Pomnik Władysława Jagiełły w Nowym Jorku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy pomnika w Nowym Jorku. Zobacz też: Pomnik grunwaldzki.
Pomnik Władysława Jagiełły
w Nowym Jorku
Pomnik Władysława Jagiełływ Nowym Jorku
Państwo  Stany Zjednoczone
Stan  Nowy Jork
Miejscowość Nowy Jork
Miejsce Central Park
Typ pomnika Pomnik konny
Projektant Stanisław Kazimierz Ostrowski
Całkowita wysokość 7 m
Położenie na mapie Nowego Jorku
Mapa lokalizacyjna Nowego Jorku
Pomnik Grunwaldzki
Pomnik Grunwaldzki
Położenie na mapie stanu Nowy Jork
Mapa lokalizacyjna stanu Nowy Jork
Pomnik Grunwaldzki
Pomnik Grunwaldzki
Położenie na mapie Stanów Zjednoczonych
Mapa lokalizacyjna Stanów Zjednoczonych
Pomnik Grunwaldzki
Pomnik Grunwaldzki
Ziemia40°46′44″N 73°58′00″W/40,778889 -73,966667
Pomnik usytuowany naprzeciw Stawu Żółwiowego
Pomnik i polski dyplomata Kazimierz Krasicki, który go odsłonił w 1945; fot. Zofia Przerwa-Tetmajer

Pomnik Władysława Jagiełły w Nowym Jorkupomnik konny króla Władysława Jagiełły wykonany w brązie przez rzeźbiarza Stanisława Kazimierza Ostrowskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy pomysł ustawienia pomnika sięga roku 1910 i miał zostać wystawiony przez Polonię amerykańską na 500-lecie bitwy pod Grunwaldem. Niestety plany te zostały zniweczone w wyniku wybuchu I wojny światowej. Podczas wojny uległ także zniszczeniu pierwszy gipsowy model zaprojektowany przez Ostrowskiego[1]. Jak wynika z jednego źródła, pomnik w Polsce powstał, jednak po zajęciu Warszawy przez Niemców został przetopiony przez nich na kule[2].

Pomysł został ponownie podjęty w 1937 z zamiarem zrealizowania go specjalnie dla ozdoby polskiego pawilonu na Światową Wystawę w Nowym Jorku w 1939. Na skutek wybuchu II wojny światowej pomnik nie powrócił do Polski i w lipcu 1945 został podarowany miastu Nowy Jork przez Komitet Pomnika Króla Jagiełły (King Jagiello Monument Committee) i ustawiony w Central Parku przy współudziale m.in. ostatniego konsula II Rzeczypospolitej w Nowym Jorku, Kazimierza Krasickiego.

Dane techniczne pomnika[edytuj | edytuj kod]

Rzeźba ta została odlana z brązu na podstawie gipsowego modelu. Wznosi się na czterometrowym cokole licząc wraz z nim 7 metrów. Napis w języku angielskim na cokole pomnika głosi:

The Wladyslaw Jagiello monument in NYC 5.jpg

Po obu stronach cokołu znajduje się napis POLAND, a w dolnym prawym rogu widnieje nazwisko rzeźbiarza: Stanislaw K. Ostrowski SC. (polskie tłumaczenie napisu: 'Król Jagiełło, Król Polski, Wielki Książę Litewski, Założyciel Wolnego Związku Ludów Europy Środkowo-Wschodniej, Zwycięzca nad Krzyżackimi najeźdźcami pod Grunwaldem, 15 lipca 1410).

Pomnik Jagiełły jest usytuowany po wschodniej stronie Stawu Żółwiowego (Turtle Pond), naprzeciw wzgórza z zameczkiem Belwederskim (Belvedere Castle) i leżącym u jego podstaw letnim amfiteatrem szekspirowskim (Delacorte Theater). Na północ od stawu rozciąga się tzw. Wielka Łąka (Sheep Meadow), a na północny-wschód wznosi się oryginalna Iglica Kleopatry (Cleopatra's Needle), a za nią znajduje się Metropolitan Museum of Art. Pomnik Jagiełły na koniu z dwoma skrzyżowanymi mieczami jest najokazalszym i największym z dziesiątków pomników znajdujących się w Central Parku. W 1986 pomnik został odnowiony staraniem konserwatora opiekującego się nowojorskim Parkiem.

Obchody 600-lecia bitwy grunwaldzkiej pod pomnikiem[edytuj | edytuj kod]

Obchody 600-lecia bitwy grunwaldzkiej odbyły się w Central Parku w sobotę 17 lipca 2010 zorganizowane przez grupę Polonii amerykańskiej. O godzinie 17:00 pod pomnikiem ustawiła się warta honorowa w strojach z XV wieku. Sprowadzono także z Polski kopię obrazu Jana Matejki Bitwa pod Grunwaldem, którą na kilka godzin ustawiono obok Pomnika Grunwaldzkiego. W rocznicowej uroczystości w nowojorskim parku wzięli udział także Białorusini oraz Litwini mieszkający w Nowym Jorku.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Jan St. Kopczewski, Mateusz Siuchniński: „Grunwald 550 lat chwały”, Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych, Warszawa 1960.
  2. Alexander Hopkins McDannald: Yearbook of the Encyclopedia Americana. Americana, 1948, s. 498. [dostęp July 5, 2014].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jan St. Kopczewski, Mateusz Siuchniński: Grunwald 550 lat chwały. Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych, Warszawa 1960.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]