Polski Balet Narodowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Czołowi soliści polskiego baletu romantycznego: Aleksander Tarnowski i Konstancja Turczynowicz w tańcu kaczucza z baletu Hrabina i wieśniaczka w choreografii Romana Turczynowicza (wg Le Diable à quatre Josepha Maziliera) w Teatrze Wielkim, 1847, litografia Henryka Hirszla, Muzeum Teatralne

Polski Balet Narodowy (PBN) jest najważniejszym zespołem baletowym w Polsce. Kontynuuje wieloletnie tradycje baletowe Warszawy, które sięgają korzeniami XVII wieku. Wcześniej znany był jako zespół baletowy Teatru Wielkiego – Opery Narodowej. W 2009 otrzymał w Teatrze Wielkim autonomię artystyczną i podniesiony został do rangi Polskiego Baletu Narodowego. Od tego momentu pracuje pod dyrekcją znanego polskiego choreografa Krzysztofa Pastora.

Geneza[1][edytuj | edytuj kod]

Przedstawienia baletowe prezentowano na polskim dworze królewskim już począwszy od lat trzydziestych XVII wieku, za panowania króla Władysława IV Wazy. Przez 150 lat występowali w nich niemal wyłącznie tancerze zagraniczni. Pierwsze balety pokazywano teatrze na Zamku Królewskim, a potem także w innych salach. Dopiero w 1748 na polecenie króla Augusta II Mocnego wzniesiono w Warszawie pierwszy budynek teatralny, zwany Operalnią Saską, gdzie dwór oglądał profesjonalne przedstawienia, zawsze z udziałem baletu. Prezentowane one były nieregularnie, także za panowania Augusta III, przez zespoły sprowadzane z Drezna na czas pobytu obu królów saskich w Warszawie.

Pierwszy wizerunek przedstawienia polskiego baletu: Michał Rymiński, Dorota Sitańska i inni Tancerze Narodowi J.K. Mości w scenie baletowej Daniela Curza w operze Pirro Paisiella, Teatr na placu Krasińskich, 1790, Muzeum Narodowe w Warszawie

W tamtym okresie dla polskiego dworu pracowali znani europejscy baletmistrzowie: Louis de Poitiers (1700–1701), Charles Debarques (1720–1721), Jean Favier (1724–1726, 1754–1755) i Antoine Pitrot (1748–1749, 1754, 1758–1762. Gościli w Warszawie słynni tancerze tamtej epoki, jak: Angélique Debarques (1720–1721), Louis Dupré (1724–1726), Anette Tagliavini (1761–1762), Domenico Lenzi (1762–1763) i inni.

Pierwszy stały zespół baletowy w Warszawie powstał jednak w 1765, zorganizowany przez antreprenera Carlo Tomatisa[2] na polecenie króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Działał on z przerwami w pierwszym polskim teatrze publicznym na scenie Operalni Saskiej. Występowali w nim początkowo wyłącznie tancerze zagraniczni, a wśród nich tzw. „Apollo tańca”, francuski tancerz Charles Le Picq[3] oraz włoskie baleriny Anna Binetti[4], Caterina Gattai[5] i Teresa Casacci[6]. W tym czasie przebywał przez dziewięć miesięcy w Warszawie Giacomo Casanova, który opisał swoje kontakty z baletem królewskim w słynnych pamiętnikach. Baletmistrzami teatru byli wówczas kolejno: Bartolomeo Cambi[7] (1765-1766), Vincent Saunier[8] (1765-1767) i Marc-Antoine Missoly[9] (1766-1768). W 1766 roku o posadę baletmistrza w teatrze Stanisława Augusta starał się też bezskutecznie legendarny reformator baletu, wielki francuski choreograf Jean-Georges Noverre, który przesłał polskiemu królowi zadedykowane mu 11-tomowe rękopiśmienne dzieło Ballets de Noverre (przechowywane obecnie w Gabinecie Rycin Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego). W 1767 roku gościł kilka miesięcy w Warszawie ówczesny europejski „bóg tańca” Gaetano Vestris, który m.in. wystawił na scenie Operalni Saskiej słynny balet Noverre’a Medea i Jazon i sam występował w nim w roli tytułowej.

W latach 70. XVIII wieku pracowali także z warszawskim zespołem baletowym znani ówcześni tancerze i baletmistrzowie: Giovanni Antonio Sacco[10], Francesco Caselli, Leopold Frühmann[11], Daniel Curz[12] i Antonio Viganò. Pierwszym polskim tancerzem, który zdobył uznanie za granicą był Maciej Pręczyński[13] (Prenczyński) z dworskiego baletu hetmana Branickiego w Białymstoku - solista zespołu Gasparo Angioliniego w weneckim Teatro San Benedetto i wiedeńskiego Burgtheater, który w latach 1775-1777 występował także i realizował balety w Warszawie.

