Pomniki i tablice pamiątkowe poświęcone ofiarom zbrodni OUN i UPA

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Pomniki i tablice poświęcone ofiarom zbrodni OUN i UPA to znaki pamięci o ofiarach rzezi wołyńskiej, czystki etnicznej w Małopolsce Wschodniej i partyzanckich walk z UPA w latach 1944–1945.

Według stanu na 2014 rok na około 1500 miejscowości na Wołyniu, gdzie OUN i UPA zabijały Polaków, jedynie w 150-180 istnieją jakiekolwiek upamiętnienia ofiar (krzyże, pomniki)[1]. W Galicji Wschodniej liczba upamiętnień nie przekracza 15 (na 2000 miejscowości)[2]. Znaki pamięci są stawiane za zgodą władz ukraińskich przez dawnych mieszkańców Kresów, ich rodziny, organizacje kresowe bądź Radę Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa[1] (ta do 2008 roku doprowadziła do zrealizowania kilkunastu upamiętnień[3]).

Według stanu z 2013 roku na terenie Polski znajduje się ponad 320 znaków pamięci (pomniki, tablice i mogiły) o ofiarach OUN i UPA[2]. Sz.Siekierka i K.Komański zauważają istnienie dwóch skupisk takich upamiętnień na terenie kraju: zachodnie i północne województwa, do których trafili przesiedleni kresowiacy oraz południowo-wschodnia Polska, gdzie znajdują się miejsca zbrodni lub pochówku osób zabitych przez UPA (województwa lubelskie i podkarpackie – do 2007 roku 135 upamiętnień)[4]

Upamiętnienia w miejscach zbrodni lub pochówku[edytuj | edytuj kod]

Poniższe listy nie muszą być pełne.

Ukraina[edytuj | edytuj kod]

