Polska Liga Koszykówki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „DBL i LBL”. Zobacz też: odpowiednio powiat bolesławiecki i powiat biłgorajski lub polskie tablice rejestracyjne jeśli szukałeś informacji o tablicy rejestracyjnej.
Energa Basket Liga
Polska Liga Koszykówki
Basketball current event.svg 2018/2019
Państwo  Polska
Oficjalny skrót EBL
Dyscyplina koszykówka
Organizator rozgrywek Polska Liga Koszykówki SA
Data założenia 1946
Założyciel PZKosz.
i kluby koszykarskie
Poprzednia nazwa Tauron Basket Liga
(27.04.2010–30.06.2016)
Przekształcona
na zawodową
2000/2001
Prezes Radosław Piesiewicz[1]
Partner TV Grupa Polsat
(Polsat Sport,
Polsat Sport Extra,
Polsat Sport News)
Rozgrywki
Liczba drużyn 17
Zwycięzca Anwil Włocławek
Puchary: Euroliga, Eurocup,
Liga Mistrzów FIBA,
FIBA Europe Cup
Zwycięzcy
Pierwszy zwycięzca YMCA Łódź (1947/1948)
Obecny zwycięzca Anwil Włocławek
(2017/2018)
Najwięcej zwycięstw Śląsk Wrocław (17)
Strona internetowa

Energa Basket Liga (w skrócie EBL) – najwyższa w hierarchii klasa męskich ligowych rozgrywek koszykarskich w Polsce, będąca jednocześnie najwyższym szczeblem centralnym (I poziom ligowy). Zmagania w jej ramach toczą się cyklicznie (co sezon), systemem kołowym, od sezonu 1984/1985 dodatkowo z fazą play-off na zakończenie każdego z sezonów i przeznaczone są dla najlepszych polskich klubów koszykarskich. Jej triumfator zostaje mistrzem Polski, zaś najsłabsze drużyny relegowane są do I ligi polskiej. Czołowe zespoły klasyfikacji końcowej każdego sezonu uzyskują prawo występów w europejskich pucharach w sezonie następnym (Euroligi, Europucharu ULEB, Ligi Mistrzów FIBA, bądź FIBA Europe Cup).

PLK jest ligą zawodową, od października 2001 członkiem Unii Europejskich Lig Koszykarskich (ULEB), a od września 2005 również akcjonariuszem spółki Euroleague Commercial Assets SA (ECA). Do udziału w jej rozgrywkach zostają dopuszczone wyłącznie kluby posiadające status profesjonalny (tj. działające w formie spółki handlowej), które – po spełnieniu wszelkich niezbędnych kryteriów – otrzymały roczną licencję na występy na tym szczeblu (możliwe jest również wydawanie tzw. licencji warunkowych).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Decyzję o przeprowadzaniu mistrzostw Polski koszykówce mężczyzn w formule ligowej podjęto w 1946, a pierwsza edycja ligi odbyła się w sezonie 1947/1948. Na przestrzeni lat zmianom ulegała zarówno nazwa rozgrywek, jak i system ich przeprowadzania (klasyczna formuła ligowa, formuła ligowa z późniejszym podziałem na grupę mistrzowską i grupę spadkową, formuła ligowa z fazą play-off), różna była też liczba drużyn przystępujących do rywalizacji (od 9 do 17). Do końca sezonu 1996/1997 organizatorem zmagań ligowych wszystkich szczebli w Polsce był Polski Związek Koszykówki (PZKosz.). Na mocy licencji, przyznanej przez Urząd Kultury Fizycznej i Sportu, od sezonu 1997/1998 zarządzaniem rozgrywkami najwyższego szczebla zajmuje się – utworzony w tym celu – podmiot o nazwie Polska Liga Koszykówki SA (organizacja założona w 1995 pod nazwą Polska Liga Koszykówki Sp. z o.o., jako spółka akcyjna od 2000), natomiast PZKosz. administruje wszystkimi pozostałymi klasami rozgrywkowymi (tj. od I ligi w dół). Od sezonu 2000/2001 PLK jest ligą profesjonalną, bowiem w 2000 dokonano zmiany statusu prawnego klubów i samej PLK SA (kluby stały się sportowymi spółkami akcyjnymi, zaś PLK Sp. z o.o. przeistoczyła się w PLK SA)[2].