W 1785 król Stanisław August ustanowił pierwszy zespół złożony z młodych polskich artystów, znany jako Tancerze Narodowi Jego Królewskiej Mości (1785-1794), z którym pracowali dwaj zagraniczni baletmistrzowie François Gabriel Le Doux[14] z Paryża (1785-1789) i Daniel Curz[15] z Wenecji (1786-1794), uznawani obecnie za ojców polskiego baletu narodowego. Czołowym tancerzem tego zespołu był Michał Rymiński[16]. Tradycje baletu królewskiego kontynuowały potem zespoły polskie na scenie Teatru na placu Krasińskich. Kolejnymi baletmistrzami byli tam m.in. Franz Schlanzowski (Franciszek Szlancowski)[17], Fortunato Bernardelli[18], Louis Thierry[19], André-Isidore Carey i Maurice Pion[20].

W Teatrze Wielkim[1][edytuj | edytuj kod]

Filippo Taglioni, dyrektor baletu Teatru Wielkiego w latach 1843-1853, Museo del Teatro, Mediolan

W 1833 otwarto nowy gmach Teatru Wielkiego, który stał się następną siedzibą baletu warszawskiego. Pracował tam nadal i tworzył swoje przedstawienia Maurice Pion, zaś po nim tacy znani baletmistrzowie, jak: Filippo Taglioni, zasłużony polski pedagog i choreograf Roman Turczynowicz[21], Carlo Blasis[22], Virgilio Calori[23], Pasquale Borri[24], José Mendez[25], Raffaele Grassi[26], Enrico Cecchetti[27], a w okresie międzywojennym Piotr Zajlich[28] i inni.

Gwiazdami baletu XIX-wiecznego Teatru Wielkiego były w różnych latach: Konstancja Turczynowicz, Teodora Gwozdecka, Karolina Wendt (późniejsza Carolina Vente, solistka Teatro alla Scala w Mediolanie), siostry Anna i Karolina Straus, Maria Frejtag, Kamila Stefańska i Helena Cholewicka i Cecilia Cerri. Balerinom partnerowali w repertuarze klasycznym wybitni tancerze: Maurice Pion, Mikołaj Grekowski, Roman Turczynowicz, bracia AleksanderAntoni Tarnowscy, Ludwik Rządca i Michał Kulesza. Zasłynęli także znakomici tancerze charakterystyczni: Jan Popiel, Feliks Krzesiński (od 1853 związany z baletem petersburskim), Hipolit Meunier i Jan Walczak. Występowały gościnnie na scenie warszawskiej takie europejskie sławy baletowe, jak: wielokrotnie Helena Schlanzowska, Maria Taglioni i Nadieżda Bogdanow, a także Carlotta Grisi, Claudina Cucchi (Couqui), Virginia Zucchi, kilkakrotnie Matylda Krzesińska, Pierina Legnani, Lubow Rosławlewa, Olga Prieobrażenska, Wiera Triefiłowa, Anna Pawłowa, Julia Siedowa i Tamara Karsawina.

Scena z baletu Pan Twardowski w choreografii Virgilio Caloriego z muzyką Adolfa Sonnenfelda: Ludwika Kowalska (Dowodząca Bajaderami), Ludwik Rządca (Diabeł) i Jan Popiel (Pan Twardowski) na scenie Teatru Wielkiego, 1874, rysunek Franciszka Tegazza, "Tygodnik Ilustrowany"

Podczas ostatniej wojny gmach teatru został zniszczony, a balet przez dwadzieścia powojennych lat występował na scenach zastępczych w ramach organizacyjnych Państwowej Opery Warszawskiej. W tym okresie balet warszawski był całkowicie izolowany od wpływów zachodnich, a z zespołem pracowali wyłącznie polscy choreografowie: Leon Wójcikowski, Feliks Parnell, Stanisław Miszczyk, Jerzy Gogół i Witold Gruca. Najbardziej cenieni tancerze tamtych lat to: Barbara Bittnerówna, Olga Sawicka, Maria Krzyszkowska i Stanisław Szymański. Pierwszymi zachodnimi choreografami, jakich zaproszono do współpracy z zespołem, przełamując programową izolację Polski od kultury Zachodu przez władze komunistyczne, byli w latach 1962-1963 Alfred Rodrigues i Françoise Adret. Chętnie goszczono za to baletmistrzów radzieckich, takich jak: Konstantin Siergiejew, Natalia Konius, Aleksandr Tomski i Aleksiej Cziczinadze, którzy realizowali przedstawienia z warszawskim zespołem baletowym.

Teatr Wielki został odbudowany, rozbudowany i oddany do użytku dopiero w 1965 i stał się ponownie domem opery i baletu w Warszawie. Zespołem baletowym kierowali tam najdłużej primabalerina Maria Krzyszkowska (1970-1980 i 1985-1995) i choreograf Emil Wesołowski (1982-1985 i 1995-2006). Początkowo ograniczano się do standardowego repertuaru polskiego (Pan Twardowski, Harnasie, Wesele w Ojcowie) oraz do obiegowego repertuaru klasycznego i współczesnego w radzieckich realizacjach (Jezioro łabędzie, Don Kichot, Giselle, Spartakus, Kopciuszek, Romeo i Julia, Coppelia, Śpiąca królewna). Jedynym polskim choreografem, który miał wtedy szansę tworzenia w Warszawie nowych baletów pozostawał Witold Gruca, a inni (Witold Borkowski, Jerzy Makarowski, Henryk Konwiński, Jerzy Graczyk) dopuszczani byli sporadycznie. Nigdy nie zaproszono do współpracy naszego najwybitniejszego choreografa tamtych lat, Conrada Drzewieckiego. Dopiero począwszy od 1972 zaczęły pojawiać się także w repertuarze realizacje dość przypadkowo dobieranych choreografów zachodnich. Byli to kolejno: Joseph Lazzini (1972), Birgit Cullberg (1975), Frederick Ashton (1977), Serge Lifar (1978), Yuriko (1978), Alberto Méndez (1979) i Erich Walter (1981).