Opis pomnika Data odsłonięcia Uwagi Ilustracja Przypisy
Pomnik nagrobny w Stężarzycach lata 50. Znajduje się na cmentarzu prawosławnym, gdzie władze sowieckie przeniosły szczątki ofiar. W późniejszym czasie na mogile ustawiono tablicę pamiątkową z napisem w języku polskim. [5]
Obelisk w Niemilii 1964[6] Na zbiorowej mogile władze sowieckie postawiły obelisk z napisem: Tu pochowanych jest 170 mieszkańców wsi Niemilja rozstrzelanych przez Burżuazyjnych Nacjonalistów Ukraińskich w 1943 roku. Wieczna pamięć. Współcześnie pomnik nie istnieje. [7][8]
Obelisk w Wiśniowcu Starym 28 października 1967 Wzniesiony w Wiśniowcu Starym w miejscu studni, do której wrzucono ciała zabitych. [9]
Obelisk w Majdanie (powiat koszyrski) 1967 lub 1968 Upamiętnia zbrodnię w Majdanie. Wzniesiony przez władze sowieckie w wyniku starań Wacława Klimaszewskiego, którego żona zginęła w Majdanie. Napis na obelisku głosił: Tu 23 sierpnia 1943 roku krwawymi rękami ukraińskich burżuazyjnych nacjonalistów zakatowano 139 mieszkańców wsi Majdan. [10][11]
Pomnik nagrobny w Biłce (Białce) 1975 W 1975 r. władze sowieckie ekshumowały szczątki ofiar zbrodni w Lipnikach i pochowały je na cmentarzu prawosławnym w Białce. Napis na obelisku brzmiał: Tu przeniesiono szczątki mieszkańców wsi Lipniki, zabitych przez ukraińskich nacjonalistów w 1943 r. Wieczna pamięć zabitym. Współcześnie (2012) fragment napisu wskazujący sprawców zbrodni jest zatarty. [12]
Pomnik ofiar zbrodni w Łozowej lata 80. Znajdował się na cmentarzu w Szlachcińcach, gdzie przeniesiono grób ofiar. Napis na tablicy: Współmieszkańcom wsi, którzy zginęli z rąk ukraińskich burżuazyjnych nacjonalistów. Zastąpiony w 2008 roku nowym pomnikiem. [13]
Pomnik-Memoriał w Hucie Pieniackiej 28 lutego 1989 Napis na tablicy w j. ukraińskim: 28 lutego 1944 roku faszystowski okupant wspólnie z bandytami z OUN dokonał okrutnej masakry cywilnej ludności wsi Huta Pieniacka. Spalono 172 zagród, z rąk zabójców w ogniu zginęło ponad 1000 mieszkańców – mężczyzn, kobiet i dzieci. Ludzie bądźcie czujni, nie dopuśćcie do powtórzenia tragedii Huty Pieniackiej. [14]
Obelisk w Hucie Pieniackiej przed 1992 Znajdował się na zbiorowej mogile. Napis na tablicy w j. ukraińskim: Tu pochowano szczątki mieszkańców Huty Pieniackiej ofiar zbrodni dokonanej przez faszystów i ukraińskich burżuazyjnych nacjonalistów w lutym 1944 roku. [15]
Obelisk w Pawliwce (Porycku) przed 1992 Postawiony na polskim cmentarzu. Napis na tablicy: Radzieckim obywatelom narodowości polskiej, którzy zginęli z rąk ukraińskich burżuazyjnych nacjonalistów 12 lipca 1943 r. [16]
Pomnik w Kisielinie 1992 Postawiony przez miejscowe władze ukraińskie. Znajduje się na zbiorowej mogile ofiar zbrodni w Kisielinie. Napis na pomniku: Tu spoczywają obywatele radzieccy narodowości polskiej rozstrzelani przez burżuazyjno-nacjonalistycznych Ukraińców. 11 VII 1943 r. W 1993 roku Włodzimierz Sławosz Dębski dostawił do pomnika krzyże. [17]
Pomnik w Tołszczowie 1992 Wzniesiony przez miejscowych Ukraińców ku czci zabitych Polaków. [18]
Pomnik nagrobny w Trójcy 24 czerwca 1992 Znajduje się na zbiorowej mogile. Upamiętnia zbrodnię w Trójcy. [19]
Pomnik nagrobny w Chodywańcach 1994 Znajduje się na zbiorowej mogile ofiar z Rzyczek i Zaborza [20]
Pomnik w Hucie Stepańskiej 1996 Upamiętnia Polaków zabitych w Hucie Stepańskiej i okolicy Huta stepanska 2..jpg
