Polska Niepodległa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Polska Niepodległa (PN) – polska wojskowo-cywilna organizacja konspiracyjna działająca w okresie od jesieni 1939 r. do połowy 1945 r. na obszarze większości okupowanej Polski (głównie części centralnej)

Organizacja została utworzona 1 listopada 1939 r. w Warszawie z inicjatywy inż. Józefa Sulińskiego ps. „Zawisza”, który został jej pierwszym komendantem głównym. W jej skład weszli początkowo pracownicy Zarządu Warszawy i podporządkowanych mu jednostek organizacyjnych oraz byli członkowie ochotniczych batalionów robotniczych broniących stolicy we wrześniu 1939 r. W późniejszym okresie dołączyli ludzie z innych środowisk, chociaż PN zachowała swój apolityczny charakter. Prowadziła ona działalność w zakresie wydawania i kolportażu własnej prasy podziemnej (m.in. tygodnik „Jutro”, miesięcznik „Głos Wolny, Wolność Ubezpieczający”), szkolenia wojskowego, samoobrony, akcji sabotażowo-dywersyjnych.

W skład Komendy Głównej PN wchodziło 6 Wydziałów: Organizacyjny (szef Karol Mroczkowski "Korczak"), Wojskowy (szef płk Stanisław Giebułtowicz „Żubr"), Informacji (szef Ryszard Toporowski "Topór"), Propagandy i Prasy ( szef NN "Satyr"), Skarbowy (szef inż Anatol Kwiatkowski "Toliński"), Cywilny (szef Stanisław Lemański „Bukowczyk"). Od 1942 r. istniało 8 Okręgów w terenie: I Warszawa, II Woj. Warszawskie, III Lublin, IV Łódź, V Kielce, VI Kraków, VII Białystok, VIII Poznań. Najniższą jednostką była 5-osobowa sekcja, dalej występowały drużyna, pluton, placówka i zgrupowanie.

Tekst przysięgi członków PN: „Wstępując do Organizacji Polski Niepodległej, przysięgam Bogu Wszech­mogącemu i Ojczyźnie:

- rozkazy władz organizacyjnych ściśle, chętnie i bez wahania wypełniać,

- tajemnic organizacyjnych nigdy i nikomu ani dobrowolnie, ani pod przy­musem zdradzić,

- sprawie wyzwolenia Ojczyzny poświęcić się i służyć jej aż do ostatecz­nego zwycięstwa,

TAK MI DOPOMÓŻ BÓG”.

Organizacja w szczytowym okresie liczyła ok. 20 tys. członków. W I połowie 1940 r. wchodziła w skład Komitetu Porozumiewawczego Organizacji Niepodległościowych. Z 7 na 8 stycznia 1941 r. został aresztowany przez Niemców J. Suliński i osadzony na Pawiaku. Jednakże nadal kierował on organizacją zza krat. 18 października udało mu się zbiec ze szpitala zakaźnego. W 1942 r. PN pod względem wojskowym została podporządkowana KG AK. W latach 1943-44 współpracowała ze Związkiem Odbudowy Rzeczypospolitej.

29 marca 1944 r. J. Suliński popełnił samobójstwo, połykając cyjanek przy próbie aresztowania w Piastowie. Nowym komendantem głównym został dotychczasowy szef sztabu Karol Mroczkowski ps. „Korczak”. W lipcu 1944 r. cywilna część PN współtworzyła Zjednoczenie Demokratyczne.

Członkowie PN wzięli udział w powstaniu warszawskim w szeregach jednostek AK, m.in. Eugeniusz Rutkowski ps. „Goraj” (kompania „Goraj” na Czerniakowie), Zygmunt Skowron ps. „Rafał”, dowódca praskiej kompanii 641.

20 września 1945 r. rozkazem komendanta K. Mroczkowskiego organizacja została rozwiązana.

Obecnie istnieje Środowisko „Polska Niepodległa” przy Światowym Związku Żołnierzy Armii Krajowej.

Bibliografia[edytuj]

  • Franciszek Wojciechowski, Polska Niepodległa: organizacja konspiracyjna, Warszawa 1997
  • Artur Wójtowicz, Ród Sulińskich, Bytom 2009