Oficjalne nazwy ligi[edytuj | edytuj kod]

Od sezonu 1947/1948 do sezonu 1996/1997 najważniejszą klasę rozgrywkową koszykówki mężczyzn określano mianem I ligi polskiej, bądź Ekstraklasy polskiej. Później – na przestrzeni lat – oficjalna nazwa najwyższego szczebla męskich rozgrywek koszykarskich ulegała kilkukrotnym zmianom, co było uwarunkowane nazwami sponsorów tytularnych ligi:

Nazwa wynikała z racji przekształcenia rozgrywek w ligę zawodową (wówczas jeszcze bez strategicznego i tytularnego sponsora);

Nazwa wynikała z racji umowy sponsoringowej z Lech Browary Wielkopolski;

Nazwa wynikała z racji umowy sponsoringowej z Polską Telefonią Cyfrową (operatorem sieci Era);

Nazwa wynikała z racji umowy sponsoringowej z Dominet Bankiem SA, którą podpisano 21 listopada 2005 (w trakcie sezonu 2005/2006)[3]. Na jej mocy liga dostawała ponad 2 mln zł rocznie[4];

Nazwa wynikała z racji umowy sponsoringowej z Dominet Bankiem SA i obowiązywała od 13 października 2006 do 30 września 2008[5];

Zarząd PLK nie znalazł żadnego sponsora strategicznego i tytularnego dla ligi;

Zarząd PLK nie znalazł żadnego sponsora strategicznego i tytularnego dla ligi przed rozpoczęciem sezonu. Dopiero w trakcie rozgrywek, 27 kwietnia 2010 PLK SA podpisała umowę sponsoringową z Tauron Polska Energia SA na okres do końca sezonu 2009/2010[6];

Umowa sponsoringowa została podpisana 9 września 2010 z Tauron Polska Energia SA[7];

Umowa sponsoringowa została podpisana 29 sierpnia 2011 z Tauron Polska Energia SA[8], a wygasła 30 czerwca 2016;

Zarząd PLK nie znalazł żadnego sponsora strategicznego i tytularnego dla ligi. Jesienią 2016 PLK SA prowadziła zaawansowane negocjacje w tej sprawie z PZU SA, jednak do podpisania umowy nie doszło;

Zarząd PLK nie znalazł żadnego sponsora strategicznego i tytularnego dla ligi przed rozpoczęciem rozgrywek. W listopadzie 2017 partnerem głównym Polskiej Ligi Koszykówki na sezon 2017/2018 został Totalizator Sportowy[9]. W październiku i listopadzie 2017 prowadzono negocjacje dotyczące partnerstwa tytularnego z Grupą Kapitałową Energa[10], a umowę w tej sprawie podpisano w grudniu 2017 (oficjalnie zaś ów fakt ogłoszono 9 stycznia 2018)[11]. Umowa obowiązywała do końca sezonu 2017/2018[12];

Transmisje w telewizji[edytuj | edytuj kod]

Do sezonu 1992/1993 nieregularne transmisje z rozgrywek najwyższej polskiej ligi koszykarskiej przeprowadzała wyłącznie Telewizja Polska (TVP), najczęściej na antenach poszczególnych ośrodków regionalnych TVP 3. W sezonach 1993/1994 i 1994/1995 mecze Ekstraklasy zaczęły być również w miarę regularnie prezentowane przez Polsat. Od edycji 1995/1996 regularne bezpośrednie relacje pojawiły się w TVP, która oprócz pasm lokalnych rozpoczęła również dość znacząco popularyzować koszykówkę na antenie ogólnodostępnej TVP1 oraz w TV Polonia. W momencie utworzenia ligi profesjonalnej Telewizja Polska stała się pierwszym w historii oficjalnym partnerem medialnym najwyższej klasy rozgrywkowej. Dlatego w różnych kanałach do niej należących sezon po sezonie regularnie prezentowano spotkania PLK (od 5 listopada 2005 także w iTVP[13]). Współpracę tę zakończono po sezonie 2005/2006, z uwagi na słabnącą popularność koszykówki w Polsce oraz niezadowalające wyniki oglądalności. Dlatego we wrześniu 2006 PLK podpisała umowę z Telewizją Polsat o prawo do pokazywania rozgrywek na wyłączność oraz emisję magazynu ligowego podsumowującego każdą kolejkę, począwszy od edycji 2006/2007 (została ona zawarta na dwa sezony, z możliwością przedłużenia o kolejny)[5]. Mecze były prezentowane w Polsacie Sport, Polsacie Sport Extra oraz TV 4[14]. Po upływie terminu obowiązywania umowy Polsat – z uwagi na zaangażowanie się w większą popularyzację siatkówki – nie był jednak zainteresowany przedłużeniem jej o kolejny rok, dlatego w lipcu 2008 Zarząd PLK podjął rozmowy z TVP w sprawie ponownego objęcia patronatu nad ligą przez tę stację[15]. Ostatecznie udało się osiągnąć porozumienie i obydwie strony podpisały trzyletnią umowę, która miała związek z rozpoczęciem ponownej akcji popularyzacji koszykówki w kontekście finałów męskich Mistrzostw Europy 2009. Od sezonu 2008/2009 spotkania oraz magazyn ligowy („Za trzy”) prezentowane były w TVP Sport[4]. 29 sierpnia 2011 zadecydowano o przedłużeniu umowy z TVP Sport. Od sezonu 2013/2014 rozgrywki są transmitowane na sportowych kanałach Grupy Polsat.

