Podział terytorialny Rosji

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rosja
Godło Rosji
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Rosji
Portal Portal Rosja

Podział administracyjny Rosji – podział terytorialny Federacji Rosyjskiej na mniejsze jednostki, dokonany dla usprawnienia wykonywania zadań przez organy administracji publicznej oraz zapewnienia terytorialnej autonomii mniejszościom narodowym zamieszkującym zwarte obszary.

Obecnie według rosyjskiej konstytucji w skład Federacji Rosyjskiej wchodzi 85 podmiotów federalnych (w tym dwa nieuznawane przez większość państw za jej część):

W 2000 roku dokonano dodatkowego podziału, tworząc okręgi federalne, na czele których stoją gubernatorzy mianowani przez prezydenta Rosji. Jest 8 okręgów federalnych. Ponadto w celach gospodarczych i statystycznych używany jest także podział na 12 regionów ekonomicznych[1].

Aneksja Krymu[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Aneksja Krymu przez Rosję.

18 marca 2014 Władimir Putin, Władimir Konstantinow, Siergiej Aksionow i Aleksiej Czały podpisali w Moskwie umowę o włączeniu Krymu i Sewastopola do Rosji jako nowych podmiotów federacji[2]. Umowa ta weszła w życie z dniem ratyfikacji[3], co nastąpiło 21 marca 2014[4]. Tego samego dnia dokonano zmian w Konstytucji Rosji, dopisując do niej dwa nowe podmioty federacji – Republikę Krymu i miasto federalnego znaczenia Sewastopol[5] – z których utworzono Krymski Okręg Federalny[6], istniejący do 28 lipca 2016[7].

Od lewej: Siergiej Aksionow, Aleksiej Czały, Władimir Putin i Władimir Konstantinow – podpisanie umowy o włączeniu Krymu i Sewastopola do Federacji Rosyjskiej (Kreml, 18 marca 2014)

De iure (w świetle prawa międzynarodowego) zaanektowane przez Federację Rosyjską Republika Autonomiczna Krymu i miasto o specjalnym statusie Sewastopol są częściami Ukrainy – terytorium okupowanym przez Rosję[8][9][10][11][12]. Pogląd ten podziela zdecydowana większość państw – rezolucję Zgromadzenia Ogólnego ONZ w sprawie integralności Ukrainy poparło 100 krajów, 11 było przeciw (Krym i Sewastopol za część Federacji Rosyjskiej uznały oficjalnie między innymi: Afganistan[13], Kuba[14], Nikaragua[15], Korea Północna[16], Syria[17] i Wenezuela[18]).

W latach 2014–2016 istniał dziewiąty okręg federalny, złożony z obszaru Krymu i Sewastopola, który 28 lipca 2016, dekretem prezydenta Rosji, został zlikwidowany a jego teren przyłączony do Południowego Okręgu Federalnego[7][19].

Podmioty federalne[edytuj | edytuj kod]