Pomnik nagrobny w Zasmykach 1996 Znajduje się na grobie 17 Polaków ekshumowanych w 1996 r. w Lityniu i pochowanych na cmentarzu w Zasmykach [21]
Pomnik ku czci ofiar zbrodni w Kołodnie wrzesień 1996 Pomnik znajduje się na cmentarzu w Kołodnie. Upamiętnia zbrodnię w Kołodnie [22]
Pomnik pamięci pomordowanych z parafii Mosty Wielkie 12 października 1996 Pomnik znajduje się na cmentarzu w Mostach Wielkich [23][24]
Krzyż w Bazaltowym (Janowej Dolinie) 1998 Upamiętnia zbrodnię w Janowej Dolinie Janowa dolina , bazaltowy krzyz ustawiony w 1998 r., poswiecony w vii.2011 r..JPG
Pomnik w Torczynie 2000 Pomnik upamiętniający byłych parafian zabitych w czasie wojny; znajduje się na cmentarzu rzymskokatolickim. [25]
Pomnik w Czerwonogrodzie 22 października 2000 Pomnik z czerwonego kamienia na zbiorowej mogile ofiar zbrodni w Czerwonogrodzie. [26]
Pomnik w Porycku 11 lipca 2003 Odsłonięty przez prezydentów Aleksandra Kwaśniewskiego i Łeonida Kuczmę. Jest to pierwszy pomnik ofiar ukraińskich nacjonalistów, na który zgodziły się ukraińskie władze[27]. Upamiętnia zbrodnię w Porycku. [28]
Krzyż na zbiorowej mogile w Rumnie 5 czerwca 2004 Mogiła znajduje się na cmentarzu w Rumnie [29]
Pomnik nagrobny w Worochcie 2005 Znajduje się na cmentarzu przy cerkwi greckokatolickiej na zbiorowej mogile ofiar zbrodni z 31 grudnia 1944 roku; ufundowany przez Jerzego Wydrę. [30]
Pomnik w Hucie Pieniackiej 21 października 2005 Upamiętnia zbrodnię w Hucie Pieniackiej Huta Pieniacka graveyard.JPG [31]
Pomnik w Berezowicy Małej 5 lipca 2008 Upamiętnia zbrodnię w Berezowicy Małej Berezowica mala cmentarz1.jpg [32][33]
Pomnik w Ihrowicy 5 lipca 2008 Upamiętnia zbrodnię w Ihrowicy Ihrowica3.jpg [32][33]
Pomnik w Szlachcińcach 5 lipca 2008 Upamiętnia zbrodnię w Łozowej. Pomnik znajduje się na cmentarzu w Szlachcińcach, gdzie przeniesiono grób ofiar. Lozowa.jpg [13][32][33]
Pomnik w Rybnie maj 2011 Upamiętnia ofiary zbrodni z 10 listopada 1944 [34]
Pomnik w Podkamieniu 20 maja 2012 Upamiętnia zbrodnię w Podkamieniu Monument in Podkamień2.jpg [35]
Pomnik w Baryszu 16 września 2012 Znajduje się na masowym grobie ofiar zbrodni w Baryszu. Barysz2.JPG [36]
Pomnik nagrobny w Czukwi 16 września 2012 Znajduje się na zbiorowej mogile na miejscowym cmentarzu. [37]
Pomnik nagrobny w Mariampolu 27 czerwca 2015 Znajduje się na zbiorowej mogile ofiar zbrodni w Wołczkowie. [38]
Pomnik nagrobny w Hanaczówce październik 2015 Znajduje się na zbiorowej mogile zabitych podczas obrony Hanaczowa. 20211013 112503 Hanaczów pomnik.jpg [39]
Pomnik w Ostrówkach nie odsłonięty Zbudowany w 2011 roku, oficjalnie nie odsłonięty. Upamiętnia ofiary zbrodni w Ostrówkach i w Woli Ostrowieckiej. Pomnik w Ostrówkach.JPG [40]
Pomnik w Palikrowach ? Znajduje się w miejscu zbrodni w Palikrowach. Napis na tablicy w j. ukraińskim: Tu w tym miejscu 12 marca 1944 r. zostało rozstrzelanych 365 mieszkańców Palikrów. Palikrowy1.jpg [41]
Pomnik w Hajowym (Przebrażu) ? Znajduje się na cmentarzu wojennym; poświęcony żołnierzom AK oraz mieszkańcom Przebraża i okolic poległym, zmarłym i pomordowanym podczas wojny. [25]
Pomniki nagrobne w Kosowie Huculskim ? Znajdują się na dwóch zbiorowych mogiłach na cmentarzu. [42]
Pomnik nagrobny w Krzemieńcu ? Znajduje się na cmentarzu rzymskokatolickim [43]
Krzyż i tablica pamiątkowa w Parośli I ? Znajdują się na masowym grobie ofiar zbrodni w Parośli I Memorial plaque in Parosla.jpg [44]