Najwięcej sezonów w Ekstraklasie/PLK[edytuj | edytuj kod]

Wszystkie dane aktualne na dzień zakończenia sezonu 2018/2019[16]

Rekordy punktowe[edytuj | edytuj kod]

  1. Mieczysław Młynarski90 punktów (10 grudnia 1982 Górnik WałbrzychPogoń Szczecin)
  2. Edward Jurkiewicz84 punkty (15 marca 1970 Wybrzeże GdańskBaildon Katowice)
  3. Mieczysław Łopatka77 punktów (sezon 1962/1963 Śląsk WrocławAZS Gdańsk)
  4. Leszek Doliński74 punkty (sezon 1988/1989 Gwardia WrocławAZS Koszalin)
  5. Edward Jurkiewicz67 punktów (9 października 1974 Górnik WałbrzychWybrzeże Gdańsk)
  6. Mieczysław Młynarski63 punkty (sezon 1982/1983 Górnik WałbrzychPogoń Szczecin)

Najlepsi strzelcy w historii[edytuj | edytuj kod]

Klasyfikacja najlepszych strzelców w historii najwyższej klasy rozgrywkowej koszykówki mężczyzn w Polsce, opracowana na podstawie danych, zebranych przez Wydział Gier i Dyscypliny Polskiego Związku Koszykówki od roku 1976 (dopiero od tego roku prowadzone są bowiem oficjalne statystyki indywidualne zawodników). Wszystkie dane według stanu na 1 stycznia 2017[17].

Lp. Zawodnik Punkty Mecze
1. Eugeniusz Kijewski 10 185 395
2. Adam Wójcik 10 097 651[18]
3. Edward Jurkiewicz 9 832 306
4. Jerzy Binkowski 9 204 586[19]
5. Mieczysław Młynarski 9 026 357
6. Mariusz Bacik 8 706 627[20]
7. Maciej Zieliński 8 650 579[21]
8. Andrzej Pluta 8 512 591[22]
9. Henryk Wardach 8 163 557[23]
10. Dominik Tomczyk 8 008 556[24]
11. Jarosław Jechorek 7 681 489
12. Dariusz Zelig 7 481 420
13. Eugeniusz Durejko 7 048 365
14. Jarosław Marcinkowski 6 979 499
15. Jarosław Zyskowski 6 774 484

Prezesi Zarządu PLK SA[edytuj | edytuj kod]

Lp. Imię i nazwisko Okres pełnienia funkcji
od do
Wiesław Zych 1995 2000
Krzysztof Koralewski 2000 2002
Marek Pałus 2002 15.11.2002
Artur Pacuła[25][26]
Janusz Wierzbowski[27][28] 15.11.2002 19.01.2010
Jacek Jakubowski[29][30] 19.01.2010 18.11.2015
Marcin Widomski[31] 18.11.2015 5.09.2017
Grzegorz Bachański[32] 11.09.2017 04.01.2018
Radosław Piesiewicz[33][34] 04.01.2018 nadal

Medaliści Polskiej Ligi Koszykówki[edytuj | edytuj kod]

(Uwaga! lista nie jest równoznaczna z listą Mistrzów Polski)

