW pagon2 podporucznik marynarki.svg
„lewy przód”
Oznaki stopnia:
1921–1952
Czapka-podporucznik marynarki 2.JPG
czapka garnizonowa
POL PMW dystold podporucznik marynarki.svg
insygnia
POL PMW pagon1old podporucznik marynarki.svg
Naramiennik
POL PMW pagon2old podporucznik marynarki.svg
„lewy przód”

Podporucznik marynarki (ppor. mar.) – wojskowy stopień oficerski w polskiej Marynarce Wojennej, odpowiadający podporucznikowi w Wojskach Lądowych i Siłach Powietrznych. Jego odpowiedniki znajdują się także w marynarkach wojennych innych państw.

Geneza[edytuj | edytuj kod]

Porucznik pojawił się w marynarkach wojennych krótko po wprowadzeniu tytułu kapitana. Termin "porucznik" został zapożyczony przez floty z wojsk lądowych, gdzie lieutnant (fr.) oznaczał zastępującego dowódcę. Analogiczną funkcję pełnił na okrętach. W czasie, gdy kapitanowie dowodzili okrętami, porucznicy byli ich zastępcami. Czasem także dowodzili jednostkami pomocniczymi.

W Polsce tytuł porucznika miał inne znaczenie. Dotyczył dowódcy piechoty morskiej lub grupy abordażowej zaokrętowanej na okrętach. Przekształcony w stopień wojskowy ok. XII wieku, znalazł się w hierarchii pod kapitanem. W XIX wieku wprowadzono w Wielkiej Brytanii jeszcze jeden, niższy stopień – podporucznika, który w krótkim czasie znalazł zastosowanie w innych marynarkach wojennych.

Użycie[edytuj | edytuj kod]

W Polsce właściwy stopień podporucznika marynarki powstał w 1921, wraz z pozostałymi pierwszymi stopniami w Marynarce Wojennej, jako najniższy stopień oficerski. Wcześniej, od 1918 używano już stopnia podporucznika marynarki, ale był to zapożyczony z Wojsk Lądowych stopień podporucznika, z dodanym przymiotnikiem "marynarki". W momencie utworzenia podporucznik marynarki znajdował się w hierarchii pomiędzy bosmanem floty, a kapitanem marynarki. W 1934 stopień bosmana floty zmieniono na chorążego marynarki, a od 1952 był on najniższym stopniem oficerskim. Od likwidacji stopnia oficerskiego chorążego marynarki w 1956 podporucznik marynarki jest ponownie najniższym stopniem oficerskim. W latach 1956–1963 niższym od niego był starszy bosman. Od 1963 pod podporucznikiem marynarki znajdują się stopnie chorążych: starszego chorążego marynarki (1963–1970); następnie starszego chorążego sztabowego marynarki (od 1970). Przez cały czas istnienia podporucznik marynarki był odpowiednikiem podporucznika.

Stopień wojskowy podporucznika marynarki jest zaszeregowany dla grupy uposażenia nr 11. W kodzie NATO określony jest (wraz z porucznikiem marynarki) jako OF-01.

Jego odpowiednikami w marynarkach wojennych innych państw są m.in.: