Pokój w Żurawnie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Rzeczpospolita po traktacie w Żurawnie w latach 1676-1699

Pokój w Żurawnietraktat pokojowy zawarty 17 października 1676 roku w Żurawnie pomiędzy Polską a Turcją, dzięki któremu Polska odzyskała część utraconych ziem Podola i Ukrainy (bez Kamieńca Podolskiego; mniej więcej jedną trzecią sprzed stanu z 1672 roku).

Postanowienia traktatu
  • rezygnacja Turcji z pobierania corocznego haraczu w wysokości 22 000 złotych, ustalonego w pokoju buczackim w 1672 roku;
  • część Podola pozostało w granicach Imperium Osmańskiego;
  • większość terytorium Prawobrzeżnej Ukrainy pozostawała terytorium kozackim pod dowództwem Piotra Doroszenki.
  • Tatarzy litewscy (lipkowie) mieli wrócić pod panowanie tureckie, w wyniku tego postanowienia osiedli w pobliżu Kamieńca Podolskiego, posiłkując załogę turecką przeciw Polsce[1].

Układ ten był następstwem zwycięstwa hetmana koronnego Jana Sobieskiego pod Chocimiem i pod Żurawnem (wojna polsko-turecka 1672-1676), które nie zostało w pełni wykorzystane, m.in. na skutek bierności wojsk moskiewskich w wojnie przeciwko Turcji.

W celu ratyfikacji traktatu w Żurawnie do Stambułu udał się wojewoda chełmiński Jan Gniński, który przebywał tam w latach 1677-1678.

Polski Sejm nie ratyfikował traktatu i po zawarciu sojuszu z Austrią w 1683 roku wybuchła nowa wojna polsko-turecka, zakończona korzystnym dla Polski pokojem karłowickim.

Przypisy

  1. Kazimierz Jarochowski, Dzieje panowania Augusta II od śmierci Jana III do chwili wstąpienia króla Karola XII na ziemię polską, Poznań 1856, s. 197.