Polska[edytuj | edytuj kod]

Opis pomnika Data odsłonięcia Uwagi Ilustracja Przypisy
Pomnik nagrobny w Hrubieszowie 1947 Znajduje się na cmentarzu komunalnym, na zbiorowej mogile kolejarzy z Gozdowa. [45]
Tablica pamiątkowa w Gozdowie 1949 Znajduje się na budynku szkoły, upamiętnia kolejarzy zabitych przez UPA [46]
Pomnik w Ropience 1969 Napis na tablicy w j. polskim: W latach 1944–1947 faszyści w UPA zamordowali na terenie gromad Ropienki i Wańkowa ponad 80 osób. Pamięci pomordowanych społeczeństwo obu gromad. 1969 r. [47]
Symboliczna mogiła w Lipsku 22 maja 1974 Upamiętnia zabitych 21-22 maja 1944 [48]
Pomnik w Baligrodzie 1984 Upamiętnia ofiary zbrodni w Baligrodzie. Baligród-pomnik pomordowanych.jpg [49]
Pomnik w Kryłowie 9 maja 1990 Upamiętnia masową zbrodnię z 23 marca 1945, w tym zabicie m.in. Stanisława Basaja ps. „Ryś" Kryłów Pomnik.jpg [50]
Pomnik w Nowym Bruśnie 1994 Upamiętnia ofiary z Nowego Brusna i Rudki [51]
Pomnik nagrobny w Chodywańcach 1994 Znajduje się na zbiorowej mogile ofiar z Rzyczek i Zaborza [20]
Pomnik w Rudce 19 kwietnia 1994 Upamiętnia ofiary mordu z 19 kwietnia 1944 [52]
Pomnik w Łachowcach 1995 Upamiętnia ofiary mordów z 9 kwietnia 1944 i 22 maja 1945 [53]
Tablica pamięci 8 ofiar z Temeszowa 26 maja 1996 Upamiętnia ofiary mordu z 28 maja 1946 [54]
Pomnik w Borownicy 14 lipca 1996 Upamiętnia zbrodnię w Borownicy Borownica, pomník Polákům padlým v bojích s UPA II.jpg [55]
Pomnik pamięci ofiar z wsi Staszic Kolonia 14 czerwca 1997 Upamiętnia ofiary ukraińskich nacjonalistów i Niemców [56]
Pomnik w Gozdowie 2004 Upamiętnia kolejarzy zabitych przez UPA Gozdów - kościół pw. Miłosierdzia Bożego - pomnik kolejarzy (03) - DSC02351.jpg
Pomnik w Brodzicy 2005 Upamiętnia ofiary UPA i spalenie wsi 18 maja 1945 roku Brodzica tablica ofiar UPA.jpg [57]
Obelisk na szczycie Jeleniowatego 2009 Upamiętnia zbrodnię w Mucznem [58]
Pomnik w Kalwarii Pacławskiej czerwiec 2013 [59]
Pomnik w Polanicy Zdroju pamięci ofiar mordów wołyńskich oraz tablica upamiętniająca poległych żołnierzy 27 Wołyńskiej Dywizji Armii Krajowej 1 września 2013 Polanica Zdrój. Cmentarz komunalny.

Pomnik w hołdzie Ofiarom mordów wołyńskich oraz poległym żołnierzom 27 Wołyńskiej Dywizji Armii Krajowej.

Na dole tablica poświęcona pamięci gen. bryg. Wojciecha Jana Kiwerskiego

dowódcy 27 Wołyńskiej Dywizji Armii Krajowej

Pomnik Wołyński ost.I.jpg
[2]
Pomnik nagrobny w Bełżcu ? Znajduje się na zbiorowej mogile 39 osób, ofiar napadu sotni UPA na pociąg osobowy relacji Bełżec-Rawa Ruska [60]
Pomnik nagrobny w Chodywańcach ? Znajduje się na zbiorowej mogile ofiar z Chodywaniec [61]
Pomnik nagrobny w Łubczach ? Znajduje się na zbiorowej mogile ofiar mordu z 5 kwietnia 1944. Lubcze pomnik.jpg [62]
Pomnik w Obrowcu ? Upamiętnia ofiary mordu z 1 kwietnia 1944. [63]
Tablica w Oszczowie ? Upamiętnia mord z 17 marca 1944, znajduje się na kaplicy cmentarnej. [64]
Pomnik w Telatynie ? Upamiętnia ofiary z gminy Telatyn [65]
Pomnik nagrobny w Wasylowie Wielkim ? Znajduje się na masowym grobie ofiar zbrodni w Wasylowie Wielkim [66]
Tablica pamiątkowa w Cieszanowie ? Znajduje się w kościele św. Wojciecha [67]
Tablice pamięci w Dynowie ? Upamiętniają 33 mieszkańców Bartkówki zabitych na Wołyniu oraz parafian dynowskich. Tablice znajdują się w kościele św. Wawrzyńca. [68]
Tablica pamięci w Nowosielcach ? Upamiętnia ofiary mordu z 29 grudnia 1945, znajduje się w kościele parafialnym [69]

Upamiętnienia symboliczne[edytuj | edytuj kod]

Poniższe listy nie muszą być pełne.

Pomniki[edytuj | edytuj kod]

Opis pomnika Lokalizacja Data odsłonięcia Uwagi Ilustracja Przypisy
Pomnik poległych żołnierzy AK i zamordowanych mieszkańców Stanisłówki, Mostów Wielkich, Rokitnej i Niedźwiedzi cmentarz komunalny w Warszowicach 14 kwietnia 1984 Jako sprawców wymienia UPA oraz niemieckiego okupanta. [70][71]
Symboliczna mogiła Polaków zamordowanych na Wołyniu cmentarz parafialny w Rudzie-Hucie 26 sierpnia 1984 Pierwszy pomnik rzezi wołyńskiej w Polsce Pomnik ku czci Polakow poleglych i pomordowanych na Wolyniu w czasie II wojny swiatowej.JPG [72][73]
Obelisk ku czci ofiar ze wsi Święty Józef Olbrachcice Wielkie 1989 [74]
Symboliczna mogiła ofiar zbrodni w Chodaczkowie Wielkim Cmentarz rzymskokatolicki w Gajkowie 12 czerwca 1991 Gajków2.JPG [75][76]
Pomnik poległych, zamordowanych i zaginionych mieszkańców parafii Tuligłowy przy kościele Matki Bożej Bolesnej w Łozinie 11 listopada 1992 Łozina1.JPG [77]
Kamień z tablicą upamiętniającą pomordowanych przez nacjonalistów ukraińskich Oława 11 listopada 1993 [78]
Pomnik ofiar z Berezowicy Małej i innych wsi koło Zbaraża cmentarz komunalny w Sośnicy 3 lipca 1994 Inskrypcja wymienia również ofiary hitlerowców [79]
„Golgota Wschodu" przy kościele Św. Braci Męczenników w Bydgoszczy 1995 Symboliczny cmentarz; na kamiennych bryłach znajdują się tablice z nazwiskami ofiar. Jedna z tablic upamiętnia zbrodnię w Janowej Dolinie. [80]
„Kamień Golgoty" Kłodobok 3 maja 1995 Pomnik-symboliczna mogiła ofiar zbrodni w Głęboczku. [81]
Pomnik-symboliczna mogiła ofiar z Ihrowicy, Kołodna, Netreby i Kurnik Korfantów 10 września 1995 Znajduje się na miejscowym cmentarzu [82]
Symboliczna mogiła poległych i pomordowanych na Wołyniu cmentarz komunalny w Niemodlinie 10 czerwca 1997 [83][84]
Pomnik pomordowanych Polaków z gminy Uchanie w latach 1939–1947 Staszic 14 czerwca 1997 Inskrypcja na pomniku wymienia jako sprawców faszystów niemieckich i ukraińskich oraz NKWD i UB [85]
Pomnik ofiar rzezi pochodzących z parafii Kąty Bojanowo 1998 [86]
Symboliczna mogiła rodziny Fotymów cmentarz komunalny w Puławach lipiec 1998 Upamiętnia 15-osobową rodzinę Fotymów, która zginęła podczas zbrodni w Marii Woli. [87]
Pomnik w Węglińcu Węgliniec 11 lipca 1998 Inskrypcja na pomniku: Pamięci członków rodzin z Kresów Wschodnich, którzy cierpieli i ginęli za to, że byli Polakami. Węgliniec.JPG [88][89]
Pomnik w hołdzie Polakom pomordowanych na Kresach przez nacjonalistów ukraińskich OUN i UPA Cmentarz komunalny w Brzegu 29 sierpnia 1999 Brzeg2.JPG [90]
Pomnik pomordowanych za Polskę przez banderowców ukraińskich Bagno 21 września 1999 Poświęcony 22 ofiarom z miejscowości Wolica, Hołłocze i Zaturzyn [91]
Pomnik pomordowanej ludności polskiej na Kresach Płd.-Wsch. przez OUN i UPA Wrocław, bulwar X. Dunikowskiego 25 września 1999 Wroclaw-pomnikOfiarRzeziWolynskiej1.jpg [92]
Symboliczny grobowiec ofiar z Podkamienia, Palikrów i okolicy cmentarz komunalny w Wołowie 12 marca 2000 Wołów.jpg [93]
Pomnik 32 ofiar zabitych w Kuropatnikach Siedlisko (powiat łobeski) 31 sierpnia 2002 Pomnik ma formę symbolicznego grobowca [94]
Pomnik pomordowanych mieszkańców parafii Kąty Marwice 3 maja 2003 [95]
Pomnik Polaków pomordowanych przez OUN-UPA i wypędzonych ze swej ziemi cmentarz komunalny w Głogowie 21 czerwca 2003 Na pomniku umieszczono również tablicę upamiętniającą Ukraińców ratujących Polaków Głogów1.JPG [96][97]
Pomnik ku czci Polaków pomordowanych na Kresach przez nacjonalistów ukraińskich z OUN-UPA Inowrocław, plac Obrońców Inowrocławia 29 czerwca 2003 [98]
