Policja (Polska)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Policja
Logo Policji
Logo Policji
Ilustracja
Odznaka Policji
Państwo  Polska
Data utworzenia 10 maja 1990[1]
Komendant Główny Policji nadinsp. Jarosław Szymczyk
Zastępcy Komendanta Głównego Policji insp. Andrzej Szymczyk

insp. Jan Lach insp. Helena Michalak

Budżet 8,62 mld PLN[2] (2015)
Zatrudnienie 98 775[3] (1 stycznia 2015)
Adres
ul. Puławska 148/150
02-514 Warszawa
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Komenda Główna Policji
Komenda Główna Policji
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Komenda Główna Policji
Komenda Główna Policji
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Komenda Główna Policji
Komenda Główna Policji
Ziemia 52°11′16,55″N 21°01′23,12″E/52,187931 21,023089
Strona internetowa
Patrol przedwojennej polskiej Policji drogowej z 1932 roku
Dawny radiowóz Polonez obecnie wycofany ze służby
Nowy radiowóz terenowy, Suzuki Vitara przedstawiony w nowym schemacie kolorystycznym
Dwóch funkcjonariuszy (w starych mundurach) podczas patrolu pieszego w Krakowie
Radiowóz marki Kia Ceed podczas patrolu na ulicach Świnoujścia
Funkcjonariusze jednostki antyterrorystycznej podczas treningu...
...oraz na pokazach policyjnych
Funkcjonariusze Policji podczas parady dnia Konstytucji 3 maja

Policjaumundurowana (służba mundurowa) i uzbrojona formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa publicznego i porządku publicznego; organ ścigania. Została utworzona na mocy Ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 roku. Policja podlega ministrowi właściwemu ds. wewnętrznych. Przełożonym wszystkich funkcjonariuszy Policji i pracowników cywilnych tej instytucji jest Komendant Główny Policji. Od kwietnia 2016 obowiązki pełni nadinsp. Jarosław Szymczyk.

W całej Polsce istnieje telefonicznie przekierowanie z numeru 997 do centrum powiadamiania ratunkowego, które działa zarówno z telefonu komórkowego jak i stacjonarnego. Centrum powiadamiania ratunkowego obsługuje zgłoszenia alarmowe kierowane do numerów alarmowych 112, 997, 998 i 999, umożliwiając przekazanie zgłoszenia alarmowego w celu zaangażowania właściwych służb ratowniczych[4].

Jednolitym numerem alarmowym obowiązującym na terenie całej Unii Europejskiej jest numer 112. Działa zarówno z telefonów stacjonarnych jak i komórkowych. Numer 112 służy do powiadamiania w sytuacjach zagrożenia zdrowia, życia lub mienia. Wybranie numeru 112 z jakiegokolwiek telefonu spowoduje połączenie z centrum powiadamiania ratunkowego. Operator 112 może, w miarę potrzeby, przełączyć połączenie do jednostki Państwowej Straży Pożarnej, Policji lub Państwowego Ratownictwa Medycznego.

Historia

Struktura organizacyjna Policji

Policja składa się z następujących rodzajów służb:

  • kryminalnej;
  • śledczej;
  • prewencyjnej;
  • wspomagającej (w zakresie organizacyjnym, logistycznym i technicznym)[5].

W skład Policji wchodzą również: policja sądowa, Wyższa Szkoła Policji w Szczytnie, ośrodki szkolenia, szkoły policyjne, instytuty badawcze oraz oraz wyodrębnione oddziały prewencji i pododdziały antyterrorystyczne. Komendant główny Policji ma możliwość powołania w uzasadnionym przypadku innego rodzaju służb[5].

Spis wydziałów Policji wraz z ich insygniami.
Wydziały Kryminalny Prewencyjny Drogowy Logistyczny Oddziały specjalne Sądowy
Insygnia POL policja korpus kryminalna ARM.svg POL policja korpus prewencja ARM.svg POL policja korpus rd ARM.svg POL policja korpus logistyka ARM.svg POL policja korpus prew at ARM.svg POL policja korpus sądowa ARM.svg

