Polski Kontyngent Wojskowy w Kosowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Polski Kontyngent Wojskowy w Siłach Międzynarodowych w Republice Kosowa i Byłej Jugosłowiańskiej Republice Macedonii oraz w Bośni i Hercegowinie
POLBAT (1999-2000)
POLUKRBAT (2000-2010)
 NATO KFOR
Ilustracja
Kosowo
Historia
Państwa wystawiające  Polska
Państwa mandatowe  Albania (2000-2007)
 Bośnia i Hercegowina (od 2003)
 Jugosławia (1999-2003)
 Kosowo
 Macedonia (od 2000)
 Serbia (2006-2008)
 Serbia i Czarnogóra (2003-2006)
Decyzja o użyciu 18 czerwca 1999
M.P. z 1999 r. Nr 22, poz. 308
Rozpoczęcie misji 6 lipca 1999
Liczba zmian 35
Dowódcy
Pierwszej zmiany ppłk Roman Polko
Obecnej zmiany ppłk Artur Wiatrowski
Konflikt zbrojny
Wojna w Kosowie
Organizacja
Typ operacyjny
Podporządkowanie Stany Zjednoczone MNB-E → MNTF-E → MNBG-E
Liczebność ok. 800 żołnierzy (1999-2000)
ok. 550 żołnierzy (2000-2004)
ok. 320 żołnierzy (2004-2009)
ok. 230 żołnierzy (od 2009)
Skład Kompanie: 3 manewrowe, dowodzenia, logistyczna, wsparcia, NSE (do 2000), kompanie: 2 manewrowe, dowodzenia, logistyczna, wsparcia, ZŁ-M, NSE (do 2010), kompania manewrowa, ZŁ-M, NSE (od 2010)
Dyslokacja Kačanik (1999-2006), Mitrowica (od 2014), Uroševac (2006-2014)

Polski Kontyngent Wojskowy w Kosowie (PKW Kosowo, PKW KFOR) – wydzielony komponent Sił Zbrojnych RP, przeznaczony do udziału w NATO-wskich KFOR (Kosovo Force) w ramach operacji Joint Guardian od 1999 roku.

PKW Kosowo na przestrzeni lat nosił następujące oficjalne nazwy:

  • 1999-2000: Polska Jednostka Wojskowa w Siłach Międzynarodowych w Kosowie w Federacyjnej Republice Jugosławii (PJW KFOR),
  • 2000-2003: Polski Kontyngent Wojskowy w Siłach Międzynarodowych w Kosowie w Federalnej Republice Jugosławii, Republice Macedonii i Republice Albanii,
  • 2003-2006: Polski Kontyngent Wojskowy w Siłach Międzynarodowych w Kosowie w Serbii i Czarnogórze, Byłej Jugosłowiańskiej Republice Macedonii, Republice Albanii i Republice Bośni i Hercegowiny,
  • 2006-2009: Polski Kontyngent Wojskowy w Siłach Międzynarodowych w Kosowie w Republice Serbii, Byłej Jugosłowiańskiej Republice Macedonii oraz w Bośni i Hercegowinie,
  • od 2009: Polski Kontyngent Wojskowy w Siłach Międzynarodowych w Republice Kosowa i Byłej Jugosłowiańskiej Republice Macedonii oraz w Bośni i Hercegowinie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pod koniec lat 90 XX wieku Armia Wyzwolenia Kosowa rozpoczęła wojnę partyzancką, co zmusiło rząd jugosłowiański do wysłania dodatkowych sił. Wojna domowa w Kosowie z biegiem czasu przekształciła się we wzajemne czystki etniczne. W celu zapobiegnięcia dalszemu rozlewowi krwi cywilów NATO rozpoczęło operację Allied Force, mającą na celu wymuszenie poprzez ataki lotnicze wycofania przez Serbów ich jednostek. Ostatecznie 9 czerwca 1999 wszystkie strony konfliktu podpisały porozumienie o rozbrojeniu partyzantów, wycofaniu się regularnych jednostek i zastąpieniu ich przez międzynarodowe Siły Kosowskie (Kosovo Force - KFOR) pod dowództwem NATO.

Polska 18 czerwca 1999 zdecydowała się wysłać wzmocniony, ponad 800 osobowy 18 Bielski Batalion Desantowo-Szturmowy, będący Polską Jednostką Wojskową Odwodu Strategicznego Naczelnego Dowódcy SZ NATO w Europie pod dowództwem ppłk. Romana Polko. Pięcioma transportami kolejowymi został on przewieziony na pogranicze kosowsko-macedońskie, gdzie na otwartym polu zorganizowano bazę nazwaną później - Camp White Eagle (Obóz Orzeł Biały) około 10 km na północ od miejscowości Kačanik (NSE stacjonował w Camp Bison w pobliżu lotniska Petrovec, znajdującego się 20 km od stolicy Macedonii Skopje). Natychmiast po przybyciu w rejon misji polski kontyngent przejął odpowiedzialność za przydzieloną strefę. Jego zadania polegały na:

  • zapewnieniu bezpieczeństwa cywilom i siłom międzynarodowym
  • demilitaryzacji podporządkowanego rejonu,
  • patrolowaniu granicy i utrzymywaniu punktów granicznych,
  • wsparciu pomocy humanitarnej.