Pomnik Tragedii Wołyńskiej Warszawa, Skwer Wołyński 13 lipca 2003 Wzniesiony przy pomniku 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK. Składa się z 11 kamiennych świec symbolizujących 11 powiatów woj. wołyńskiego. Odsłonięty m.in. przez Marszałka Sejmu Marka Borowskiego. 11 listopada 2003 uzupełniony o Ścianę Pamięci. Pomnik 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK w Warszawie 09.jpg [99]
Pomnik pamięci Polaków-ofiar OUN-UPA Gdańsk, skwer przy bazylice św. Brygidy 13 lipca 2003 Gdansk-Monument of Poles Massacred in Volhynia edited.jpg [100]
Symboliczna mogiła ofiar ludobójstwa ukraińskich nacjonalistów z OUN-UPA cmentarz parafialny przy kościele św. Jana Chrzciciela w Nysie 13 lipca 2003 [101]
Pomnik – symboliczna mogiła ofiar tragedii Wołynia i Małopolski Wschodniej cmentarz komunalny w Olsztynie 13 lipca 2003 [102]
Pomnik pamięci pomordowanych na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej oraz tych, którzy uszli przed terrorem i zagładą z rąk OUN-UPA Cmentarz Wojskowy w Przemyślu 19 lipca 2003 Pomordowanym przez OUN-UPA 2008 - Przemysl1.jpg [103]
Krzyż z tablicą pamiątkową cmentarz komunalny w Kwidzynie 28 lipca 2003 Zawiera urnę z ziemią zebraną z cmentarzy wołyńskich [104]
Pomnik ku czci Polaków pomordowanych przez OUN-UPA na Kresach cmentarz w Szubinie 17 września 2003 [105]
Pomnik zamordowanych na Kresach przez OUN i UPA Żary 19 października 2003 [106][107]
Obelisk pamięci ofiar z Korościatyna cmentarz komunalny w Lwówku Śląskim 29 lutego 2004 Upamiętnia zbrodnię w Korościatynie Lwówek Śląski1.JPG [108]
Symboliczna mogiła 50 osób zamordowanych w Bohorodyczynie i Michałkowie cmentarz parafialny w Wierzchowicach 19 marca 2004 [109][110]
Pomnik pamięci ofiar ludobójstwa OUN i UPA Cmentarz Rakowicki w Krakowie maj 2004 Monument in memory of the Massacres of Poles in Volhynia, Rakowicki cemetery, 26 Rakowicka street, Kraków, Poland.jpg [111]
„Pożoga Wołynia" Mauzoleum Martyrologii Wsi Polskich w Michniowie 11 lipca 2004 Michniów, Pomnik mauzoleum męczeństwa wsi polskiej - fotopolska.eu (221046).jpg [112]
Symboliczna mogiła ofiar z powiatu sokalskiego cmentarz parafialny w Czarnej 1 listopada 2005 [113]
Pomnik pamięci Polaków którzy ponieśli śmierć z rąk OUN-UPA cmentarz komunalny w Zielonej Górze 22 października 2006 Pomnik znajduje się na symbolicznej mogile [114].
Pomnik Polaków zamordowanych na Kresach przez OUN i UPA Pieszyce, plac przy kościele św. Antoniego 11 listopada 2006 [115]
Pomnik – symboliczna mogiła Polaków zamordowanych przez OUN i UPA cmentarz komunalny w Nidzicy 6 maja 2007 [116]
Pomnik Polaków pomordowanych na Kresach przez OUN i UPA Dzierżoniów 19 października 2007 Znajduje się na miejscowym cmentarzu [117]
Pomnik w hołdzie Polakom mieszkańcom Wołynia i Kresów Płd.-Wsch. Gorzów Wielkopolski 10 listopada 2008 Znajduje się na cmentarzu komunalnym. Oprócz ofiar OUN-UPA wymienia ofiary okupantów niemieckiego i sowieckiego. [118]
Kamień Pamięci ofiarom ludobójstwa dokonanego przez OUN, UPA i SS Galizien cmentarz komunalny w Głubczycach 24 września 2009 [119]
Pomnik ku czci ofiar ukraińskich nacjonalistów cmentarz komunalny w Ustrzykach Dolnych 3 października 2009 [120]
Pomnik Ofiar Ludobójstwa na Kresach Wschodnich w Zielonej Górze Zielona Góra (Łężyca) 14 października 2009 Tablice na pomniku wymieniają nazwiska ofiar z Gniłowód oraz z innych miejscowości na Kresach Wschodnich Pomnik Ofiar Ludobójstwa na Kresach Wschodnich w Zielonej Górze.jpg [121]
Pomnik Pamięci Polaków pomordowanych na Kresach przez OUN-UPA cmentarz katedralny w Sandomierzu 11 listopada 2009 [122]
