Polski Kontyngent Wojskowy w Turcji (2020)
 NATO Tailored Assurance Measures for Turkey
| |
 Turcja | |
| Historia | |
| Państwa wystawiające | |
|---|---|
| Państwa mandatowe | |
| Decyzja o użyciu |
14 września 2020 |
| Rozpoczęcie misji |
8 maja 2021 |
| Liczba zmian |
9 |
| Dowódcy | |
| Pierwszej zmiany |
kmdr por. Cezary Kurkowski |
| Obecnej zmiany |
ppłk Łukasz Leśniewski |
| Konflikt zbrojny | |
| wojna domowa w Syrii | |
| Organizacja | |
| Typ |
operacyjny |
| Skład |
zespół lotniczy, NSE |
| Liczebność |
95 żołnierzy |
| Dyslokacja | |
Polski Kontyngent Wojskowy w ramach Dostosowanych Środków Wzmocnienia Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego dla Turcji, na terytorium Turcji, wschodnim akwenie Morza Śródziemnego oraz Morzu Czarnym – wydzielony komponent Sił Zbrojnych RP, przeznaczony do udziału w działaniach rozpoznawczych na rzecz sił sojuszniczych i tureckich od 2021 roku.
Historia
[edytuj | edytuj kod]W 2011 rozpoczęła się wojna domowa w Syrii. Ze względu na walk toczące się w pobliżu granicy syryjsko-tureckiej w 2015 państwa NATO podjęły decyzję o uruchomieniu Dostosowanych Środków Wzmocnienia Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego dla Turcji (Tailored Assurance Measures for Turkey, TAMT), rozszerzających dotychczasowe środki wzmocnienia z 2014 W ramach TAMT prowadzone są m.in. działania rozpoznawcze, patrolowe i wywiadowcze z udziałem lotnictwa[1].
W 2020 rząd w Ankarze wystosował apel o pomoc do sojuszników z NATO o wsparcie wobec pogarszającej się sytuacji na granicy syryjsko-tureckiej. Na podstawie postanowienia Prezydenta RP z 14 września 2020 do udziału w TAMT skierowany został Polski Kontyngent Wojskowy w sile do 80 żołnierzy i pracowników wojska oraz samolot patrolowo-rozpoznawczy M28B R1 Bryza[2].
Pierwsza grupa logistyków przygotowujących infrastrukturę pod przyjęcie kontyngentu w tureckiej bazie lotniczej İncirlik rozpoczęła prace 18 marca 2021. Już 8 kwietnia z Polski wyleciała reszta personelu Narodowego Elementu Wsparcia logistycznego ze sprzętem. Główne siły kontyngentu, czyli zespół lotniczy z samolotem M28B R1 Bryza oficjalnie pożegnano 21 kwietnia[3].
Realizację zadań rozpoczęto 8 maja 2021. Polegają one na:
- rozpoznaniu lotniczym – pozyskiwaniu i wymianie informacji z jednostkami sojuszniczymi,
- wsparcie zespołów morskich NATO we wschodniej części akwenu Morza Śródziemnego i na Morzu Czarnym[4].
Kontyngent był zbliżony do PKW na Sycylii pod względem liczebności i zadań, który posiada samolot M28B R1 Bryza.
W lutym 2023 roku działania kontyngentu były tymczasowo zawieszone po trzęsieniu ziemi w Turcji w wyniku których część żołnierzy dołączyła do akcji ratunkowej wspierając ratowników w akcji pomocy humanitarnej i pomagając osobom poszkodowanym w wyniku kataklizmu[5].
Wraz z nadejściem VIII zmiany rozpoczęto zmiany organizacyjne kontyngentu wysyłając 17 stycznia[6] jednostkę 12 Bazy Bezzałogowych Statków Powietrznych wyposażoną w kilka dronów Bayraktar TB2[7], która przejęła zadania Brygady Lotniczej Marynarki Wojennej z jedynym samolotem M28B R1 Bryza, która wróciła do kraju 30 stycznia 2025 roku[8][9]. Jednak z powodu problemów związanych z formalnościami celnymi po stronie tureckiej drony Bayraktar były przetrzymywane przez kilka miesięcy w skrzyniach, co uniemożliwiało 12 BBSP wykonywanie zadań[10]. Pierwsze loty TB2 odbyły się 14 października 2025 roku umożliwiając 12 BBSP rozpoczęcie działań operacyjnych[11].
