Pokrzewka złowroga

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pokrzewka złowroga
Sylvia subcoerulea[1]
Vieillot, 1817
Osobnik sfotografowany w Parku Narodowym Pilanesberg, Prowincja Północno-Zachodnia, Południowa Afryka
Osobnik sfotografowany w Parku Narodowym Pilanesberg, Prowincja Północno-Zachodnia, Południowa Afryka
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina pokrzewkowate
Rodzaj Sylvia
Gatunek pokrzewka złowroga
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Pokrzewka złowroga[3] (Sylvia subcoerulea) – gatunek małego ptaka z rodziny pokrzewkowatych. Występuje w południowej części Afryki (Angola, Namibia, Botswana, Zimbabwe, Suazi, Lesotho, Afryka Południowa). Nie jest zagrożony wyginięciem.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy gatunek opisał Louis Jean Pierre Vieillot w 1817. Nowemu gatunkowi nadał nazwę Sylvia subcœrulea[4]. Holotyp pochodził z okolic rzeki Gourits w Prowincji Przylądkowej Zachodniej, Afryka Południowa[5]. Obecnie (2017) Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny umieszcza gatunek w rodzaju Sylvia[6]. Niektórzy autorzy włączali pokrzewkę złowrogą do rodzaju Parisoma w obrębie tymaliowatych, jednak morfologia, zachowanie, głos i badania mtDNA sugerują raczej rodzaj Sylvia[5]. Choć w piśmiennictwie napotkać można na zapis epitetu gatunkowego subcaerulea, poprawnym epitetem, nadanym przez Vieillota, jest subcoerulea[7]. IOC wyróżnia 4 podgatunki[6].

Podgatunki i zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

IOC wyróżnia następujące podgatunki[6]:

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała około 13,5 cm, masa ciała 14 g[5]. Wierzch ciała w większości szary. Pokrywy skrzydłowe brązowe z szarymi krawędziami, pokrywy pierwszorzędowe czarne z białymi krawędziami. Lotki w większości brązowe. Sterówki czarne, jedynie zewnętrzne. Kantarek białawy. Pokrywy uszne szare, pokryte białymi pasami. Policzki, gardło oraz tylna część szyi białe, pokryte szarymi pasami. Pozostała część spodu ciała biała, z wyjątkiem szarych boków ciała oraz kasztanowych okolic kloaki i pokryw podogonowych. Dziób i nogi czarne, tęczówka jasna, niemal biała[8].

Ekologia i zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Środowiskiem życia pokrzewek złowrogich są zarośla na sawannach w półpustynnych obszarach[5], m.in. w centralnej i południowej kotlinie Kalahari i w Karru. Przeważnie te ptaki spotykane są w parach lub pojedynczo. Nie rzucają się w oczy[9]. Żywią się głównie owadami zbieranymi z gałęzi oraz owocami (Scutia myrtina, kolcowój Lycium)[10].

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

W Zimbabwe okres lęgowy trwa w październiku i listopadzie[5], w Botswanie i Namibii okres składania jaj trwa od września do maja. W obszarach półpustynnych lęgi są prawdopodobnie zależne od pojawiających się nieregularnie deszczów[9]. Gniazdo ma formę kubeczka o cienkich ściankach zbudowanego z suchych traw, korzonków i aksamitnych fragmentów kory spojonych pajęczą siecią. Zniesienie liczy 2–4 jaja; obydwa ptaki z pary wysiadują je 13–16 dni. Młode opuszczają gniazdo po 14–15 dniach życia[10].

Status[edytuj | edytuj kod]

IUCN uznaje pokrzewkę złowrogą za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 (stan w 2017). BirdLife International uznaje trend populacji za stabilny[11].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Sylvia subcoerulea, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Sylvia subcoerulea. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Sylviidae Leach, 1820 - pokrzewkowate - Sylvia warblers, parrotbills and allies (wersja: 2017-12-15). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 3 stycznia 2018].
  4. Louis Jean Pierre Vieillot: Nouveau dictionnaire d'histoire naturelle, appliquée aux arts, à l'agriculture, à l'économie rurale et domestique, à la médecine, etc.. T. 11. 1817, s. 188.
  5. a b c d e f g h i Aymí, R. & Gargallo, G.: Chestnut-vented Warbler (Sylvia subcoerulea). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2018. [dostęp 3 stycznia 2018].
  6. a b c Frank Gill & David Donsker: Sylviid babblers, parrotbills & white-eyes. IOC World Bird List (v7.3), 31 lipca 2017. [dostęp 3 stycznia 2018].
  7. Normand David & Edward C. Dickinson. The ligatures ‐æ‐ and ‐œ‐ in Vieillot’s new avian names established in the Nouveau dictionnaire d’histoire naturelle vols. I‐XXXVI (1816‐1819). „Zoological Bibliography”. 4 (2), s. 15–26, 2016. 
  8. R. Bowdler Sharpe: Catalogue of the Birds in the British Museum. T. 4. 1879, s. 268–269.
  9. a b J.A. Harrison: Titbabbler. Bosveldtjeriktik. Parisoma subcoeruleum. W: Southern African Bird Atlas Project (SABAP2) [on-line]. [dostęp 3 stycznia 2018].
  10. a b Parisoma subcaeruleum (Chestnut-vented tit-babbler, Tit-babbler). Biodiversity Exolorer. [dostęp 3 stycznia 2018].
  11. Chestnut-vented Warbler Sylvia subcoerulea. BirdLife International. [dostęp 3 stycznia 2018].