Podrzecze (województwo małopolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Podrzecze
Centrum wsi
Centrum wsi
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat nowosądecki
Gmina Podegrodzie
Wysokość 305 m n.p.m.
Liczba ludności (2010) 558[1]
Strefa numeracyjna (+48) 18
Kod pocztowy 33-386
Tablice rejestracyjne KNS
SIMC 0461103
Położenie wsi
Położenie wsi
Położenie na mapie gminy Podegrodzie
Mapa lokalizacyjna gminy Podegrodzie
Podrzecze
Podrzecze
Położenie na mapie powiatu nowosądeckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu nowosądeckiego
Podrzecze
Podrzecze
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Podrzecze
Podrzecze
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Podrzecze
Podrzecze
Ziemia49°36′01″N 20°38′22″E/49,600278 20,639444

Podrzecze (dawniej Podrzycze; niem. Podritz lub Unterbah[2]) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Podegrodzie.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Podrzecze położone jest w dolinie Dunajca na skraju Kotliny Sądeckiej na wysokości 300 m n.p.m. Graniczy z: Brzezną, Chochorowicami, Swiniarskiem, Nowym Sączem i Starym Sączem. Zajmuje 2,54 km² (3,9% powierzchni gminy)[3]).

Toponimika nazwy[edytuj | edytuj kod]

Najstarsza pisana forma Podrece nazwy pochodzi z 1280. Jan Długosz w "Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis" podaje nazwę: Podrzecze. Indeks miejscowości galicyjskich z końca XVIII w. przywołuje dwie nazwy: polską (zgodną z gwarą podegrodzką) - Podrzycze i niemiecką (świadczącą o niemieckim osadnictwie) - Podritz Colonia. Z czasów kolonizacji pochodzi jeszcze druga nazwa: Unterbah. Nazwa wsi oznacza obszar położony nad rzeką.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka o wsi znajduje się w akcie lokacyjnym klasztoru starosądeckiego, wydanego przez św. Kingę 6 lipca 1280.

W XIV w. i XV w. oprócz własności klasztornej, istniała też własność rycerska.

W XVII w. we wsi istniał folwark z młynem i karczmą należącą do klasztoru[4].

W XVIII w. cesarz Józef II przeprowadził akcję kolonizacyjną, w wyniku której osiedliło się tu kilka rodzin niemieckich.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie nowosądeckim.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii w Świniarsku. We wsi znajduje się jedyna w gminie Podegrodzie oczyszczalnia ścieków.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Ludność według spisów powszechnych w 2009 według PESEL[5][6][7][8].

Budynki mieszkalne
Rok 1900 1921 1931 2002
Liczba 66 73 80 110
Zwierzęta hodowlane w 1900[5]
Zwierzęta Konie Bydło Owce Świnie
Liczba 17 157 - 46
Kaplica św. Franciszka z Asyżu
Remiza OSP

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

We wsi znajduje się filia Gminnego Ośrodka Kultury w Podegrodziu. Prowadzi również punkt biblioteczny. Prowadzone są: kółko plastyczne, kółko teatralne[9].

OSP Podrzecze[edytuj | edytuj kod]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Jednostka OSP Podrzecze została założona w 1947 z inicjatywy Tomasza Łatki, Józefa Luberdy, Leopolda Pietrzaka, Jakuba Głuca, Stanisława Platy, Józefa Ruchały i Władysława Pędzicha. Początkowo straż miała swoją siedzibę w dawnej pożydowskiej karczmie. W 1956 przydzielono jednostce samochód bojowy Star-25 GM. W 1961 pozyskano drugi samochód Star-25 GBAM, który był już wyposażony w beczkę z wodą. W latach 1965-1972 wybudowano nową remizę. W 1998 przeprowadzono generalny remont remizy. W 2007 udało się zdobyć Stara-266[10].

Wyposażenie[edytuj | edytuj kod]

Na wyposażeniu jednostki znajdują się: dwa samochody Star 266 GBAM i Volkswagen GLM, motopompę M8/8, radiotelefony, piłę do betonu, piłę łańcuchowa, dwa aparaty tlenowe, zestawy do sztucznego oddychania, środek pianotwórczy, zbiornik oraz inne podstawowe sprzęty ratownicze i gaśnicze.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Liczba ludności w 2010 r. (pol.). [dostęp 05.07.2011].
  2. Nazwy w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego (pol.). [dostęp 16.08.2011].
  3. Powierzchnia Podrzecza (pol.). [dostęp 04.02.2011].
  4. Informacje na stronie UG Podegrodzie (pol.). [dostęp 04.02.2011].
  5. a b Gemeindelexikon der im Reichsrate vertretenen Königreiche und Länder. Bearbeitet auf Grund der Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1900, tom XII, "Galizien", Wien 1907
  6. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej - Tom XII - Województwo Krakowskie i Śląsk Cieszyński, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1925
  7. Statystyka Polski, t. XXVI, Warszawa 1926, Główny Urząd Statystyczny
  8. Statystyka Polski seria C, z. 88 Warszawa 1938 Główny Urząd Statystyczny
  9. Informacje o filii (pol.). [dostęp 04.02.2011].
  10. Informacje o OSP Podrzecze (pol.). [dostęp 04.02.2011].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Zenon Piotr Szewczyk: O pochodzeniu nazw miejscowych Gminy Podegrodzie i okolic. Nowy Sącz: UG Podegrodzie, Biblioteka Gminna w Podegrodziu, 2009. ISBN 978-83-60822-59-3.
  2. Kościoły i kapliczki w Gminie Podegrodzie. Podegrodzie: UG Podegrodzie, GOK Podegrodzie, 2004.
  3. Podrzecze. W: Jan Pastuszczak: Gmina Podegrodzie. Jacek Kula, Jerzy Nieć, Krzysztof Bodziony (ilustracje); Stanisław Mendelowski (redakcja). Krosno: P.U.W. "Roksana" Sp. z.o.o., 2006, s. 40-41. ISBN 83-7343-126-8.