Polski Zespół Obserwacyjny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Polski Zespół Obserwacyjny
Grupa Obserwatorów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w Misji Obserwacyjnej Unii Europejskiej w Gruzji,
Polski Kontyngent Policyjny Misji Obserwacyjnej Unii Europejskiej w Gruzji
Unia Europejska UE EUMM Gruzja
Ilustracja
Gruzja
Historia
Państwa wystawiające  Polska
Państwa mandatowe  Gruzja
Decyzja o użyciu 24 września 2008 (PKP)
25 września 2008 (GO SZ RP)
Rozpoczęcie misji 1 października 2008
Liczba zmian 6
Dowódcy
Pierwszej zmiany ppłk Sławomir Urbański
Konflikt zbrojny
Wojna w Osetii Południowej 2008
Organizacja
Typ obserwacyjny
Podporządkowanie Unia Europejska EUMM Gruzja
Liczebność ok. 15 żołnierzy
ok. 10 policjantów
Dyslokacja Gori, Mccheta, Tbilisi, Zugdidi

Polski Zespół Obserwacyjny (PZO) – wydzielony kontyngent obserwacyjny, składający się z sił podległych MSWiA i MON, przeznaczony do monitorowania sytuacji w Gruzji po wojnie rosyjsko-gruzińskiej w 2008.

Na PZO składają się dwa komponenty:

  • Grupa Obserwatorów SZ RP (ok. 15 żołnierzy) - po 30 września 2009 obserwatorzy wojskowi,
  • Polski Kontyngent Policyjny (ok. 10 policjantów).

Jest to pierwszy i jedyny przypadek połączenia sił podległych różnym resortom, wysłanych poza granice Polski w jedną jednostkę, przy jednoczesnym zachowaniu ich dotychczasowego statusu. Zarazem jest to podległość tylko narodowa, gdyż PZO w Gruzji nie stanowi zwartej jednostki.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Po wybuchu wojny gruzińsko-rosyjskiej Unia Europejska podjęła starania o zakończenie konfliktu. 12 sierpnia 2008 przy udziale prezydenta Francji walczące strony przyjęły porozumienie pokojowe, które zaczęło obowiązywać 16 sierpnia. Miesiąc później, 15 września na mocy decyzji Rady Europejskiej utworzono Misję Obserwacyjną UE w Gruzji (European Union Monitoring Misson in Georgia, EUMM Georgia), mającą monitorować zawieszenie broni.

Polska, już wcześniej zaangażowana w działania na rzecz zakończenia wojny, wsparła EUMM Polskim Zespołem Obserwacyjnym. W jego skład weszli żołnierze i policjanci, pierwszy raz współpracujący ze sobą w takim stopniu podczas misji pokojowej lub stabilizacyjnej. 24 września 2008 Rada Ministrów wydała uchwałę o utworzeniu Polskiego Kontyngent Policyjnego, 25 września postanowieniem Prezydenta RP utworzono Grupę Obserwatorów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w EUMM w Gruzji.

Głównymi zadaniami PZO są:

  • monitorowanie i normalizacja sytuacji,
  • zbieranie i analiza informacji na temat wycofywania i dyslokacji wojsk gruzińskich i rosyjskich,
  • mediacja pomiędzy stronami konfliktu,
  • pomoc uchodźcom,
  • współpraca z misjami OBWE i ONZ (UNOMIG).

1 października 2008 EUMM, w tym i PZO, rozpoczęły działalność operacyjną, polegającą na pieszych lub samochodowych patrolach jednostronnie ustanowionych przez Rosjan stref buforowych (Polacy w tym celu używają m.in. pojazdów AMZ Dzik) przez nieuzbrojonych obserwatorów. PZO w rejonie operacji nie stanowi zwartej jednostki - wydziela personel do poszczególnych biur terenowych (Field Office) w miejscowościach Gori, Mccheta i Zugdidi oraz do kwatery głównej (HQ) w Tbilisi. Duża część pracowników PZO pełni służbę w newralgicznym i najbardziej niebezpiecznym sektorze Gori (granica gruzińsko-osetyjska), gdzie, oprócz wystawiania patroli, zajmują także kluczowe stanowiska[1].

Stanowisko HQ Tbilisi FO Gori FO Mccheta FO Zugdidi łącznie
Personel PZO 4 8 6 6 24

5 maja 2009 nastąpiła zmiana dowódcy GO SZ RP i PZO - ppłk. Sławomira Urbańskiego zastąpił ppłk Piotr Tajchman. 30 września 2009 zakończył się mandat GO, ponieważ z prawnego punktu widzenia Grupa Obserwatorów faktycznie była kontyngentem wojskowym wystawianym na konkretny okres, gdyż stanowiła doraźny pododdział wojskowy, w systemie krajowym podporządkowany Dowództwu Operacyjnemu SZ, a żandarmi w niej służącym nie otrzymywali pensji przysługującym obserwatorom wojskowym (mimo rocznego okresu służby) - jednak ustawodawcy nie użyli nazwy polski kontyngent wojskowy ze względów polityczno-dyplomatycznych (był to tym samym jedyny przypadek wydanego przez prezydenta RP postanowienia o użyciu innej jednostki niż kontyngent). Dopiero po wygaśnięciu mandatu GO żołnierze otrzymali status obserwatorów, którzy nie działają w ramach zwartej jednostki[2].

Nie zmienił się status kontyngentu policyjnego (w czasie jego powoływania był to już drugi PKP działający w Gruzji - do czerwca 2009, w ramach UNOMIG, na granicy abchasko-gruzińskiej służyło 2 policjantów), jego dowódcami byli dotychczas m.in. mł. insp. Adam Gliński (I zmiana) i podinsp. Krzysztof Kancerski (III i V zmiana).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Informacje o EUMM. EUMM. [dostęp 4 maja 2012].
  2. Artur Goławski. Cena statusu. „Niezbędnik 01/2011”. Warszawa: Wojskowy Instytut Wydawniczy. ISSN 0867-4523. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]