Pomnik w hołdzie ofiarom ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA Wilków 22 listopada 2009 Wilków2.JPG [123]
Pomnik Pamięci ku czci zamordowanych duchownych plac przy kościele pw. Matki Bożej Królowej Różańca Św. w Dzierżoniowie 6 grudnia 2009 [124]
Obeliski Martyrologii Narodu Polskiego Świdnica 11 listopada 2010 Jeden z obelisków jest poświęcony Polakom zamordowanym przez nacjonalistów ukraińskich na Kresach [125]
Krzyż Wołyński Słupsk, cmentarz komunalny 6 maja 2011 [126]
Pomnik w hołdzie Polakom pomordowanym na Kresach, ofiarom ludobójstwa OUN UPA Kłodzko, Park Strażacki 26 maja 2011 Obelisk w Kłodzku.JPG [127]
Pomnik pamięci Polaków pomordowanych na Kresach, ofiar ludobójstwa OUN-UPA Chełm, skwer 27. Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK 17 września 2011 Inskrypcja na pomniku wymienia braci Ukraińców, którzy za ratowanie Polaków zapłacili cenę najwyższą [128]
Pomnik w Rękowie cmentarz w Rękowie 22 października 2011 Pomnik poświęcono ofiarom zbrodni niemieckiej w Rudni Kęczyńskiej oraz ofiarom UPA z gminy Ludwipol [129]
Pomnik w Ruszowie Ruszów, skwer Zygmunta Jana Rumla 27 września 2012 Pomnik poświęcony ofiarom ukraińskich nacjonalistów OUN-UPA, bolszewików i niemieckich nazistów z Kresów Wschodnich Ruszów1.JPG [130]
Pomnik ofiar rzezi wołyńskiej Gromnik czerwiec 2013 [131]
Pomnik ofiar ludobójstwa Stary Cmentarz w Jarosławiu czerwiec 2013 [132]
Pomnik ofiar zbrodni dokonanej na obywatelach polskich na Kresach przez OUN-UPA Warszawa, Skwer Wołyński 11 lipca 2013 Odsłonięty podczas obchodów 70-lecia rzezi wołyńskiej przez Prezydenta Polski Bronisława Komorowskiego Wołyń 3.JPG [133]
Pomnik pamięci ofiar ludobójstwa na Kresach Lubin 12 lipca 2013 Lubin1.JPG [134]
Pomnik pamięci ofiar ludobójstwa dokonanego przez nacjonalistów ukraińskich Nowa Sól 14 lipca 2013 [135]
Pomnik niewinnym ofiarom rzezi wołyńskiej Park Kwitnąca Akacja w Trepczy 9 listopada 2013 Memorial stone to the Innocent Victims of Volhynia Massacres 1943 at Blooming Acacia Park in Trepcza 3.jpg [136][137]
Pomnik pomordowanych kapłanów rzymskokatolickich Czerwona Woda 6 października 2014 Pierwszy w Polsce pomnik kapłanów – ofiar OUN i UPA. Przy pomniku posadzono Aleję Pamięci; każde drzewo symbolizuje jednego kapłana. Czerwona Woda1.JPG [138]
Pomnik w hołdzie ofiarom ludobójstwa na Kresach Grudza 3 maja 2015 Inskrypcja na pomniku wymienia ludobójstwo banderowskie i stalinowskie [139]
Pomnik- Aleja Drzew Świętoszów 15 maja 2015 Poświęcony pamięci ponad 600 pracowników służby leśnej – ofiar OUN i UPA Świętoszów1.JPG [140]
Pomnik ofiar zbrodni w Puźnikach Niemysłowice 12 lipca 2015 Pomnik znajduje się na placu przed kościołem. W kościele umieszczono tablicę z nazwiskami pomordowanych w Puźnikach. [141]
Pomnik ofiar z Huciska i Miedziaków Niezgoda 10 kwietnia 2016 Upamiętnia ofiary zbrodni w Hucisku i Miedziakach [142]
Pomnik mieszkańców Lisznej zamordowanych przez UPA Liszna ? Pomnik ustanowiony na cmentarzu przy kościele św. Antoniego Monument to vitims of Volhynia massacre 1940-1945 at cemetery in Liszna plaque.jpg [potrzebny przypis]
Pomnik Polaków poległych podczas II wojny światowej oraz zamordowanych przez UPA Honiatycze ? Pomnik w Honiatyczach.jpg [143]
Pomnik Ofiar Wołynia Lublin 11 lipca 2018 Pomnik stanął na Skwerze Ofiar Wołynia przy ul. Głębokiej Pomnik Ofiar Wołynia w Lublinie.jpg [144]
Pamięci ofiar nacjonalistów ukraińskich w latach 1939-1947 Pomnik na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie 9 lutego 2019 Pomnik odsłonięto w rocznicę zbrodni w Parośli I, pierwszej z rzezi wołyńskich [145]