Mapa podziału administracyjnego Rosji (stan na 1 marca 2008)
Nazwa polska Nazwa rosyjska Kod podmiotu Kod ISO 3166-2
Flag of Adygea.svg Republika Adygei (Adygeja) Республика Адыгея (Адыгея) 01 RU-AD
Flag of Altai Republic.svg Republika Ałtaju Республика Алтай 04 RU-AL
Flag of Bashkortostan.svg Republika Baszkortostanu Республика Башкортостан 02, 102 RU-BA
Flag of Buryatia.svg Republika Buriacji Республика Бурятия 03 RU-BU
Flag of Khakassia.svg Republika Chakasji Республика Хакасия 19 RU-KK
Flag of the Chechen Republic.svg Republika Czeczeńska Чеченская Республика 20, 95 RU-CE
Flag of Chuvashia.svg Republika Czuwaska Чувашская Республика — Чувашия 21, 121 RU-CU
Flag of Dagestan.svg Republika Dagestanu Республика Дагестан 05 RU-DA
Flag of Ingushetia.svg Republika Inguszetii Республика Ингушетия 06 RU-IN
Flag of Sakha.svg Republika Sachy (Jakucji) Республика Саха (Якутия) 14 RU-SA
Flag of Kabardino-Balkaria.svg Republika Kabardyjsko-Bałkarska Кабардино-Балкарская Республика 07 RU-KB
Flag of Kalmykia.svg Republika Kałmucji Республика Калмыкия 08 RU-KL
Flag of Karachay-Cherkessia.svg Republika Karaczajsko-Czerkieska Карачаево-Черкесская Республика 09 RU-KC
Flag of Karelia.svg Republika Karelii Республика Карелия 10 RU-KR
Flag of Komi.svg Republika Komi Республика Коми 11 RU-KO
Flag of Crimea.svg Republika Krymu Республика Крым
Flag of Mari El.svg Republika Mari El Республика Марий Эл 12 RU-ME
Flag of Mordovia.svg Republika Mordowii Республика Мордовия 13, 113 RU-MO
Flag of North Ossetia.svg Republika Osetii Północnej – Alania Республика Северная Осетия — Алания 15 RU-SE
Flag of Tatarstan.svg Republika Tatarstanu Республика Татарстан (Татарстан) 16, 116 RU-TA
Flag of Tuva.svg Republika Tuwy Республика Тыва 17 RU-TY
Flag of Udmurtia.svg Republika Udmurcka Удмуртская Республика 18 RU-UD
Flag of Altai Krai.svg Kraj Ałtajski Алтайский край 22 RU-ALT
Flag of Khabarovsk Krai.svg Kraj Chabarowski Хабаровский край 27 RU-KHA
Flag of Kamchatka Krai.svg Kraj Kamczacki Камчатский край 41, 82 RU-KAM
Flag of Krasnodar kray (1995).png Kraj Krasnodarski Краснодарский край 23, 93, 123 RU-KDA
Flag of Krasnoyarsk Krai.svg Kraj Krasnojarski Красноярский край 24, 84, 88, 124 RU-KIA
Flag of Primorsky Krai.svg Kraj Nadmorski Приморский край 25, 125 RU-PRI
Flag of Perm Krai.svg Kraj Permski Пермский край 59, 81, 159 RU-RER
Flag of Stavropol Krai.svg Kraj Stawropolski Ставропольский край 26 RU-STA
Flag of Zabaykalsky Krai.svg Kraj Zabajkalski Забайкальский край 75, 80 RU-ZAB
Flag of Amur Oblast.svg Obwód amurski Амурская область 28 RU-AMU
Flag of Arkhangelsk Oblast.svg Obwód archangielski Архангельская область 29 RU-ARK
Flag of Astrakhan Oblast.svg Obwód astrachański Астраханская область 30 RU-AST
Flag of Belgorod Oblast.svg Obwód biełgorodzki Белгородская область 31 RU-BEL
Flag of Bryansk Oblast.svg Obwód briański Брянская область 32 RU-BRY
Flag of Chelyabinsk Oblast.svg Obwód czelabiński Челябинская область 74, 174 RU-CHE
Flag of Irkutsk Oblast.svg Obwód irkucki Иркутская область 38, 85 RU-IRK
Flag of Ivanovo Oblast.svg Obwód iwanowski Ивановская область 37 RU-IVA
Flag of Yaroslavl Oblast.svg Obwód jarosławski Ярославская область 76 RU-YAR
Flag of Kaliningrad Oblast.svg Obwód kaliningradzki Калининградская область 39, 91 RU-KGD
Flag of Kaluga Oblast.svg Obwód kałuski Калужская область 40 RU-KLU
Flag of Kemerovo oblast.svg Obwód kemerowski Кемеровская область 42, 142 RU-KEM
Flag of Kirov Oblast.svg Obwód kirowski Кировская область 43 RU-KIR