Najważniejszymi solistkami baletu pierwszego ćwierćwiecza w odbudowanym Teatrze Wielkim były kolejno: Maria Krzyszkowska, Elżbieta Jaroń, Bożena Kociołkowska, Renata Smukała, Ewa Głowacka, Barbara Rajska, Jolanta Rybarska, Anna Białecka, Anna Grabka, aż po Elżbietę Kwiatkowską; a czołowymi solistami: Stanisław Szymański, Wojciech Wiesiołłowski, Zbigniew Strzałkowski, Feliks Malinowski, Janusz Smoliński, Gerard Wilk, Jerzy Makarowski, Zdzisław Ćwioro, Waldemar Wołk-Karaczewski, Ireneusz Wiśniewski, Łukasz Gruziel, Tadeusz Matacz, Janusz Mazoń i nieco później Sławomir Woźniak.

Ożywienie artystyczne przyniosły jednak dopiero przygotowania do obchodów 200-lecia Polskiego Baletu. Odtąd bardziej dbali też o balet kolejni dyrektorzy naczelni Teatru Wielkiego, coraz bardziej kompetentni i niezależni od wpływów ideologicznych państwowej polityki kulturalnej. W 1982 kierownictwo zespołu baletowego spoczęło w rękach Emila Wesołowskiego (wychowanka Conrada Drzewieckiego), który wniósł nowego ducha do zespołu po wieloletnich rządach byłej primabaleriny. Wprawdzie po trzech sezonach zrezygnował on z przywodzenia zespołowi, ustępując ponownie Krzyszkowskiej, i powrócił dopiero po następnych dziesięciu latach, ale odtąd balet warszawski prezentował już coraz ciekawszy repertuar. Przede wszystkim zaczęły się pojawiać prace nowych polskich choreografów. Najwięcej realizacji wprowadził w tamtych latach na scenę Emil Wesołowski, ale zapraszani byli także: Teresa Kujawa, Ewa Wycichowska, Zofia Rudnicka, Andrzej Glegolski, Waldemar Wołk-Karaczewski, Marek Różycki, Krzysztof Pastor, Hanna Chojnacka, Jacek Przybyłowicz i inni. Po raz pierwszy wystawiono na polskiej scenie balety: La Sylphide i La Ventana Augusta Bournonville’a (1984), Bal kadetów Davida Lichine’a (1986) i Bajaderę Mariusa Petipy w realizacji Natalii Makarowej (2004). Wzbogacano repertuar o realizacje takich współczesnych choreografów zagranicznych, jak: John Neumeier (1984), Maurice Béjart (1985 i 1987), George Balanchine (1985 i 2004), Hans van Manen (1986-1988), John Butler (1987), Oleg Winogradow (1988), Lorca Massine (1991-1992 i 1999), Pierre Lacotte (1993), Antal Fodor (1995), Jurij Grigorowicz (1996), André Prokovsky (1998), Mats Ek (1999 i 2003), Boris Ejfman (2003 i 2004), Jiří Kylián (2006), John Cranko (2007) i Alexei Ratmansky (2008).

Krzysztof Pastor, dyrektor Polskiego Baletu Narodowego, fot. Łukasz Murgrabia

Pod nową nazwą[edytuj | edytuj kod]

18 marca 2009 dyrektorem baletu Teatru Wielkiego – Opery Narodowej został Krzysztof Pastor[29], polski choreograf związany wcześniej z Het Nationale Ballet[30] w Amsterdamie. Objął on tę funkcję we współpracy programowo-organizacyjnej z Pawłem Chynowskim[31] i z założeniem uzyskania autonomii artystycznej zespołu. Dzięki staraniom Waldemara Dąbrowskiego, dyrektora Teatru Wielkiego – Opery Narodowej, 29 kwietnia 2009 minister kultury i dziedzictwa narodowego Bogdan Zdrojewski podjął decyzję o statutowym wyodrębnieniu baletu w strukturze teatru pod nazwą Polskiego Baletu Narodowego (PBN). Odtąd jest on równorzędnym partnerem Opery Narodowej w Teatrze Wielkim.

Polski Balet Narodowy reprezentuje linię programową dużej klasycznej formacji baletowej. Pielęgnuje akademicki repertuar choreograficzny w najlepszych opracowaniach, sięga po arcydzieła baletowe XX wieku i zaprasza wybitnych choreografów współczesnych. Prezentuje także nowe prace choreografów polskich i zagranicznych. Trzon blisko 90-osobowego zespołu to absolwenci polskich szkół baletowych, ale PBN otwarty jest także na tancerzy zagranicznych. Zespół prezentuje swoje przedstawienia na dwóch scenach Teatru Wielkiego oraz przyjmuje zaproszenia krajowe i zagraniczne.

