Polski Kontyngent Wojskowy w Libanie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Polski Kontyngent Wojskowy w Tymczasowych Siłach Organizacji Narodów Zjednoczonych w Republice Libańskiej
 ONZ UNIFIL
Ilustracja
Liban
Historia
Państwa wystawiające  Polska
Państwa mandatowe  Liban
Decyzja o użyciu 11 maja 1992
Rozpoczęcie misji 13 kwietnia 1992
Zakończenie misji 1 grudnia 2009
Liczba zmian 31
Dowódcy
Pierwszej zmiany płk dr Jerzy Banach
Ostatniej zmiany ppłk Piotr Walczak
Konflikt zbrojny
Wojna libańska/II wojna libańska (wojny izraelsko-arabskie)
Organizacja
Typ inżynieryjny (1994-2002), logistyczny (1994-2009), medyczny (1992-2005), operacyjny (2007-2009)
Podporządkowanie Organizacja Narodów Zjednoczonych Kwatera Główna UNIFIL
Liczebność ok. 93 żołnierzy (1992-1994)
ok. 550 żołnierzy (1994-1996)
ok. 630 żołnierzy (1996-2002)
ok. 240 żołnierzy (2002-2006)
ok. 320 żołnierzy (2006-2007)
ok. 500 żołnierzy (2007-2009)
Skład batalion logistyczny (1994-2009), kompania medyczna (1992-2005), inne
Dyslokacja Jwayya, Mardż Ujun, An-Nakura, Tibnin
Żołnierze POLLOG podczas pracy

Polski Kontyngent Wojskowy w Tymczasowych Siłach Organizacji Narodów Zjednoczonych w Republice Libańskiej (PKW Liban, PKW UNIFIL) – wydzielony komponent Sił Zbrojnych RP, przeznaczony początkowo do zabezpieczenia medycznego, a od 1994 także i logistycznego wojsk ONZ w południowym Libanie w latach 1992-2009.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W odwecie na liczne palestyńskie ataki terrorystyczne, w marcu 1978 Siły Obronne Izraela zajęły na tydzień południowy Liban. Wycofując się pozostawiły strefę buforową, w którą wkroczyły Tymczasowe Siły Zbrojne ONZ (UNIFIL). Polska w tę misję zaangażowała się stosunkowo późno, bo dopiero w 1992.

Związane było to z prośbą Sekretarza Generalnego ONZ do rządu polskiego o przysłanie do Libanu kompanii medycznej zastępującej lekarzy z Norwegii i Szwecji. Polacy przychylili się do prośby i 06 kwietnia 1992 do Szpitala Polowego UNIFIL w An-Nakura dotarła pierwsza, 20-osobowa grupa medyków, która natychmiast rozpoczęła pracę. 23 kwietnia 1992, licząca 86 żołnierzy Polska Wojskowa Jednostka Medyczna (PolMedCoy) była w komplecie. 27 kwietnia 1992 roku odbyło się uroczyste przekazanie szpitala i od tego dnia oficjalnie rozpoczął działalność PolMedCoy. Jednym z najważniejszych zadań była ewakuacja medyczna (Medevac) w ścisłej współpracy z Italair - włoski śmigłowiec ratunkowy, polski zespół medyczny.

Rok 1994 przyniósł kolejne powiększenie PKW w Libanie (do ok. 550 żołnierzy): 15 marca polskie Zgrupowanie Pododdziałów Inżynieryjnych przejęło zadania stacjonującej w Jwayya szwedzkiej kompanii saperów (polegały one na rozminowaniu i odbudowie terenu), z An-Nakury wycofał się szwedzki batalion logistyczny i na jego miejsce 15 kwietnia 1994 został powołany Polski Batalion Logistyczny (POLLOG), w sile kompanii transportowej, zaopatrzenia oraz dowodzenia. Jego działania obejmowały przewożenie ludzi, sprzętu oraz towarów na i z pozycji błękitnych hełmów.

Te oddziały swój chrzest bojowy przeżyły podczas operacji Grona gniewu, rozpoczętej 11 kwietnia 1996. W jej trakcie polscy saperzy, medycy i logistycy byli kilkukrotnie ostrzelani przez wojska izraelskie - 18 kwietnia nieopodal bazy w Jwayya toczyła się izraelsko-palestyńska wymiana ognia, w wyniku której polscy lekarze musieli udzielić pomocy medycznej poszkodowanym żołnierzom ONZ i cywilom 19 kwietnia dwukrotnie zostali zaatakowani Polacy i Nepalczycy usiłujący oczyścić z niewybuchów trasę pochodu uchodźców, 22 kwietnia pociski spadły nieopodal polskiego konwoju. W tym czasie dowódcą (Force Commander) UNIFIL-u był gen. Stanisław Woźniak.

W wyniku akcji izraelskiej zakończenie misji ogłosiła norweska kompania remontowa i 1 czerwca 1996 zastąpiło ją polskie Zgrupowanie Pododdziałów Remontowych. Bazowała w miejscowości Tibnin, a w zakresie jej obowiązków była naprawa wszelkiego sprzętu używanego przez wojska ONZ.

W 2000 Izraelczycy ostatecznie opuścili południowy Liban i sytuacja w rejonie stabilizowała się, co pozwoliło na stopniową redukcję UNIFIL-u i PKW. W kwietniu 2001 POLLOG zmniejszył się o 30 stanowisk, 1 sierpnia 2002 na miejsce ZPI przybyła belgijska kompania inżynieryjna i w październiku 2005 polskich lekarzy zastąpili medycy z Indii. PKW zmalał z ok. 630 do ok. 240 żołnierzy.