Flag of Kostroma Oblast.svg Obwód kostromski Костромская область 44 RU-KOS
Flag of Kurgan Oblast.svg Obwód kurgański Курганская область 45 RU-KGN
Flag of Kursk Oblast.svg Obwód kurski Курская область 46 RU-KRS
Flag of Leningrad Oblast.svg Obwód leningradzki Ленинградская область 47 RU-LEN
Flag of Lipetsk Oblast.png Obwód lipiecki Липецкая область 48 RU-LIP
Flag of Magadan Oblast.svg Obwód magadański Магаданская область 49 RU-MAG
Flag of Moscow oblast.svg Obwód moskiewski Московская область 50, 90, 150, 190 RU-MOS
Flag of Murmansk Oblast.svg Obwód murmański Мурманская область 51 RU-MUR
Flag of Nizhny Novgorod Region.svg Obwód niżnonowogrodzki Нижегородская область 52, 152 RU-NIZ
Flag of Novgorod Oblast.svg Obwód nowogrodzki Новгородская область 53 RU-NGR
Flag of Novosibirsk oblast.svg Obwód nowosybirski Новосибирская область 54, 154 RU-NVS
Flag of Omsk Oblast.svg Obwód omski Омская область 55 RU-OMS
Flag of Orenburg Oblast.svg Obwód orenburski Оренбургская область 56 RU-ORE
Flag of Oryol Oblast.svg Obwód orłowski Орловская область 57 RU-ORL
Flag of Penza Oblast.svg Obwód penzeński Пензенская область 58 RU-PNZ
Coat of Arms of Pskov Oblast.svg Obwód pskowski Псковская область 60 RU-PSK
Flag of Ryazan Oblast.svg Obwód riazański Рязанская область 62 RU-RYA
Flag of the Rostov Oblast.svg Obwód rostowski Ростовская область 61, 161 RU-ROS
Flag of Sakhalin Oblast.svg Obwód sachaliński Сахалинская область 65 RU-SAK
Flag of Samara Oblast.svg Obwód samarski Самарская область 63, 163 RU-SAM
Flag of Saratov Oblast.svg Obwód saratowski Саратовская область 64, 164 RU-SAR
Flag of Smolensk oblast.svg Obwód smoleński Смоленская область 67 RU-SMO
Flag of Sverdlovsk Oblast.svg Obwód swierdłowski Свердловская область 66, 96 RU-SVE
Flag of Tambov Oblast.svg Obwód tambowski Тамбовская область 68 RU-TAM
Flag of Tyumen Oblast.svg Obwód tiumeński Тюменская область 72 RU-TYU
Flag of Tomsk Oblast.svg Obwód tomski Томская область 70 RU-TOM
Flag of Tula Oblast.svg Obwód tulski Тульская область 71 RU-TUL
Flag of Tver Oblast.svg Obwód twerski Тверская область 69 RU-TVE
Flag of Ulyanovsk Oblast.svg Obwód uljanowski Ульяновская область 73, 173 RU-ULY
Flag of Vladimirskaya Oblast.svg Obwód włodzimierski Владимирская область 33 RU-VLA
 wołgogradzki Волгоградская область 34 RU-VGG
Flag of Vologda oblast.svg Obwód wołogodzki Вологодская область 35 RU-VLG
Flag of Voronezh Oblast.svg Obwód woroneski Воронежская область 36, 136 RU-VOR
Moskwa Miasto Moskwa г. Москва 77, 97, 99, 177, 197, 199 RU-MOW
Flag of Saint Petersburg Russia.svg Miasto Petersburg г. Санкт-Петербург 78, 98, 178 RU-SPE
Flag of Sevastopol.svg Miasto Sewastopol г. Севастополь
Flag of the Jewish Autonomous Oblast.svg Żydowski Obwód Autonomiczny Еврейская автономная область 79 RU-YEV
Flag of Nenets Autonomous District.svg Nieniecki Okręg Autonomiczny Ненецкий автономный округ 83 RU-NEN
Flag of Yugra.svg Chanty-Mansyjski Okręg Autonomiczny – Jugra Ханты-Мансийский автономный округ — Югра 86 RU-KHM
Flag of Chukotka.svg Czukocki Okręg Autonomiczny Чукотский автономный округ 87 RU-CHU
Flag of Yamal-Nenets Autonomous District.svg Jamalsko-Nieniecki Okręg Autonomiczny Ямало-Ненецкий автономный округ 89 RU-YAN
Terytoria poza granicami Federacji Rosyjskiej, podlegające Ministerstwu Spraw Wewnętrznych Rosji (Bajkonur, stacje polarne w Antarktyce) Территории, находящиеся за пределами РФ, обслуживаемые органами внутренних дел Российской Федерации
(Байконур, антарктические станции)
84

