Polowanie na miecze

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Polowanie na miecze (jap. 刀狩 katanagari) – akcja polegająca na rozbrajaniu ludności przez nowego władcę w Japonii. Poprzez "polowanie na miecze" starał on sobie zapewnić pozycję hegemona. Kazał swoim żołnierzom przeczesywać cały kraj i konfiskować broń wrogów nowego reżimu. W ten sposób nowy władca chciał mieć pewność, iż żaden z jego przeciwników nie obejmie władzy siłą. Najbardziej znane polowanie miało miejsce w 1588 i zostało przeprowadzone przez regenta Hideyoshi Toyotomi.

Okres Sengoku[edytuj | edytuj kod]

Wizerunek przedstawiający Nabunagę Odę

Przed polowaniem na miecze zwołanym po raz pierwszy przez Nobunagę Odę pod koniec XVI wieku, cywile mogli nosić miecze do obrony, lub po prostu dla ozdoby. Nobunaga dążył do zabronienia im tego i zarządził przejęcie mieczy, oraz innego uzbrojenia od cywilów, a w szczególności Ikkō-ikki, czyli samozwańczych oddziałów złożonych z buddyjskich mnichów, chłopów, szintoistycznych kapłanów, oraz miejscowych arytokratów, którzy dążyli do obalenia rządów samurajów. W 1588 następca Nobunagi Ody – Hideyoshi Toyotomi, stając się kampaku, czyli "cesarskim regentem", nakazał nowe polowanie na miecze. Hideyoshi, podobnie jak Nobunaga, dążył do umocnienia podziałów w strukturze klasowej Japonii, odmawiając pospólstwu prawa do posiadania broni, jednocześnie zezwalając na to tylko szlachcie, czyli klasie samurajów. Ponadto akcja zarządzona przez Toyotomiego, podobnie jak w przypadku Nobunagi, miała na celu powstrzymanie powstań chłopskich. Polowanie to mogło być na przykład zainspirowane powstaniem chłopskim w Higo, które miało miejsce rok wcześniej, ale służyło także do rozbrojenia sōhei z gór Kōya-san i Tōnomine. Toyotomi twierdził, że skonfiskowana broń zostanie stopiona i użyta do stworzenia gigantycznego wizerunku Buddy dla klasztoru Asuka-dera w Nara. W 1590 Toyotomi wydał edykt, na podstawie którego przeprowadzono spis ludności i nakazano wypędzić z wiosek wszystkich przybyszów, którzy pojawili się po tym roku. Głównym celem tego zarządzenia było sprawdzenie zagrożenia stwarzanego przez rōninów, czyli wyklętych samurajów wędrownych, którzy mieli skłonności nie tylko do zbrodni i przemocy samej w sobie, ale także do łączenia się w grupy w celu obalenia dekretów Toyotomiego.

Okres Meiji[edytuj | edytuj kod]

Wizerunek cesarza Mutsuhito, za panowania którego dokonała się unowocześniająca Japonię Restauracja Meiji.

Zakończenie epoki Edo i początek następnego okresu, czyli Meiji w latach 60. XIX wieku było początkiem poważnej modernizacji. W 1871 przeprowadzono szeroko zakrojone reformy, znosząc system han, a tym samym kończąc feudalizm i system klasowy. W 1876 samurajom zabroniono noszenia mieczy. To nowe "polowanie na miecze" było wykonywane z różnych powodów iz pewnością przy użyciu innych metod niż te sprzed kilku wieków. Jak na ironię, XIX-wieczne polowanie na miecze położyło kres systemowi klasowemu, podczas gdy XVI-wieczne miały na celu pogłębienie różnic między pospólstwem a szlachtą. Ostateczny wynik tego polowania był taki sam jak poprzednie; broń znalazła się w rękach rządzących i była niedostępna dla potencjalnych buntowników.

Współczesność[edytuj | edytuj kod]

Dziś (2018 r.) w Japonii obowiązuje ustawa o mieczach i broniach palnych, która, podobnie jak przepisy dotyczące kontroli broni na całym świecie, reguluje posiadanie i używanie broni w miejscach publicznych. Zakup i posiadanie niektórych mieczy w Japonii jest legalne, jeśli są one właściwie zarejestrowane, chociaż ich import i eksport jest ściśle kontrolowany, szczególnie w przypadku przedmiotów, które mogą być oznaczone jako artefakty narodowe lub kulturowe. Miecze, które nie są produkowane przez licencjonowanych kowali są zabronione. Japońskie miecze wojskowe są legalne w Japonii, jeśli zostały wykonane przy użyciu tradycyjnych materiałów i metod.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Sansom, George (1961). "A History of Japan: 1334–1615." Stanford: Stanford University Press.
  • Georgina Wilson-Powell. Kyoto. „Lonely Planet Traveller”, s. 50, listopad/grudzień 2013. Lonely Planet. ISSN 2306-6547.
  • Jolanta Tubielewicz: Historia Japonii. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo, 1984. ​ISBN 83-04-01486-6​.