Polany (województwo podkarpackie)
| wieś | |
Kościół parafialny (Dawna cerkiew św. Jana Złotoustego) | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (2021) |
209[1] |
| Strefa numeracyjna |
13 |
| Kod pocztowy |
38-232[2] |
| Tablice rejestracyjne |
RJS |
| SIMC |
0355482[3] |
Położenie na mapie gminy Krempna | |
Położenie na mapie Polski | |
Położenie na mapie województwa podkarpackiego | |
Położenie na mapie powiatu jasielskiego | |

Polany (j. łemkowski Поляны) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jasielskim, w gminie Krempna. Ma status sołectwa[5]. Leży w Beskidzie Niskim, 6 km na wschód od Krempnej[3][6].
Miejscowość jest siedzibą parafii Matki Bożej Częstochowskiej, należącej do dekanatu Nowy Żmigród, diecezji rzeszowskiej.
Części wsi
[edytuj | edytuj kod]| SIMC | Nazwa | Rodzaj |
|---|---|---|
| 0355499 | Dobańce | część wsi |
| 0355507 | Ostryszne | część wsi |
| 0355513 | Suchowac Mały | część wsi |
Historia
[edytuj | edytuj kod]Powstała w połowie XVI w. na prawie wołoskim. Król Zygmunt II August w 1551 nadał wieś Polany Zbigniewowi Sienieńskiemu, kasztelanowi sanockiemu. W 1569 roku Jan Sienieński nadał wieś dla Jana Polańskiego – miejscowego sołtysa. W 1606 roku należała do Jana Polańskiego, a w 1654 roku - do rodziny Romerów. Ich płyta nagrobna jest w świątyni.
Miejscowość należała do dóbr Stadnickich z Nowego Żmigrodu.
Biskup Wacław Hieronim Sierakowski 8 lipca 1747 roku kanonicznie erygował parafię w Polanie.
W latach 1768–1772 była ona własnością Marszałka Konfederackiego wybranego na zjeździe w Jedliczu i w Pilźnie -Adama Parysa i stanowiła bazę konfederatów barskich. Po upadku tego powstania osiedliło się tu wielu konfederatów.
Pod koniec XIX wieku właścicielką tabularną dóbr we wsi była Anna hr. Potocka[7].
Przed I wojną światową powołano tu i w Hucie Polańskiej Związek Strzelecki, którego członkowie wzmocnili Legiony.
W okresie międzywojennym w miejscowości stacjonowała placówka Straży Granicznej I linii „Polany”[8]. Miejscowość ta była niemal w całości zamieszkana przez Polaków, dlatego w czasie okupacji działały tu dwa plutony Armii Krajowej.
Do 1954 roku istniała gmina Polany. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie krośnieńskim.
Geografia
[edytuj | edytuj kod]Miejscowość położona jest w dolinie dolnego biegu potoku Wilsznia, aż po samo jego ujście do Wisłoki. Leży tuż przy granicy Magurskiego Parku Narodowego i Jaśliskiego Parku Krajobrazowego.
Wspólnoty wyznaniowe
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2025-04-13].
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 948 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
- 1 2 3 GUS. Wyszukiwarka TERYT
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 107286.
- ↑ Strona gminy, sołectwa
- 1 2 Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
- ↑ Tadeusz Pilat: Skorowidz dóbr tabularnych w Galicyi z Wielkiem Ks. Krakowskiem. Lwów: 1890, s. 158.
- ↑ Marek Jabłonowski, Bogusław Polak: Polskie formacje graniczne 1918−1839. Dokumenty organizacyjne, wybór źródeł. T. II. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej, 1999, s. 28. ISBN 83-87424-77-3.
- ↑ Polany [online], cerkiew.org [dostęp 2023-06-14].
- ↑ Polany [online], diecezja.rzeszow.pl [dostęp 2023-06-14].
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Polany (3), [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. VIII: Perepiatycha – Pożajście, Warszawa 1887, s. 573.