Premiery Polskiego Baletu Narodowego[edytuj | edytuj kod]

  • 29.03.2009: Tristan, choreografia Krzysztof Pastor (premiera polska)
  • 03.04.2009: Romeo i Julia, choreografia Emil Wesołowski (wznowienie)
  • 08.04.2009: Jezioro łabędzie, choreografia Marius Petipa, Lew Iwanow / Irek Muchamiedow (wznowienie)
  • 16.05.2009: Oniegin, choreografia John Cranko / Georgette Tsinguirides (wznowienie)
  • 28.05.2009: Bajadera, choreografia Marius Petipa / Natalia Makarowa (wznowienie)
  • 10.06.2009: Anna Karenina, choreografia Alexei Ratmansky (wznowienie)
  • 24.06.2009: When You End and I Begin..., choreografia Robert Bondara (prapremiera)
  • 20.11.2009: Kurt Weill, choreografia Krzysztof Pastor (premiera polska)
  • 17.12.2009: Dziadek do orzechów, choreografia Andrzej Glegolski (wznowienie)
  • 23.04.2010: W poszukiwaniu kolorów, choreografia Jacek Tyski (prapremiera)
  • 23.04.2010: Alpha Kryonia Xe, choreografia Jacek Przybyłowicz (wznowienie)
  • 09.05.2010: Chopin, artysta romantyczny, choreografia Patrice Bart (prapremiera)
  • 30.05.2010: Śpiąca królewna, choreografia Marius Petipa / Jurij Grigorowicz (wznowienie)
  • 25.06.2010: Pocałunki, choreografia Emil Wesołowski (prapremiera)
  • 25.06.2010: Concerto Barocco, choreografia George Balanchine (premiera polska)
  • 25.06.2010: The Green, choreografia Ed Wubbe (premiera polska)
  • 25.06.2010: In Light and Shadow, choreografia Krzysztof Pastor (premiera polska)
  • 27.11.2010: Kopciuszek, choreografia Frederick Ashton / Wendy Ellis-Somes (premiera polska)
  • 27.03.2011: I przejdą deszcze..., choreografia: Krzysztof Pastor (prapremiera)
  • 11.06.2011: Święto wiosny, choreografia Wacław Niżyński / Millicent Hodson (premiera polska)[32]
  • 11.06.2011: Święto wiosny, choreografia Emanuel Gat (premiera polska)[33]
  • 11.06.2011: Święto wiosny, choreografia Maurice Béjart (premiera polska)[34]
  • 18.09.2011: Persona, choreografia Robert Bondara (prapremiera)
  • 25.11.2011: Dziadek do orzechów i król myszy, choreografia: Toer van Schayk, Wayne Eagling (premiera polska)
  • 14.04.2012: Syn marnotrawny, choreografia George Balanchine (premiera polska)
  • 14.04.2012: Kain i Abel, choreografia Emil Wesołowski (prapremiera)
  • 14.04.2012: Sześć skrzydeł aniołów, choreografia Jacek Przybyłowicz (prapremiera)
  • 17.11.2012: Century Rolls, choreografia Ashley Page (prapremiera)
  • 17.11.2012: Moving Rooms, choreografia Krzysztof Pastor (premiera polska)
  • 17.11.2012: Artifact Suite, choreografia William Forsythe (premiera polska)
  • 15.03.2013: Sen nocy letniej, choreografia John Neumeier (premiera polska)
  • 13.10.2012: Weill Suite, choreografia Krzysztof Pastor (premiera)
  • 13.10.2012: Popołudnie fauna, choreografia Jacek Tyski (prapremiera)
  • 03.10.2013: Hamlet, choreografia Jacek Tyski (prapremiera)
  • 07.03.2014: Romeo i Julia, choreografia Krzysztof Pastor (premiera polska)
  • 29.03.2014: Adagio & Scherzo, choreografia Krzysztof Pastor (prapremiera)
  • 29.03.2014: Powracające fale, choreografia Emil Wesołowski (wznowienie)
  • 29.05.2014: Don Kichot, choreografia Marius Petipa, Aleksandr Gorski / Alexei Fedeyechev (premiera)
  • 15.11.2014: Nevermore...?, choreografia Robert Bondara (prapremiera)
  • 15.11.2014: Msza polowa, choreografia Jiří Kylián (premiera polska)
  • 15.11.2014: Zielony stół, choreografia Kurt Jooss / Jeanette Vondersaar (premiera warszawska)
  • 14.02.2015: Pupa, choreografia Anna Hop (prapremiera)
  • 28.05.2015: Casanova w Warszawie, choreografia Krzysztof Pastor (prapremiera)
  • 27.11.2015: Poskromienie złośnicy, choreografia John Cranko / Jane Bourne (premiera polska)
  • 09.04.2016: Burza, choreografia Krzysztof Pastor (premiera polska)
  • 25.11.2016: Chopiniana, choreografia Michał Fokin / Alexei Fadeyechev (premiera)
  • 25.11.2016: Bolero, choreografia Krzysztof Pastor (premiera polska)
  • 25.11.2016: Chroma, choreografia Wayne McGregor (premiera polska)
  • 20.05.2017: Jezioro łabędzie, choreografia Krzysztof Pastor (prapremiera wersji z nowym librettem)
  • 14.06.2017: Darkness, choreografia Izadora Weiss (prapremiera)
  • 10.11.2017: Świtezianka, choreografia Robert Bondara (premiera)
  • 10.11.2017: Na pięciolinii, choreografia Jacek Tyski (prapremiera)
  • 10.11.2017: II Koncert skrzypcowy Szymanowskiego, choreografia Jacek Przybyłowicz (prapremiera)
  • 20.04.2018: Dama kameliowa, choreografia John Neumeier (premiera polska, w planie)

