Poleńcowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Poleńcowate
Peumus boldus
Peumus boldus
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad magnoliowe
Rząd wawrzynowce
Rodzina poleńcowate
Nazwa systematyczna
Monimiaceae Juss.
Ann. Mus. Natl. Hist. Nat. 14: 133. 1809[2]
Typ nomenklatoryczny
Monimia Thouars (1804)[2]
Mapa zasięgu
Monimiacea Map.JPG
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Poleńcowate (Monimiaceae) – rodzina niewielkich drzew, krzewów, rzadko lian z rzędu wawrzynowców (Laurales). Należy do niej w zależności od ujęcia systematycznego 22[1] do 25[3] rodzajów z ok. 200 gatunkami. Występują na wszystkich kontynentach w strefie tropikalnej i subtropikalnej[4].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Liście
Naprzeciwległe, rzadko w okółkach, pojedyncze, zwykle całobrzegie, rzadko słabo piłkowane lub ząbkowane, bez przylistków. Za młodu liście są często owłosione, z wiekiem zwykle łysieją[5][4].
Kwiaty
Zwykle zebrane w wierzchotkowate kwiatostany. Kwiaty są jednopłciowe (obupłciowe u rodzaju Hortonia), promieniste, drobne. Liczba listków okwiatu jest różna u poszczególnych przedstawicieli, wynosi od 3 do wielu, często w dwóch lub większej liczbie okółków. W kwiatach męskich liczba pręcików sięga do 1800 (rodzaj Tambourissa), czasem zrastają się one w rurkę (rodzaj Tetrasynandra). Słupkowie tworzą liczne (tylko w rodzaju Xymalos pojedyncze), wolne słupki, zawierające po jednym zalążku[5].
Owoce
Orzechy lub pestkowce. Nasiona zawierają dużo bielma i drobny zarodek[5].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)[1]
wawrzynowce

kielichowcowate Calycanthaceae





Siparunaceae




Gomortegaceae



oboczkowate Atherospermataceae






poleńcowate Monimiaceae




hernandiowate Hernandiaceae



wawrzynowate Lauraceae






Podział na rodzaje[3]

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Liście Peumus boldus z Ameryki Południowej służą do wyrobu przyprawy, a owoce tego gatunku są spożywane. Z drewna wytwarza się węgiel drzewny[5]. Drewno kilku gatunków jest użytkowane lokalnie. Poza tym w kosmetyce i medycynie wykorzystywane bywają olejki eteryczne z tych roslin[4].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-05-30].
  2. 2,0 2,1 James L. Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium (ang.). University of Maryland, 2010. [dostęp 2010-12-29].
  3. 3,0 3,1 Genera of Monimiaceae (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2010-12-29].
  4. 4,0 4,1 4,2 Heywood V. H., Brummitt R. K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 216-217. ISBN 1-55407-206-9.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Rośliny kwiatowe. Warszawa: Muza S.A., 1998, s. 41-43, seria: Wielka Encyklopedia Przyrody. ISBN 83-7079-779-2.