18 września, po odpowiednich porozumieniach, PJW KFOR wzmocniono litewskim plutonem piechoty, 27 listopada ukraińską 37 wydzieloną kompanią wsparcia, w tym czasie dołączył także zespół specjalny 1 Batalionu 10th Special Forces Group (z Böblingen koło Stuttgartu). 18 lipca 2000 roku, w wyniku zakończonych miesiąc wcześniej rozmów polsko-ukraińskich, 18 Bielski Batalion Desantowo-Szturmowy zastąpiła wspólna jednostka polsko-ukraińska – Polsko-Ukraiński Batalion Sił Pokojowych, składający się z 4 kompanii manewrowych i jednostek wsparcia, liczących 550 Polaków, 320 Ukraińców i 30 Litwinów (którzy stanowili pluton w polskiej kompanii). Ich zadania, jak i podporządkowanie amerykańskiej Wielonarodowej Brygadzie Wschód (MNB-E) pozostały niezmienne.

W maju 2000 na terenie Kosowa odbyły się natowskie ćwiczenia Dynamic Response 2000, na czas których do Mitrowicy przybyła nowa PJW Odwodu Strategicznego, wystawiana przez 10 batalion zmechanizowany. Ze względu na niestabilność sytuacji jej pobyt przedłużył się z 2 do 6 miesięcy. W październiku-listopadzie POLUKRBAT zapobiegał zamieszkom w swojej strefie i przeprowadził operacje konfiskaty broni i amunicji kosowskich Albańczyków. W 2001 na pograniczu kosowsko-macedońskim dochodziło do starć między Albańczykami a Macedończykami, co stwarzało zagrożenie dla stacjonujących tam polskich oddziałów. Wówczas wzmocniono polski kontyngent zespołami komandosów, wydzielonymi przez JW 2305 (dyslokowanych w Kosowie) i 1 Pułk Specjalny Komandosów (dyslokowanych w Macedonii jako oddzielny kontyngent) oraz 2 kompanią zmechanizowaną z PJW Odwodu Strategicznego, biorącej udział w ćwiczeniach Dynamic Response 2001. Na początku 2004 sytuacja ponownie się zaogniła, tym razem między Albańczykami a Serbami i zmniejszony PKW musiał wielokrotnie interweniować w celu uspokojenia stron.

Polscy żołnierze KFOR

W ciągu następnych lat w PKW zaszło kilka zmian. 28 sierpnia 2006 zlikwidowano Camp White Eagle i Polacy, Litwini i część Ukraińców musiała się przebazować do Camp Bondsteel w Uroševac, gdzie stacjonowały siły amerykańskie, które w tym czasie przeformowano w Wielonarodowe Siły Zadaniowym Wschód (MNTF-E). W maju 2007 roku POLUKRBAT na jeden miesiąc wydzielił na północ Kosowa polską kompanię zmotoryzowaną, która wraz z oddziałami amerykańskimi i czeskimi tworzyła Siły Zadaniowe Ibar (TF Ibar), podlegające francuskim Wielonarodowym Siłom Zadaniowym Północ (MNTF North). 26 czerwca 2009 wycofał się kontyngent litewski, a w tym samym czasie PKW zmniejszył się z 320 żołnierzy do 230 (służących z 180 Ukraińcami).

Lecz największe zaszły na początku 2010, gdy siły zadaniowe przeformowano w grupy bojowe, składające się z kompanii (Wielonarodowe Siły Zadaniowe Wschód stały się Wielonarodową Grupą Bojową Wschód). Wymusiło to tym samym wycofanie POLUKRBAT i przeformowanie PKW w kompanię manewrową. Zmieniły się też zadania Polaków – od tej pory nie kontrolują już całej podporządkowanej strefy, a stanowią mobilną grupę szybkiego reagowania w sytuacjach kryzysowych, okresowo obsadzającą wybrane posterunki. W styczniu 2011 PKW KFOR ponownie wydzielił kompanię manewrową na północ Kosowa, gdzie przejęła od podległej francuskiej Wielonarodowej Grupie Bojowej Północ (MNBG North) kompanii tureckiej Camp Nothing Hill, w którym rotacyjnie służyła do końca listopada 2011 (w tym czasie, zwłaszcza w lipcu, dochodziło do licznych zamieszek przygranicznych).

W związku z przygotowaniami do redukcji wojsk KFOR w 2014 nastąpiła likwidacja części baz tych sił, w tym m.in. Camp Bondsteel. Polski kontyngent został przeniesiony do Camp Novo Selo w okolicach Mitrovicy.