Sytuację zmieniła II wojna libańska - 12 lipca 2006 nastąpił kolejny atak izraelskich i na polskie oddziały zaopatrzenia spadł obowiązek ewakuacji mieszkańców z zagrożonych terenów, transport rannych do szpitali oraz rozwożenie żywności i leków do poszkodowanych. Tym razem Polakom nie groziło wielkie niebezpieczeństwo i podobnie jak wcześniej żaden nie został poszkodowany. Kontyngent czasowo stracił nieformalny przydomek Wojskowego Domu Wypoczynkowego (WDW) Liban[1].

Wojna wymusiła restrukturyzację sił ONZ. Na przełomie 2006 i 2007 POLLOG powiększono, a 7 maja 2007, na podstawie polsko-hiszpańskiej umowy, w skład SPANBATT-u weszła polska kompania manewrowa wystawiona przez Żandarmerię Wojskową (jej zadania polegały na utrzymywaniu posterunków, prowadzeniu patroli i konwojowaniu). W wyniku tego liczba żołnierzy PKW sięgnęła prawie 500, od tamtej pory rotowanych częściej, bo co 6 miesięcy (wcześniej co pół roku zmieniało się ok. 50% kontyngentu, czyli żołnierze służby zasadniczej).


Pod koniec 2009, w związku z ogólnym wycofywaniem kontyngentów z misji oenzetowskich, PKW Liban rozpoczął wycofywanie do kraju. 27 października zakończyła działalność kompania manewrowa, 10 listopada odleciała pierwsza grupa żołnierzy, 1 grudnia POLLOG oficjalnie przekazał odpowiedzialność duńskiemu batalionowi logistycznemu i 6 grudnia w Kielcach nastąpiło uroczyste powitanie PKW.

Tradycje Polskiego Kontyngentu Wojskowego w UNIFIL kontynuowało Centrum Szkolenia na Potrzeby Sił Pokojowych[2].

Ostatni polscy żołnierze pełniący służbę pod flagą UNIFIL opuścili teren Libanu w dniu 11 grudnia 2009 roku. Byli to oficerowie z grupy likwidacyjnej w skład której wchodzili: szef logistyki – ppłk Cezary Balewski, szef finansów – ppłk Daniel Dudek oraz szef bezpieczeństwa.

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy PKW (w nawiasie początek zmiany):

  • I zmiana (1992) – płk dr Jerzy Banach
  • II zmiana (1993) – płk dr Wolański
  • III zmiana (1994) – płk Jerzy Kwaśnik/płk Kazimierz Adamski
  • IV zmiana (1995) – płk Kazimierz Adamski/płk Marek Ojrzanowski
  • V zmiana (1996) – płk Andrzej Wesołowski
  • VI zmiana (1996) – płk Andrzej Wesołowski
  • VII zmiana (1997) – płk Mirosław Staniszewski
  • VIII zmiana (1997) – płk Marek Ojrzanowski
  • IX zmiana (1998) – płk Mieczysław Spławski
  • X zmiana (1998) – płk Andrzej Malinowski
  • XI zmiana (1999) – płk Bolesław Czerwony
  • XII zmiana (1999) – ppłk Grzegorz Kobusiński
  • XIII zmiana (2000) – płk Zbigniew Grabarczyk
  • XIV zmiana (2000) – płk Wojciech Lech
  • XV zmiana (2001) – płk Zygmunt Siudak
  • XVI zmiana (2001) – płk Jacek Witek
  • XVII zmiana (2002) – płk Jacek Witek
  • XVIII zmiana (2002) – ppłk Andrzej Kupis
  • XIX zmiana (2003) – ppłk Janusz Wiatr
  • XX zmiana (2003) – ppłk Janusz Wiatr
  • XXI zmiana (2004) – ppłk Jerzy Szcześniak
  • XXII zmiana (2004) – ppłk Jerzy Szcześniak
  • XXIII zmiana (2005) – ppłk Ryszard Jasik
  • XXIV zmiana (2005) – ppłk Ryszard Jasik
  • XXV zmiana (2006) – ppłk dypl. Adam Dłużniewski
  • XXVI zmiana (2006) – ppłk dypl. Adam Dłużniewski
  • XXVII zmiana (2007) – ppłk Artur Dębczak
  • XXVIII zmiana (2007) – ppłk Maciej Kłótka/ od 15.01.2008 - ppłk Krzysztof Kozaczuk
  • XXIX zmiana (2008) – ppłk Marek Sarnowski
  • XXX zmiana (2008) – ppłk Krzysztof Kozaczuk
  • XXXI zmiana (2009) – ppłk Piotr Walczak
Baretka Medalu w Służbie Pokoju UNIFIL

Ponadto Polak - w randze zastępcy Sekretarza Generalnego ONZ - piastował funkcję dowódcy (Force Commander) UNIFIL, w stopniu generała dywizji (Major General). Był to:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Grzegorz Ciechanowski: Polskie kontyngenty wojskowe w operacjach pokojowych 1990-1999. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2010. ISBN 978-83-7611-531-3.
  • Czesław Marcinkowski: Wojsko Polskie w operacjach międzynarodowych na rzecz pokoju. Warszawa: Wydawnictwo M.M., 2005. ISBN 83-89710-25-0.
  • Polskie cedry (pol.). [dostęp 9 września 2009].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]