Soliści 2009-2017[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze solistki Pierwsi soliści
  • Chinara Alizade[35] (od 2016)
  • Magdalena Ciechowicz[36] (2010-2016)
  • Dagmara Dryl[37] (od 2016)
  • Marta Fiedler[39] (od 2007)
  • Karolina Jupowicz[40] (2000-2016)
  • Mai Kageyama[41] (od 2017)
  • Dominika Krysztoforska[42] (od 1998)
  • Aleksandra Liashenko[43] (2010-2015)
  • Izabela Milewska[44] (2001-2015)
  • Maria Żuk[45] (od 2012)
  • Sergey Basalaev[46] (2003-2014)
  • Petr Borchenko[47] (2009-2010)
  • Robert Gabdullin[48] (w 2012)
  • Paweł Koncewoj[49] (od 2014)
  • Egor Menshikov[50] (2009-2012)
  • Sergey Popov[51] (2009-2013)
  • Wojciech Ślęzak[52] (od 2000)
  • Dawid Trzensimiech[53] (od 2016)
Solistki Soliści
  • Chinara Alizade (2015-2016)
  • Magdalena Ciechowicz (2004-2010)
  • Dagmara Dryl (2007-2016)
  • Sylwia Dytkowska[56] (1991-2011)
  • Yuka Ebihara (w 2013)
  • Nathalie Fernandez[57] (2010-2012)
  • Agnieszka Jankowska[58] (od 2007)
  • Mai Kageyama (2016-2017)
  • Ana Kipshidze[59] (od 2014)
  • Yurika Kitano[60] (od 2017)
  • Katarzyna Lewandowska[61] (2006-2010)
  • Aleksandra Liashenko (2009-2010)
  • Anna Lipczyk[62] (1996-2014)
  • Anna Lorenc[63] (od 2014)
  • Ewa Nowak[64] (od 2010)
  • Milena Onufrowicz[65] (1995-2011)
  • Palina Rusetskaya[66] (od 2016)
  • Svetlana Siplatova[67] (2011-2015)
  • Emilia Stachurska[68] (od 2014)
  • Irina Wasilewska[69] (od 1998)
  • Natalia Wojciechowska[70] (2009-2011)
  • Aneta Zbrzeźniak[71] (od 2007)
  • Maria Żuk (2009-2012)
  • Bartosz Anczykowski[72] (2009-2017)
  • Piotr Chojnacki[73] (2000-2010)
  • Robert Gabdullin (2010-2011)
  • Daniel Goldsmith (2013-2014)
  • Arkadiusz Gołygowski[74] (od 1996)
  • Robin Kent[75] (2015-2016)
  • Paweł Koncewoj (2009-2014)
  • Adam Kozal[76] (od 2009)
  • Carlos Martín Pérez[77] (od 2009)
  • Sebastian Solecki[78] (2007-2016)
  • Kristóf Szabó[79] (od 2017)
  • Jacek Tyski[80] (2004-2007, 2009-2017)
  • Karol Urbański[81] (1997-2010)
  • Patryk Walczak[82] (od 2014)
  • Vladimir Yaroshenko (2009-2010)
  • Jarosław Zaniewicz[83] (2014-2015)

Występy gościnne 2009–2017[edytuj | edytuj kod]

Za granicą[edytuj | edytuj kod]