Rok Mistrz Wicemistrz III miejsce
I liga/Ekstraklasa
1948 YMCA Łódź Lech Poznań Warta Poznań
1949 Lech Poznań YMCA Łódź Społem Łódź
1950 Społem Łódź Lech Poznań Spójnia Gdańsk
1951 Lech Poznań Spójnia Gdańsk Społem Łódź
1952 Społem Łódź Wisła Kraków Legia Warszawa
1953 ŁKS Łódź Legia Warszawa Warta Poznań
1954 Wisła Kraków Polonia Warszawa Spójnia Gdańsk
1955 Lech Poznań Legia Warszawa AZS Warszawa
1956 Legia Warszawa Wisła Kraków Lech Poznań
1957 Legia Warszawa Polonia Warszawa Wisła Kraków
1958 Lech Poznań Legia Warszawa Wisła Kraków
1959 Polonia Warszawa Wisła Kraków Lech Poznań
1960 Legia Warszawa Polonia Warszawa Śląsk Wrocław
1961 Legia Warszawa Lech Poznań Wisła Kraków
1962 Wisła Kraków AZS Warszawa Legia Warszawa
1963 Legia Warszawa Śląsk Wrocław Wisła Kraków
1964 Wisła Kraków Śląsk Wrocław Wybrzeże Gdańsk
1965 Śląsk Wrocław Wisła Kraków Start Lublin
1966 Legia Warszawa Wisła Kraków Śląsk Wrocław
1967 AZS Warszawa Wisła Kraków Śląsk Wrocław
1968 Wisła Kraków Legia Warszawa Wybrzeże Gdańsk
1969 Legia Warszawa Wisła Kraków Śląsk Wrocław
1970 Śląsk Wrocław Wybrzeże Gdańsk Wisła Kraków
1971 Wybrzeże Gdańsk Wisła Kraków Śląsk Wrocław
1972 Wybrzeże Gdańsk Śląsk Wrocław Wisła Kraków
1973 Wybrzeże Gdańsk Resovia Śląsk Wrocław
1974 Wisła Kraków Resovia Śląsk Wrocław
1975 Resovia Wisła Kraków Wybrzeże Gdańsk
1976 Wisła Kraków Polonia Warszawa Resovia
1977 Śląsk Wrocław Wisła Kraków Resovia
1978 Wybrzeże Gdańsk Śląsk Wrocław ŁKS Łódź
1979 Śląsk Wrocław Resovia Start Lublin
1980 Śląsk Wrocław Wybrzeże Gdańsk Start Lublin
1981 Śląsk Wrocław Górnik Wałbrzych Zagłębie Sosnowiec
1982 Górnik Wałbrzych Lech Poznań Śląsk Wrocław
1983 Lech Poznań Górnik Wałbrzych Gwardia Wrocław
1984 Lech Poznań Wisła Kraków Zagłębie Sosnowiec
1985 Zagłębie Sosnowiec Lech Poznań Śląsk Wrocław
1986 Zagłębie Sosnowiec Górnik Wałbrzych Śląsk Wrocław
1987 Śląsk Wrocław Gwardia Wrocław Lech Poznań
1988 Górnik Wałbrzych Gwardia Wrocław Lech Poznań
1989 Lech Poznań Śląsk Wrocław Zagłębie Sosnowiec
1990 Lech Poznań Gwardia Wrocław Śląsk Wrocław
1991 Śląsk Wrocław Lech Poznań Zagłębie Sosnowiec
1992 Śląsk Wrocław Gwardia Wrocław Bobry Bytom
1993 Śląsk Wrocław Anwil Włocławek Gwardia Wrocław
1994 Śląsk Wrocław Anwil Włocławek Lech Poznań
1995 Znicz Pruszków Polonia Przemyśl Anwil Włocławek
1996 Śląsk Wrocław Bobry Bytom Polonia Przemyśl
1997 Znicz Pruszków Spójnia Stargard Bobry Bytom
Polska Liga Koszykówki
1998 Śląsk Wrocław Znicz Pruszków Bobry Bytom
1999 Śląsk Wrocław Anwil Włocławek Bobry Bytom
2000 Śląsk Wrocław Anwil Włocławek Znicz Pruszków
2001 Śląsk Wrocław Anwil Włocławek Prokom Trefl Sopot
2002 Śląsk Wrocław Prokom Trefl Sopot Stal Ostrów Wielkopolski
2003 Anwil Włocławek Prokom Trefl Sopot Śląsk Wrocław
2004 Prokom Trefl Sopot Śląsk Wrocław Polonia Warszawa
2005 Prokom Trefl Sopot Anwil Włocławek Polonia Warszawa
2006 Prokom Trefl Sopot Anwil Włocławek Czarni Słupsk
2007 Prokom Trefl Sopot Turów Zgorzelec Śląsk Wrocław
2008 Prokom Trefl Sopot Turów Zgorzelec Śląsk Wrocław
2009 Asseco Prokom Sopot Turów Zgorzelec Anwil Włocławek
2010 Asseco Prokom Gdynia Anwil Włocławek Polpharma Starogard Gdański
2011 Asseco Prokom Gdynia Turów Zgorzelec Czarni Słupsk
2012 Asseco Prokom Gdynia Trefl Sopot Stelmet BC Zielona Góra
2013 Stelmet BC Zielona Góra Turów Zgorzelec AZS Koszalin
2014 Turów Zgorzelec Stelmet BC Zielona Góra Trefl Sopot
2015 Stelmet BC Zielona Góra Turów Zgorzelec Czarni Słupsk
2016 Stelmet BC Zielona Góra Rosa Radom Czarni Słupsk
2017 Stelmet BC Zielona Góra Polski Cukier Toruń BM Slam Stal Ostrów Wielkopolski
2018 Anwil Włocławek BM Slam Stal Ostrów Wielkopolski Polski Cukier Toruń

Mistrzowskie składy[edytuj | edytuj kod]

Najwyższa klasa rozgrywkowa - I liga
Najwyższa klasa rozgrywkowa - PLK