Jednostki Policji

Komendy wojewódzkie Policji

Obszar Komenda Komendant
POL woj dolnoslaskie COA 2009.svg dolnośląskie Policja Dolnoslaska.png Komenda Wojewódzka Policji we Wrocławiu insp. Arkadiusz Golanowski[7]
POL województwo kujawsko-pomorskie COA.svg kujawsko-pomorskie Policja Kujawsko-Pomorska.png Komenda Wojewódzka Policji w Bydgoszczy insp. Paweł Spychała[8]
POL województwo lubelskie COA.svg lubelskie Policja Lubelska.png Komenda Wojewódzka Policji w Lublinie insp. Paweł Dobrodziej[9]
POL województwo lubuskie COA.svg lubuskie Policja Lubuska.png Komenda Wojewódzka Policji w Gorzowie Wielkopolskim mł. insp. Jarosław Janiak[10]
POL województwo łódzkie COA.svg łódzkie Policja Lodzka.png Komenda Wojewódzka Policji w Łodzi insp. Andrzej Łapiński [11]
POL województwo małopolskie COA.svg małopolskie Policja Malopolska.png Komenda Wojewódzka Policji w Krakowie insp. Tomasz Miłkowski[12]
POL województwo mazowieckie COA.svg mazowieckie Policja Mazowiecka.png Komenda Wojewódzka Policji z siedzibą w Radomiu insp. Tomasz Michułka[13]
POL województwo opolskie COA.svg opolskie Policja Opolska.png Komenda Wojewódzka Policji w Opolu insp. Jarosław Kaleta[14]
POL województwo podkarpackie COA.svg podkarpackie Policja Podkarpacka.png Komenda Wojewódzka Policji w Rzeszowie insp. Krzysztof Pobuta[15]
POL województwo podlaskie COA.svg podlaskie Policja Podlaska.png Komenda Wojewódzka Policji w Białymstoku insp. Daniel Kołnierowicz[16]
POL województwo pomorskie COA.svg pomorskie Policja Pomorska.png Komenda Wojewódzka Policji w Gdańsku insp. Jarosław Rzymkowski[17]
POL województwo śląskie COA.svg śląskie Policja Slaska.png Komenda Wojewódzka Policji w Katowicach insp. Krzysztof Justyński[18]
POL województwo świętokrzyskie COA.svg świętokrzyskie Policja Swietokrzyska.png Komenda Wojewódzka Policji w Kielcach insp. Dariusz Augustyniak[19]
Warminsko-mazurskie herb.svg warmińsko-mazurskie Policja Warminsko-Mazurska.png Komenda Wojewódzka Policji w Olsztynie insp. Tomasz Klimek[20]
POL Warszawa COA.svg Warszawa Policja Warszawska.png Komenda Stołeczna Policji insp. Robert Żebrowski[21]
POL województwo wielkopolskie COA.svg wielkopolskie Policja Wielkopolska.png Komenda Wojewódzka Policji w Poznaniu insp. Tomasz Trawiński[22]
POL województwo zachodniopomorskie COA.svg zachodniopomorskie Policja Zachodniopomorska.png Komenda Wojewódzka Policji w Szczecinie podinsp. Jacek Cegieła[23]

Komendant stołeczny Policji wykonuje zadania i kompetencje odpowiadające zadaniom i kompetencjom komendanta wojewódzkiego Policji[5].

Komenda Stołeczna Policji, która stanowi aparat pomocniczy komendanta stołecznego Policji, wykonuje swoje zadania na obszarze m.st. Warszawy oraz dziewięciu powiatów: grodziskiego, legionowskiego, mińskiego, nowodworskiego, otwockiego, piaseczyńskiego, pruszkowskiego, warszawskiego zachodniego i wołomińskiego. Obszar ten jest więc wyłączony z terytorialnego zasięgu działania komendanta wojewódzkiego Policji właściwego dla województwa mazowieckiego[5].

Posterunki

Liczba posterunków Policji w Polsce:[24]

  • 2008 rok – 822
  • czerwiec 2012 roku – 692
  • koniec 2015 roku – 399[25]

Statystyki demograficzne

W Polsce policja liczy około 100 tysięcy osób (analogicznie liczebność Milicji Obywatelskiej w PRL wynosiła ok. 80 000 milicjantów[26].), z czego 58% służy (funkcjonariusze) i pracuje (pracownicy cywilni) w pionie prewencji, 34% w kryminalnym, a pozostałe 8% w działach pomocniczych. 14% funkcjonariuszy stanowią kobiety. Najwięcej, – 6695 funkcjonariuszek – ma staż od 3 do 10 lat, natomiast 229 kobiet służy od ponad 30 lat.[27]Wiekowo wśród polskich funkcjonariuszy przeważa grupa 30-40-latków (44%), dalej plasują się 40-50-latkowie (25%) i 25-30-latkowie (21%), policjanci w wieku poniżej 25 i powyżej 50 lat stanowią 5% stanu. Większość policjantów ma wykształcenie średnie (72%), wyższe ma 27%, a podstawowe i zawodowe jedynie 1%.