  • 2010: Rosja, Sankt Petersburg, Teatr Maryjski, XVIII Festiwal Muzyczny „Gwiazdy Białych Nocy” (Chopin, artysta romantyczny × 2)
  • 2010: Chiny, Szanghaj, Shanghai Oriental Art Center, Światowa Wystawa Expo 2010 (Chopin, artysta romantyczny × 2)
  • 2010: Norwegia, Bergen, Den Nye Opera, Bergen, Norwegia (When You End and I Begin... / W poszukiwaniu kolorów / Alpha Kryonia Xe × 3)
  • 2012: Hiszpania, Sewilla, Teatro de la Maestranza (Bajadera × 5)
  • 2012: Finlandia, Kuopio, Centrum Muzyczne, Kuopio Dance Festival (Weill Suite / When You End and I Begin... / Popołudnie fauna / The Green × 2)
  • 2013: USA, Houston, Cullen Theater, Dance Salad Festival (Kurt Weill / I przejdą deszcze... / Moving Rooms / Persona – fragmenty × 3)
  • 2013: Hiszpania, Barcelona, Gran Teatre del Liceu (Pocałunki / Concerto Barocco / The Green / In Light and Shadow × 4)
  • 2013: Litwa, Wilno, Litewski Narodowy Teatr Opery i Baletu (Century Rolls / Moving Rooms / Artifact Suite × 2)
  • 2015: USA, Nowy Jork, Joyce Theatre, Nowy Jork, USA (Adagio & Scherzo / Święto wiosny w wersji choreograficznej Emanuela Gata / Moving Rooms × 7)
  • 2015: USA, Waszyngton, Eisenhower Theater (Adagio & Scherzo / Święto wiosny w wersji choreograficznej Emanuela Gata / Moving Rooms × 1)
  • 2016: Holandia, Haga, Zuiderstrandtheater (Romeo i Julia × 2)
  • 2016: Litwa, Wilno, Litewski Narodowy Teatr Opery i Baletu, Gala urodzinowa Krzysztofa Pastora (Adagio / Moving Rooms × 1)
  • 2017: Rosja, Sankt Petersburg, Teatr Aleksandryjski, Dance Open Festival (Burza × 1)

W kraju[edytuj | edytuj kod]

  • 2010: Poznań, Teatr Wielki, w 100-lecie Teatru Wielkiego w Poznaniu (Pocałunki / Concerto Barocco / The Green / In Light and Shadow × 1)
  • 2012: Poznań, Teatr Wielki, VII Festiwal Wiosny (Święto wiosny w wersjach choreograficznych Wacława Niżyńskiego, Emanuela Gata i Maurice’a Béjarta × 1)
  • 2012: Kielce, Kieleckie Centrum Kultury, XII Festiwal Tańca (Święto wiosny w wersji choreograficznej Emanuela Gata × 1)
  • 2012: Bydgoszcz, Opera Nova, XIX Bydgoski Festiwal Operowy (Święto wiosny w wersjach choreograficznych Wacława Niżyńskiego, Emanuela Gata i Maurice’a Béjarta × 1)
  • 2013: Poznań, Teatr Wielki, VIII Festiwal Wiosny (The Green × 1)
  • 2013: Warszawa, Taras Belwederu, na zaproszenie pierwszej damy Anny Komorowskiej (program koncertowy × 1)
  • 2013: Kraków, Opera Krakowska, XVII Letni Festiwal Opery Krakowskiej (Weill Suite / Święto wiosny w wersji choreograficznej Emanuela Gata / Moving Rooms × 1)
  • 2013: Kraków, Dziedziniec Zamku Królewskiego na Wawelu, XVII Letni Festiwal Opery Krakowskiej (The Green × 1)
  • 2013: Sanok, Sanocki Dom Kultury, XXIII Festiwal im. Adama Didura (Love Stories – program koncertowy × 1)
  • 2014: Łódź, Teatr Muzyczny (Love Stories – program koncertowy × 1)
  • 2015: Otrębusy, Europejskie Centrum Matecznik „Mazowsze”, z okazji Międzynarodowego Dnia Tańca (Moving Rooms × 1)
  • 2015: Bydgoszcz, Opera Nova, XXII Bydgoski Festiwal Operowy (Don Kichot × 1)
  • 2015: Warszawa, Taras Pałacu Prezydenckiego, na zaproszenie prezydenta Bronisława Komorowskiego (Casanova w Warszawie – wersja plenerowa × 1)
  • 2015: Białystok, Opera i Filharmonia Podlaska, w 250-lecie teatru publicznego w Polsce (Don Kichot × 2)
  • 2015: Bydgoszcz, Opera Nova, w 250-lecie teatru publicznego w Polsce (Adagio & Scherzo / Powracające fale / Moving Rooms × 1)
  • 2015: Siedlce, Centrum Kultury i Sztuki, w 250-lecie teatru publicznego w Polsce (Adagio & Scherzo / Powracające fale / Moving Rooms × 1)
  • 2015: Płock, Teatr Dramatyczny, w 250-lecie teatru publicznego w Polsce (Adagio & Scherzo / Powracające fale / Moving Rooms × 1)
  • 2015: Gdańsk, Opera Bałtycka, Gdańsk, w 250-lecie teatru publicznego w Polsce (Adagio & Scherzo / Powracające fale / Moving Rooms × 2)
  • 2015: Łódź, Teatr Wielki, w 250-lecie teatru publicznego w Polsce (Don Kichot × 1)
  • 2016: Bydgoszcz, Opera Nova, XXIII Bydgoski Festiwal Operowy (Poskromienie złośnicy ×1)
  • 2016: Tarnów, Centrum Sztuki Mościce, Międzynarodowy Festiwal Teatrów Tańca „Scena Otwarta” (Persona × 1)
  • 2016: Lublin, Centrum Spotkania Kultur, Międzynarodowe Spotkania Teatrów Tańca (Chopiniana / Moving Rooms / Bolero × 1)
  • 2017: Kraków, Dziedziniec Zamku Królewskiego na Wawelu, XXI Letni Festiwal Opery Krakowskiej (Bolero × 1)

