Pomnik Karola Świerczewskiego Waltera w Jabłonkach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pomnik Karola Świerczewskiego Waltera w Jabłonkach
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Jabłonki
Projektant Franciszek Strynkiewicz
Data budowy 1962[1]
Data odsłonięcia 1962
Data likwidacji 2018
Położenie na mapie gminy Baligród
Mapa lokalizacyjna gminy Baligród
Pomnik Karola Świerczewskiego Waltera w Jabłonkach
Pomnik Karola Świerczewskiego Waltera w Jabłonkach
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pomnik Karola Świerczewskiego Waltera w Jabłonkach
Pomnik Karola Świerczewskiego Waltera w Jabłonkach
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Pomnik Karola Świerczewskiego Waltera w Jabłonkach
Pomnik Karola Świerczewskiego Waltera w Jabłonkach
Położenie na mapie powiatu leskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu leskiego
Pomnik Karola Świerczewskiego Waltera w Jabłonkach
Pomnik Karola Świerczewskiego Waltera w Jabłonkach
Ziemia49°16′05″N 22°17′32″E/49,268056 22,292222

Pomnik Generała Karola Świerczewskiego Waltera – modernistyczny pomnik upamiętniający Karola Świerczewskiego Waltera, który znajdował się w Jabłonkach, w miejscu gdzie generał został śmiertelnie ranny 28 marca 1947 roku. Pomnik stał na placu Wolności w otoczeniu parku krajobrazowego naprzeciwko dawnego Domu Pamięci Karola Świerczewskiego przy drodze wojewódzkiej 893. Autorem projektu był polski rzeźbiarz Franciszek Strynkiewicz[2][3].

Pierwotnie w tym miejscu ustanowiono mniejszy obelisk w 1957 roku[4]. Monument został odsłonięty w 1962 roku. Był to granitowy obelisk zwieńczony stylizowanym piastowskim orłem[3], wykutym z blach czołgowych. Pomnik imitował mury Grenady[5]. Na licu pomnika widniała podobizna generała, zwrócona w stronę miejsca ostatniej potyczki. Za miejscem gdzie stał pomnik, od strony wschodniej, wznosi się wzgórze Walter (836 m n.p.m.) z udostępnionym szlakiem turystycznym [6][7].

Obok pomnika na głazie umieszczona była tablica pamiątkowa ze słowami autorstwa Władysława Broniewskiego: "nie o każdym śpiewają pieśni, lecz to imię opiewać będą. Ono potrafi się wznieść ponad historię legendą"[8][9]. Cytat pochodzi z wiersza poety pt. Pieśń o życiu i śmierci gen. Karola Świerczewskiego-Waltera[10].

Do 1989 roku pomnik był celem pieszego marszu harcerskiego „Ostatnim szlakiem generała Waltera Świerczewskiego”. W rocznicę śmierci generała przed pomnikiem odbywały się oficjalne uroczystości.

Po 1989 roku rocznica śmierci obchodzona jest przez organizacje lewicowe, organizacje kombatanckie żołnierzy LWP oraz osoby prywatne[11].

W 2017 roku zapadła decyzja o demontażu pomnika na podstawie ustawy dekomunizacyjnej[12]. W 2018 roku nastąpiła rozbiórka pomnika.[13]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Maria Irena Mileska. Słownik geograficzno-krajoznawczy Polski. 1992.
  2. Kazimierz Konieczny, Henryk Wiewióra: Karol Świerczewski Walter. Zbiory Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie. Warszawa: Wydawnictwo „Nasza Księgarnia”, 1971, s. 387.
  3. a b Miejsce Pamięci Pomnik generała Karola Świerczewskiego (pol.). [dostęp 2012-04-18].
  4. Województwo krośnieńskie. W: Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa, lata wojny 1939-1945. Warszawa: Rada Ochrony Pomników Walk i Męczeństwa / Sport i Turystyka, 1988, s. 393. ISBN 83-217-2709-3.
  5. Jerzy Wrona, W Bieszczadach, 1985, s. 61.
  6. Jabłonki - góra Walter (pol.). [dostęp 2012-04-18].
  7. Bieszczady (pol.). [dostęp 2012-04-18].
  8. Artur Bata. Nie o każdym śpiewają pieśń.... „Nowiny”, s. 4, Nr 61 z 26-28 marca 1982. 
  9. [http://www.podhalanka.pl/?news=show&news_id=182 Pomnik Upamiętniający śmierć Gen. Karola Świerczewskiego w Jabłonkach koło Baligrodu] (pol.). podhalanka.pl. [dostęp 2013-02-10].
  10. Listopadowa zaduma (pol.). komsomol.pl. [dostęp 2013-02-10].
  11. Anna Gorczyca: Kwiaty pod pomnikiem Świerczewskiego złożone (pol.). Gazeta Wyborcza, 2012-03-31. [dostęp 2012-06-09].
  12. Baligród. Świerczewski do "rozwałki"! (pol.). bieszczadzka24.pl. [dostęp 2018-02-18].
  13. Rozebrany został pomnik gen. Świerczewskiego w Jabłonkach - Polityka i Społeczeństwo, www.portalsamorzadowy.pl [dostęp 2018-03-02] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]