Zadania Policji

Policjanci podczas zamieszek na placu Konstytucji w Warszawie 11 listopada 2011
  • ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami godzącymi w te dobra;
  • ochrona bezpieczeństwa i porządku, zapewnienie spokoju w miejscach publicznych, w transporcie i komunikacji publicznej, w ruchu drogowym i na wodach;
  • wykrywanie i ściganie sprawców przestępstw i wykroczeń
  • działania profilaktyczne (prewencyjne) w celu ograniczenia popełniania przestępstw i wykroczeń, a także wszelkim zachowaniom kryminogennym, współpraca w tym zakresie z innymi podmiotami;
  • kontrola przestrzegania przepisów porządkowych i administracyjnych obowiązujących w miejscach publicznych, a także związanych z działalnością publiczną;
  • zarządzanie informacją kryminalną, prowadzenie baz danych Systemu Informacyjnego Schengen, DNA;
  • współpraca z policjami innych państw a także z organami i instytucjami Unii Europejskiej, realizacja zadań wynikających z podpisanych umów międzynarodowych i odrębnych przepisów;
  • gromadzenie, przetwarzanie i przekazywanie informacji kryminalnych;
  • realizacja zadań wynikająch z przepisów prawa Unii Europejskiej oraz umów i porozumień międzynarodowych na zasadach i w zakresie w nich określonych;
  • prowadzenie zbiorów danych zawierających informacje gromadzone przez uprawnione organy o odciskach linii papilarnych osób, niezidentyfikowanych śladach linii papilarnych z miejsc przestępstw oraz o wynikach analizy kwasu deoksyrybonukleinowego (DNA);
  • nadzór nad strażami gminnymi/miejskimi oraz nad innymi specjalistycznymi uzbrojonymi formacjami

Zgodnie z art. 19 ust. 22 ustawy o Policji minister właściwy do spraw wewnętrznych przedstawia corocznie Sejmowi i Senatowi informację o działalności Policji określonej w ust. 1–21, w tym informacje i dane, o których mowa w art. 20 ust. 3 ustawy. Informacja jest udostępniana w postaci druku sejmowego (senackiego).

Uprawnienia Policji

Obchody święta Policji w Białymstoku

W ramach wykonywania swoich ustawowych obowiązków Policja wykonuje czynności: operacyjno-rozpoznawcze, dochodzeniowo-śledcze i administracyjno-porządkowe.

Wykonując wymienione czynności policjanci mają prawo do:

  • legitymowania osób w celu ustalenia ich tożsamości (z uzasadnieniem);
  • zatrzymywania osób na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania karnego i innych ustaw;
  • zatrzymywania osób pozbawionych wolności, które korzystając z przepustki nie powróciły w wyznaczonym terminie do zakładu karnego lub aresztu śledczego;
  • zatrzymywania osób stwarzających zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego i mienia;
  • pobierania od osób wymazu ze śluzówki policzków w celu identyfikacji osób o nieustalonej tożsamości oraz osób usiłujących ukryć swoją tożsamość, jeżeli ustalenie tożsamości w inny sposób nie jest możliwe, pobierania materiału biologicznego ze zwłok ludzkich o nieustalonej tożsamości;
  • przeszukiwania osób i pomieszczeń na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego i innych ustaw;
  • dokonywania kontroli osobistej, a także przeglądania zawartości bagaży i sprawdzania ładunku w portach i na dworcach oraz w środkach transportu lądowego, powietrznego i wodnego, w razie istnienia uzasadnionego podejrzenia popełnienia czynu zabronionego pod groźbą kary;
  • obserwowania i rejestrowania obrazu zdarzeń w miejscach publicznych, a w określonych przypadkach, także i dźwięku,
  • kontrolowanie rodzaju używanego paliwa przez pobranie próbek paliwa ze zbiornika pojazdu;
  • żądania pomocy od instytucji państwowych, organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego oraz jednostek gospodarczych prowadzących działalność w zakresie użyteczności publicznej, oraz zwracania się o niezbędną pomoc do innych jednostek gospodarczych i organizacji społecznych, jak również zwracania się w nagłych wypadkach do każdej osoby o udzielenie doraźnej pomocy, w ramach obowiązujących przepisów prawa.