Przypisy

  1. a b Paweł Chynowski, Historia Polskiego Baletu Narodowego, [w:] http://teatrwielki.pl/teatr/polski-balet-narodowy/historia-pbn/
  2. Encyklopedia, Karol Tomatis, Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2017-08-02] (pol.).
  3. Obiekty - Archiwum Teatr Wielki, archiwum.teatrwielki.pl [dostęp 2017-06-22] (pol.).
  4. Obiekty - Archiwum Teatr Wielki, archiwum.teatrwielki.pl [dostęp 2017-06-22] (pol.).
  5. Obiekty - Archiwum Teatr Wielki, archiwum.teatrwielki.pl [dostęp 2017-06-22] (pol.).
  6. Obiekty - Archiwum Teatr Wielki, archiwum.teatrwielki.pl [dostęp 2017-06-22] (pol.).
  7. Obiekty - Archiwum Teatr Wielki, archiwum.teatrwielki.pl [dostęp 2017-06-22] (pol.).
  8. Obiekty - Archiwum Teatr Wielki, archiwum.teatrwielki.pl [dostęp 2017-06-22] (pol.).
  9. Obiekty - Archiwum Teatr Wielki, archiwum.teatrwielki.pl [dostęp 2017-06-22] (pol.).
  10. Obiekty - Archiwum Teatr Wielki, archiwum.teatrwielki.pl [dostęp 2017-06-22] (pol.).
  11. Obiekty - Archiwum Teatr Wielki, archiwum.teatrwielki.pl [dostęp 2017-06-22] (pol.).
  12. Obiekty - Archiwum Teatr Wielki, archiwum.teatrwielki.pl [dostęp 2017-06-22] (pol.).
  13. Obiekty - Archiwum Teatr Wielki, archiwum.teatrwielki.pl [dostęp 2017-06-22] (pol.).
  14. Obiekty - Archiwum Teatr Wielki, archiwum.teatrwielki.pl [dostęp 2017-06-22] (pol.).
  15. Obiekty - Archiwum Teatr Wielki, archiwum.teatrwielki.pl [dostęp 2017-06-22] (pol.).
  16. Obiekty - Archiwum Teatr Wielki, archiwum.teatrwielki.pl [dostęp 2017-06-22] (pol.).
  17. Obiekty - Archiwum Teatr Wielki, archiwum.teatrwielki.pl [dostęp 2017-06-22] (pol.).
  18. Encyklopedia, Fortunato Bernardelli, Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2017-06-22] (pol.).
  19. Encyklopedia, Ludwik Thierry, Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2017-06-22] (pol.).
  20. Obiekty - Archiwum Teatr Wielki, archiwum.teatrwielki.pl [dostęp 2017-06-22] (pol.).
  21. Historia i patron | Ogólnokształcąca Szkoła Baletowa im. Romana Turczynowicza, baletowa.pl [dostęp 2017-06-22] (pol.).
  22. Obiekty - Archiwum Teatr Wielki, archiwum.teatrwielki.pl [dostęp 2017-06-22] (pol.).
  23. Obiekty - Archiwum Teatr Wielki, archiwum.teatrwielki.pl [dostęp 2017-06-22] (pol.).
  24. Obiekty - Archiwum Teatr Wielki, archiwum.teatrwielki.pl [dostęp 2017-06-22] (pol.).
  25. Obiekty - Archiwum Teatr Wielki, archiwum.teatrwielki.pl [dostęp 2017-06-22] (pol.).
  26. Obiekty - Archiwum Teatr Wielki, archiwum.teatrwielki.pl [dostęp 2017-06-22] (pol.).
  27. Obiekty - Archiwum Teatr Wielki, archiwum.teatrwielki.pl [dostęp 2017-06-22] (pol.).
  28. Obiekty - Archiwum Teatr Wielki, archiwum.teatrwielki.pl [dostęp 2017-06-22] (pol.).
  29. Krzysztof Pastor, praca zbiorowa, Warszawa, Teatr Wielki – Opera Narodowa, 2017. ​ISBN 978-83-65161-86-4​.
  30. http://www.operaballet.nl/nl/ballet/ballet.
  31. http://teatrwielki.pl/ludzie/pawel-chynowski/.
  32. Święto wiosny - Polski Balet Narodowy. Teatr Wielki Opera Narodowa 2011-06-21.
  33. Święto wiosny - Polski Balet Narodowy. Teatr Wielki Opera Narodowa 2011-06-21.
  34. Święto wiosny - Polski Balet Narodowy. Teatr Wielki Opera Narodowa 2011-06-21.
  35. Chinara Alizade, Teatr Wielki Opera Narodowa [dostęp 2017-03-28] (pol.).
  36. Magdalena Ciechowicz, Teatr Wielki Opera Narodowa [dostęp 2017-03-28] (pol.).
  37. Dagmara Dryl, Teatr Wielki Opera Narodowa [dostęp 2017-03-28] (pol.).
  38. Yuka Ebihara, Teatr Wielki Opera Narodowa [dostęp 2017-03-28] (pol.).
  39. Marta Fiedler, Teatr Wielki Opera Narodowa [dostęp 2017-03-28] (pol.).
  40. Karolina Jupowicz, Teatr Wielki Opera Narodowa [dostęp 2017-03-28] (pol.).