Okręgi federalne[edytuj | edytuj kod]

Nr Nazwa polska Nazwa rosyjska Stolica
1 Centralny Okręg Federalny Центральный федеральный округ Moskwa
2 Południowy Okręg Federalny Южный федеральный округ Rostów nad Donem
3 Północno-Zachodni Okręg Federalny Северо-Западный федеральный округ Petersburg
4 Dalekowschodni Okręg Federalny Дальневосточный федеральный округ Władywostok[20]
5 Syberyjski Okręg Federalny Сибирский федеральный округ Nowosybirsk
6 Uralski Okręg Federalny Уральский федеральный округ Jekaterynburg
7 Nadwołżański Okręg Federalny Приволжский федеральный округ Niżny Nowogród
8 Północnokaukaski Okręg Federalny Северо-Кавказский федеральный округ Piatigorsk

Regiony ekonomiczne[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Regiony ekonomiczne Rosji.
Economic regions of Russia.png
Nr Nazwa polska Nazwa rosyjska
1 Centralny region ekonomiczny Центральный экономический район
2 Centralno-Czarnoziemny region ekonomiczny Центральночернозёмный экономический район
3 Wschodniosyberyjski region ekonomiczny Восточносибирский экономический район
4 Dalekowschodni region ekonomiczny Дальневосточный экономический район
5 Północny region ekonomiczny Северный экономический район
6 Północnokaukaski region ekonomiczny Северокавказский экономический район
7 Północno-Zachodni region ekonomiczny Северозападный экономический район
8 Powołżański region ekonomiczny Приволжский экономический район
9 Uralski region ekonomiczny Уральский экономический район
10 Wołżańsko-Wiacki region ekonomiczny Волго-Вятский экономический район
11 Zachodniosyberyjski region ekonomiczny Западносибирский экономический район
12 Kaliningradzki region ekonomiczny (SSE) Калининградский экономический район

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. «Общероссийский классификатор экономических регионов. ОК 024-95» (утв. Постановлением Госстандарта России от 27.12.1995 N 640). consultant.ru.
  2. Подписан Договор о принятии Республики Крым в Российскую Федерацию. Администрация Президента РФ.. [dostęp 2014-03-19].
  3. Договор между Российской Федерацией и Республикой Крым о принятии в Российскую Федерацию Республики Крым и образовании в составе Российской Федерации новых субъектов. Администрация Президента РФ.. [dostęp 2014-03-19].
  4. Федеральный закон «О ратификации Договора между Российской Федерацией и Республикой Крым о принятии в Российскую Федерацию Республики Крым и образовании в составе Российской Федерации новых субъектов». Администрация Президента РФ, 2014-03-21. [dostęp 2014-03-21].
  5. Федеральный конституционный закон «О принятии в Российскую Федерацию Республики Крым и образовании в составе Российской Федерации новых субъектов – Республики Крым и города федерального значения Севастополя». Администрация Президента РФ, 2014-03-21. [dostęp 2014-03-21].
  6. Указ Президента Российской федерации «Об образовании Крымского федерального округа». Администрация Президента РФ, 2014-03-21. [dostęp 2014-03-21].
  7. a b Uniwersytet Wrocławski, Studium Europy Wschodniej: Putin likwiduje Krymski Okręg Federalny i przetasowuje kadry. 2016-07-29.
  8. Zgromadzenie Ogólne ONZ potępia aneksję Krymu
  9. Backing Ukraine’s territorial integrity, UN Assembly declares Crimea referendum invalid, UN News Centre, 27 marca 2014
  10. MSZ RP: Przyłączenie Krymu do Rosji w świetle prawa międzynarodowego. msz.gov.pl, 2014-08-08. [dostęp 2019-01-20].
  11. Polskie Radio: Rada Bezpieczeństwa ONZ o Krymie. Aneksja jest nielegalna.. 2018-03-16. [dostęp 2019-01-20].
  12. MSZ RP: Deklaracja w sprawie nieuznania aneksji Krymu. msz.gov.pl, 2018-07-25. [dostęp 2019-01-20].
  13. Afghan president Hamid Karzai backs Russia’s annexation of Crimea.
  14. Visiting Russia, Fidel Castro’s Son Scoffs at U.S. Sanctions Over Crimea.
  15. Nicaragua recognizes Crimea as part of Russia.
  16. КНДР одобрила присоединение Крыма к России.
  17. Gunmen Seize Government Buildings in Crimea.
  18. Afganistan poparł aneksję Krymu. Kto jeszcze uznaje przynależność półwyspu do Rosji?, gazeta.pl, 24 marca 2014
  19. Krym wchłonięty. Putin zlikwidował Krymski Okręg Federalny. kresy24.pl, 2016-07-29.
  20. Центр Дальневосточного федерального округа перенесён во Владивосток, Президент России [dostęp 2018-12-26] (ros.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]