Środki przymusu bezpośredniego stosowane przez Policję

Policja konna w Poznaniu
Patrol Komisariatu Rzecznego Policji na Wiśle w Warszawie
  • kajdanki i prowadnice
  • pałka policyjna
  • kaftan bezpieczeństwa
  • gaz drażniący (chemiczne środki obezwładniające)
  • siła fizyczna
  • pasy i siatki obezwładniające
  • pies i koń służbowy
  • wodne środki obezwładniające (armatka wodna)
  • kolczatka drogowa
  • pociski niepenetracyjne miotane z broni palnej
  • kask zabezpieczający
  • przedmioty przeznaczone do obezwładniania osób za pomocą energii elektrycznej
  • pojazdy służbowe
  • środki przeznaczone do pokonywania zamknięć budowlanych i innych przeszkód, w tym materiały wybuchowe
  • środki pirotechniczne o właściwościach ogłuszających lub olśniewających

Podstawą prawną użycia środków przymusu bezpośredniego jest Ustawa z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej (Dz.U. 2013 poz. 628).

Obecnie wykorzystywany model policyjnego radiowozu
Obecnie wykorzystywany model policyjnego motocykla

Do wyposażenia Policji zalicza się także broń palną:

Władze

 Osobny artykuł: Komenda Główna Policji.

Komendant Główny:

Zastępcy Komendanta Głównego:

  • insp. Andrzej Szymczyk
  • insp. Jan Lach
  • insp. Helena Michalak

Zobacz też


Przypisy

  1. Policja w III RP. [dostęp 2015-07-26].
  2. Budżet Policji. [dostęp 2015-07-26].
  3. Stan zatrudnienia w Policji. [dostęp 2015-07-26].
  4. Dz. U. z 2013 r. poz. 1635
  5. a b c d Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. (Dz. U. z 2015 r. poz. 355).
  6. Jednostki Policji. info.policja.pl. [dostęp 2015-07-25].
  7. Kierownictwo KWP we Wrocławiu. dolnoslaska.policja.gov.pl. [dostęp 2015-02-03].
  8. Kierownictwo KWP. bip.bydgoszcz.kwp.policja.gov.pl. [dostęp 2015-02-03].
  9. Kierownictwo. lubelska.policja.gov.pl. [dostęp 2015-02-03].
  10. Kierownictwo. lubuska.policja.gov.pl. [dostęp 2015-02-03].
  11. Nowy komendant w Łodzi. dzienniklodzki.pl. [dostęp 2016-02-10].
  12. Kierownictwo. malopolska.policja.gov.pl. [dostęp 2015-02-03].
  13. Kierownictwo. kwp.radom.pl. [dostęp 2015-02-03].
  14. Kierownictwo. opolska.policja.gov.pl. [dostęp 2015-02-03].
  15. Kierownictwo. podkarpacka.policja.gov.pl. [dostęp 2015-02-03].
  16. Kierownictwo KWP. podlaska.policja.gov.pl. [dostęp 2015-02-03].
  17. Kierownictwo. pomorska.policja.gov.pl. [dostęp 2015-02-03].
  18. Kierownictwo. bip.katowice.kwp.policja.gov.pl. [dostęp 2015-02-03].
  19. Kierownictwo. swietokrzyska.policja.gov.pl. [dostęp 2015-02-03].
  20. Kierownictwo KWP. warminsko-mazurska.policja.gov.pl. [dostęp 2015-02-03].
  21. Kierownictwo. policja.waw.pl. [dostęp 2015-02-03].
  22. Kierownictwo. wielkopolska.policja.gov.pl. [dostęp 2015-02-03].
  23. Kierownictwo. szczecin.kwp.gov.pl. [dostęp 2015-02-03].
  24. Reorganizacja sieci posterunków. gazeta.policja.pl, 08.2012. [dostęp 08.2012].
  25. Powrót posterunków policji. naszdziennik.pl, 20 maja 2016. [dostęp 20 maja 2016].
  26. Ogólnopolskie Stowarzyszenie Internowanych i Represjonowanych – Biuletyn 24.
  27. polskatimes.pl.
  28. Decyzja nr 368 Komendanta Głównego Policji z dnia 19 września 2009 r. w sprawie wprowadzenia na uzbrojenie Policji karabinów „Heckler & Koch” typu HK417.

Linki zewnętrzne