  41. Mai Kageyama, Teatr Wielki Opera Narodowa [dostęp 2017-03-31] (pol.).
  42. Dominika Krysztoforska, Teatr Wielki Opera Narodowa [dostęp 2017-03-28] (pol.).
  43. Aleksandra Liashenko, Teatr Wielki Opera Narodowa [dostęp 2017-03-28] (pol.).
  44. Izabela Milewska, Teatr Wielki Opera Narodowa [dostęp 2017-03-28] (pol.).
  45. Maria Żuk, Teatr Wielki Opera Narodowa [dostęp 2017-03-28] (pol.).
  46. Sergey Basalaev, Teatr Wielki Opera Narodowa [dostęp 2017-03-28] (pol.).
  47. http://opera21.ru/page.php?id=1553.
  48. taniec POLSKA [pl] – aktualności – Warszawa: Robert Gabdullin pierwszym solistą PBN – 30 grudnia 2011, taniecpolska.pl [dostęp 2017-03-28] (pol.).
  49. Paweł Koncewoj, Teatr Wielki Opera Narodowa [dostęp 2017-03-28] (pol.).
  50. http://www.egormenshikov.com/#works.
  51. Aktualność, Teatr Wielki Opera Narodowa [dostęp 2017-03-28] (pol.).
  52. Wojciech Ślęzak, Teatr Wielki Opera Narodowa [dostęp 2017-03-28] (pol.).
  53. Dawid Trzensimiech, Teatr Wielki Opera Narodowa [dostęp 2017-03-28] (pol.).
  54. Maksim Woitiul, Teatr Wielki Opera Narodowa [dostęp 2017-03-28] (pol.).
  55. Vladimir Yaroshenko, Teatr Wielki Opera Narodowa [dostęp 2017-03-28] (pol.).
  56. Encyklopedia, Sylwia Dytkowska-Paradzińska, Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2017-03-31] (pol.).
  57. Encyklopedia, Nathalie Fernandez, Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2017-03-31] (pol.).
  58. Agnieszka Jankowska, Teatr Wielki Opera Narodowa [dostęp 2017-03-31] (pol.).
  59. Ana Kipshidze, Teatr Wielki Opera Narodowa [dostęp 2017-03-31] (pol.).
  60. Yurika Kitano, Teatr Wielki Opera Narodowa [dostęp 2017-09-04] (pol.).
  61. Katarzyna Lewandowska | Agata Steczkowska, agatasteczkowska.com [dostęp 2017-07-11] (ang.).
  62. taniec POLSKA [pl] - ludzie tańca - Anna Lipczyk, www.taniecpolska.pl [dostęp 2017-03-31] (pol.).
  63. Anna Lorenc, Teatr Wielki Opera Narodowa [dostęp 2017-03-31] (pol.).
  64. Ewa Nowak, Teatr Wielki Opera Narodowa [dostęp 2017-03-31] (pol.).
  65. Encyklopedia, Milena Onufrowicz-Kaczyńska, Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2017-03-31] (pol.).
  66. Palina Rusetskaya, Teatr Wielki Opera Narodowa [dostęp 2017-03-31] (pol.).
  67. Svetlana Siplatova, Teatr Wielki Opera Narodowa [dostęp 2017-03-31] (pol.).
  68. Emilia Stachurska, Teatr Wielki Opera Narodowa [dostęp 2017-03-31] (pol.).
  69. Irina Wasilewska, Teatr Wielki Opera Narodowa [dostęp 2017-03-31] (pol.).
  70. Encyklopedia, Natalia Wojciechowska, Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2017-03-31] (pol.).
  71. Aneta Zbrzeźniak, Teatr Wielki Opera Narodowa [dostęp 2017-03-31] (pol.).
  72. Bartosz Anczykowski, Teatr Wielki Opera Narodowa [dostęp 2017-03-31] (pol.).
  73. Encyklopedia, Piotr Chojnacki, Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2017-03-31] (pol.).
  74. Arkadiusz Gołygowski, Teatr Wielki Opera Narodowa [dostęp 2017-03-31] (pol.).
  75. Robin Kent, Teatr Wielki Opera Narodowa [dostęp 2017-03-31] (pol.).
  76. Adam Kozal, Teatr Wielki Opera Narodowa [dostęp 2017-03-31] (pol.).
  77. Carlos Martín Pérez, Teatr Wielki Opera Narodowa [dostęp 2017-03-31] (pol.).
  78. Sebastian Solecki, Teatr Wielki Opera Narodowa [dostęp 2017-03-31] (pol.).
  79. Kristóf Szabó, Teatr Wielki Opera Narodowa [dostęp 2017-09-04] (pol.).
  80. Jacek Tyski, Teatr Wielki Opera Narodowa [dostęp 2017-03-31] (pol.).
  81. taniec POLSKA [pl] - ludzie tańca - Karol Urbański, www.taniecpolska.pl [dostęp 2017-03-31] (pol.).
  82. Patryk Walczak, Teatr Wielki Opera Narodowa [dostęp 2017-03-31] (pol.).
  83. Jarosław Zaniewicz, Teatr Wielki Opera Narodowa [dostęp 2017-03-31] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]