Struktura organizacyjna
[edytuj | edytuj kod]Struktura PKW Turcja w latach 2021–2025 do VII zmiany:
- Dowództwo PKW
- zespół lotniczy BL MW – M28B R1 Bryza
- Narodowy Element Wsparcia (10 BLog)
Struktura PKW Turcja od VIII zmiany:
Czas trwania, dowódcy, jednostka wystawiająca oraz liczebność poszczególnych zmian:
| Zmiana | Początek | Koniec | Dowódca | Wystawiająca | Liczebność |
|---|---|---|---|---|---|
| I[12] | 08.05.2021 | 11.11.2021 | kmdr por. Cezary Kurkowski | BL MW | do 80[a] |
| II[12] | 11.11.2021 | 27.05.2022 | kmdr por. pil. Sebastian Rak | ||
| III[13] | 27.05.2022 | 01.12.2022 | kmdr ppor. pil. Tomasz Kozłowski | ||
| IV[13] | 01.12.2022 | 01.06.2023 | kmdr ppor. pil. Robert Nowakowski | ||
| V[14] | 01.06.2023 | 30.11.2023 | kmdr ppor. pil. Tomasz Kozłowski | ||
| VI[15] | 30.11.2023 | 09.07.2024 | kmdr ppor. pil. Robert Nowakowski | ||
| VII[16] | 09.07.2024 | 18.01.2025 | kmdr por. pil. Mariusz Konopka | do 95[a] | |
| VIII[6] | 17.01.2025 | 27.11.2025 | ppłk Łukasz Włodarczak | 12 BBSP | |
| IX[17] | 27.11.2025 | ppłk Łukasz Leśniewski |
Odznaczenia za udział w kontyngencie
[edytuj | edytuj kod]-
Baretka medalu pamiątkowego VI zmiany PKW Turcja (2023–2024)
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Polacy wesprą misję NATO w Turcji. Defence24. [dostęp 2020-09-16]. (pol.).
- ↑ M.P. z 2020 r. poz. 802
- ↑ Logistycy w Polskim Kontyngencie Wojskowym w Turcji. Wojsko Polskie. [dostęp 2021-06-28]. (pol.).
- ↑ Bryza na straży Turcji. Defence24. [dostęp 2021-06-28]. (pol.).
- ↑ Pomoc od polskich żołnierzy [online], Polska Zbrojna, 13 lutego 2023 [dostęp 2025-06-26] (pol.).
- ↑ a b Pożegnanie VIII zmiany PKW Turcja [online], Wojsko Polskie [dostęp 2025-07-05] (pol.).
- ↑ Polskie Bayraktary nad Turcją [online], Defence 24, 18 stycznia 2025 [dostęp 2025-06-17] (pol.).
- ↑ VII zmiana PKW TAMT wróciła do kraju [online], Wojsko Polskie [dostęp 2025-07-05] (pol.).
- ↑ Polscy żołnierze na misjach i w zagranicznych strukturach. MON podaje szczegóły [online], Defence 24, 24 kwietnia 2025 [dostęp 2025-06-16] (pol.).
- ↑ Rafał Lesiecki, Polski kontyngent wojskowy uziemiony przez tureckich celników [online], WNP.pl, 1 października 2025 [dostęp 2025-10-17] (pol.).
- ↑ Karolina Modzelewska, Zastąpiły samoloty Bryza. Polskie Bayraktary TB2 rozpoczęły misje w Turcji [online], Portal Obronny, 15 października 2025 [dostęp 2025-10-17] (pol.).
- ↑ a b Kalendarium wydarzeń 2021 – zmiany organizacyjne. Jednostki Wojskowe. [dostęp 2023-07-12]. (pol.).
- ↑ a b Kalendarium wydarzeń 2022 – zmiany organizacyjne. Jednostki Wojskowe. [dostęp 2023-07-12]. (pol.).
- ↑ Kalendarium wydarzeń 2023 – zmiany organizacyjne. Jednostki Wojskowe. [dostęp 2023-07-12]. (pol.).
- ↑ VI zmiana przejęła zadania mandatowe.. wojsko-polski.pl. [dostęp 2023-12-03].
- ↑ VII zmiana rozpoczęła działalność. wojsko-polski.pl. [dostęp 2024-07-10].
- ↑ Przekazanie obowiązków Dowódcy PKW Turcja. wojsko-polskie.pl. [dostęp 2025-11-28].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Polacy wesprą misję NATO w Turcji. Defence24. [dostęp 2020-09-16]. (pol.).