Ponadto kosowski PKW w każdej chwili może służyć jako wzmocnienie Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Bośni i Hercegowinie w sytuacji kryzysowej, jak i vice versa. Oprócz kontyngentu wojskowego, w Kosowie od 1999 stacjonuje także Polski Kontyngent Policyjny.

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

Polscy żołnierze KFOR
Odznaka POLUKRBAT
Baretka Medalu NATO za KFOR
Baretka Medalu NATO nadawanego od 2011 r.
Baretka Odznaki pamiątkowej PKW KFOR
Baretka Odznaki pamiątkowej XXXV zmiany PKW KFOR

Struktura organizacyjna PKW latach 1999-2000

  • Dowództwo i sztab PKW – POLBAT (polski batalion operacyjny)
    • 1 kompania szturmowa
    • 2 kompania szturmowa
    • 3 kompania szturmowa
    • kompania dowodzenia
    • kompania logistyczna
    • kompania wsparcia
    • Narodowy Element Wsparcia (NSE, podlegał tylko PKW)

W wymienionym okresie kontyngent liczył ok. 800 żołnierzy.

Struktura organizacyjna PKW latach 2000-2010

  • Dowództwo i sztab PKW – POLUKRBAT (polsko-ukraiński batalion operacyjny)
    • 1 kompania manewrowa – Task Force Fox (Siły Zadaniowe Lis)
    • 2 kompania manewrowa – Task Force Hawk (Siły Zadaniowe Jastrząb)
    • kompania dowodzenia (wspólna z Ukrainą)
    • kompania logistyczna (wspólna z Ukrainą)
    • Zespół Łącznikowo-Monitorujący (wspólny ze Stanami Zjednoczonymi)
    • Narodowy Element Wsparcia (NSE, podlegał tylko PKW)

W latach 2000-2004 kontyngent liczył 550 żołnierzy, 2004-2009 – 320 żołnierzy, 2009-2010 – 230 żołnierzy.

Struktura organizacyjna PKW od 2010

  • Dowództwo i sztab PKW
    • kompania manewrowa
    • Zespół Łącznikowo-Monitorujący
    • Narodowy Element Wsparcia (NSE, podlega tylko PKW)

W wymienionym okresie kontyngent liczy ok. 230 żołnierzy.

Dowódcy PJW/PKW KFOR (w nawiasie początek zmiany):

  • I zmiana (1999) – ppłk Roman Polko
  • II zmiana (1999) – ppłk Roman Polko, od maja 2000 ppłk Tomasz Bąk
  • III zmiana (2000) – ppłk Bogdan Tworkowski
  • IV zmiana (2000) – ppłk Bogdan Tworkowski
  • V zmiana (2001) – ppłk Józef Matuszyk
  • VI zmiana (2002) – ppłk Józef Matuszyk
  • VII zmiana (2002) – ppłk Wojciech Marchwica
  • VIII zmiana (2003) – ppłk Wojciech Marchwica
  • IX zmiana (2003) – ppłk Piotr Sadowski
  • X zmiana (2004) – ppłk Piotr Sadowski
  • XI zmiana (2004) – ppłk Ryszard Wróbel
  • XII zmiana (2005) – ppłk Ryszard Wróbel
  • XIII zmiana (2005) – ppłk Jerzy Mizgała
  • XIV zmiana (2006) – ppłk Jerzy Mizgała
  • XV zmiana (2006) – ppłk Paweł Warda
  • XVI zmiana (2007) – ppłk Zbigniew Ząbek
  • XVII zmiana (2007) – ppłk Zenon Brzuszko
  • XVIII zmiana (2008) – ppłk Andrzej Szkutnik
  • XIX zmiana (2008) – ppłk Andrzej Niemiec
  • XX zmiana (2009) – ppłk Mariusz Gałęziowski
  • XXI zmiana (2009) – ppłk Cezary Pacewicz
  • XXII zmiana (2010) – ppłk Dariusz Kosowski
  • XXIII zmiana (2010) – ppłk Krzysztof Monkiewicz
  • XXIV zmiana (2011) – ppłk Henryk Bartosiewicz
  • XXV zmiana (2011) – ppłk Dariusz Adamczyk
  • XXVI zmiana (2012) – ppłk Adam Luzyńczyk
  • XXVII zmiana (2012) – ppłk Jacek Wera
  • XXVIII zmiana (2013) – ppłk Remigiusz Zieliński
  • XXIX zmiana (2013) – ppłk Tomasz Sawczuk
  • XXX zmiana (2014) – ppłk Krzysztof Brodecki
  • XXXI zmiana (2014) – ppłk Dariusz Wojtkowiak
  • XXXII zmiana (2015) – ppłk Arkadiusz Kujawa
  • XXXIII zmiana (2015) – ppłk Dariusz Dróżdż
  • XXXIV zmiana (2016) - ppłk Jarosław Radzimierski
  • XXXV zmiana (2016) - ppłk Mariusz Janikowski
  • XXXVI zmiana (2017) - ppłk Robert Kruz (6bpd)
  • XXXVII zmiana (2017) - ppłk Artur Wiatrowski


Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]