Pomnik Martyrologii Dzieci

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pomnik Martyrologii Dzieci w Łodzi
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Łódź
Miejsce Park im. Szarych Szeregów
Projektant Jadwiga Janus (pomnik),

inż arch. Ludwik Mackiewicz (założenie architektoniczne)

Fundator Państwo Polskie
Data budowy II kw. 1971
Data odsłonięcia 9 maja 1971
Położenie na mapie Łodzi
Mapa lokalizacyjna Łodzi
Pomnik Martyrologii Dzieci w Łodzi
Pomnik Martyrologii Dzieci w Łodzi
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Pomnik Martyrologii Dzieci w Łodzi
Pomnik Martyrologii Dzieci w Łodzi
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pomnik Martyrologii Dzieci w Łodzi
Pomnik Martyrologii Dzieci w Łodzi
Ziemia51°47′32,88″N 19°28′17,98″E/51,792467 19,471661

Pomnik Martyrologii Dzieci, tzw. Pęknięte Serce w Łodzi – odsłonięty 9 maja 1971 roku. Upamiętnia tragiczne losy dzieci polskich w okresie II wojny światowej, a szczególnie dzieci-więźniów pobliskiego obozu dla polskich dzieci i młodzieży przy ul. Przemysłowej w Łodzi. Pomnik znajduje się w parku im. Szarych Szeregów u zbiegu ulic Brackiej i Staszica.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Budowę pomnika podjęto z inicjatywy wychowanków Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci Głuchych w Przemyślu[1]. Uczniowie 7 klasy tej szkoły napisali list do łódzkiego koła ZBoWiD proponując wzniesienie pomnika upamiętniającego martyrologię dzieci osadzonych podczas II wojny światowej w pobliskim niemieckim obozie "wychowawczym" dla dzieci i młodzieży polskiej przy ul. Przemysłowej, który był położony w kwadracie obecnych ulic Brackiej, Emilii Plater, Górniczej i Zagajnikowej[2], czyli z historycznego punktu widzenia pomnik stoi poza terenem tego obozu.

Po akceptacji zamysłu przez władze został rozpisany konkurs, który w 1968 r. wygrał zespół w składzie: Jadwiga Janus (pomnik) i architekt Ludwik Mackiewicz (założenie architektoniczne)[3]. Akt erekcyjny budowy pomnika wmurowano 13 września 1969 roku, zapisano w nim między innymi: "Niech przekaże przyszłym pokoleniom nasze wspólne wołanie: Nigdy więcej wojny, Nigdy więcej obozów."[potrzebny przypis].

Pomnik został umiejscowiony w specjalnie w tym celu zbudowanym parku w miejscu pustego pola[4], któremu podówczas nadano miano "Promienistych" (młodzieżowa grupa konspiracyjna Gwardii Ludowej (AL) działająca w Łodzi), a około 1991 r. zmieniono nazwę na "Szarych Szeregów".

Uroczyście odsłonięty 9 maja 1971 roku, w 26. rocznicę zwycięstwa nad faszyzmem. W uroczystości wzięła udział łódzka chorągiew ZHP, wicepremier PRL Wincenty Kraśko, władze Łodzi oraz byli więźniowie obozu, którzy na ceremonię przybyli z całej Polski.

Przed pomnikiem umieszczono płytę z napisem: „Odebrano Wam życie, dziś dajemy Wam tylko pamięć[5], a obok znicz, który niegdyś palił się "wiecznym" ogniem, ale od ok. 20 lat jest zapalany (z przyczyn finansowych) tylko podczas uroczystości pod pomnikiem[potrzebny przypis].

W 1984 Poczta Polska wydała znaczek okolicznościowy z tym pomnikiem o nominale 16 zł[6].

W pobliskiej Szkole Podstawowej nr 81 im. Bohaterskich Dzieci Łodzi[7], przy ul. E. Plater 28/32, znajduje się niewielka ekspozycją muzealna poświęcona dziejom tego obozu.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Józef Witkowski, Hitlerowski Obóz Koncentracyjny dla małoletnich w Łodzi, Ossolineum, Wrocław: 1975.
  2. Od tej strony pierwotnie przylegał do muru tzw. nowego cmentarza żydowskiego przy ul. Brackiej, ale w połowie lat 70. XX w. jego częścią w tym miejscu poprowadzono nową ulicę nazwaną Zagajnikową.
  3. Pomnik Martyrologii Dzieci, tzw. Pomnik Pękniętego Serca w Łodzi
  4. por. Wiesław Jażdzyński, Reportaż z pustego pola, Łódź 1965
  5. Martyrologium łódzkie. Przewodnik po Radogoszczu i Miejscach Pamięci Narodowej, Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi, Łódź 2005.
  6. Znaczek pocztowy "Pomnik Martyrologii Dzieci w Łodzi".
  7. Szkoła Podstawowa Nr 81 im. Bohaterskich Dzieci Łodzi