Tablice[edytuj | edytuj kod]

Opis tablicy Lokalizacja Data odsłonięcia Uwagi Ilustracja Przypisy
Tablica pamięci kościół parafialny w Dylągowej ? [146]
Tablica pamięci ofiar z Czerwonogrodu i Nyrkowa kościół w Lubszy 1975 Upamiętnia zbrodnię w Czerwonogrodzie [26]
Trzy tablice poświęcone ofiarom wojny z Mariampola i parafii Mariampol Kościół Najświętszej Marii Panny na Piasku we Wrocławiu 1991-1994 Tablice wymieniają ofiary poległe z rąk banderowców, Sowietów i Niemców. Jedna z tablic jest poświęcona ks. Marcinowi Bosakowi. [147]
Tablica w hołdzie Polakom zamordowanym przez ukraińskich nacjonalistów kościół Matki Bożej Wspomożenia Wiernych w Kluczborku 13 marca 1993 [148]
Tablica pamięci pomordowanej ludności polskiej na Wołyniu oraz poległych żołnierzy samoobrony Bazylika św. Brygidy w Gdańsku 11 lipca 1993 Tablica jako oprawców wymienia nacjonalistów ukraińskich oraz okupantów hitlerowskich i bolszewickich. Plaque for victims of Volhynia massacres at Church of St. Bridget in Gdańsk.jpg [100][149]
Tablica pamięci prof. Bolesława Jałowego Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu 30 września 1993 [150]
Tablica pamięci pomordowanych kapłanów i obywateli polskich w latach 1939–1947 kościół św. Andrzeja Boboli w Londynie 7 listopada 1993 [151]
Tablica pamięci ofiar rzezi ukraińskiej w latach 1939–1947 Sanktuarium Matki Bożej Głogowieckiej w Głogowcu 5 września 1994 Tablica według projektu Leonarda Duszeńki [152]
Tablica pamięci ofiar rzezi ukraińskiej w latach 1939–1947 ściana katedry w Kaliszu 11 listopada 1994 Tablica według projektu Leonarda Duszeńki [152]
Tablica pamięci ofiar rzezi ukraińskiej w latach 1939–1947 kaplica cmentarna w Kole 1994 Tablica według projektu Leonarda Duszeńki [152]
Tablica pamięci niewinnej ludności polskiej kościół św. Teresy z Avila w Przemyślu maj 1995 [153]
Tablica ku czci Polaków zamordowanych na Kresach przez nacjonalistów ukraińskich kościół parafialny w Głubczycach 11 lipca 1995 [154]
Tablica pamięci ofiar wojny z parafii Husiatyn kościół parafialny w Obornikach Śląskich 1996 Inskrypcja wymienia m.in. zamordowanych przez zbrodniarzy z UPA [155]
Tablica kościół parafialny w Namysłowie 12 stycznia 1997 [156]
Tablica pamięci pomordowanych w Łozowej kościół św. Trójcy w Gorzowie Śląskim 15 sierpnia 1997 [13]
Tablica w hołdzie Polakom z Kresów Wschodnich kościół Ducha Świętego w Łodzi maj 1998 Tablica wymienia ofiary NKWD i nacjonalistów ukraińskich. Tablica w hołdzie Polakom Kresów wschodnich, Łódź kościół Św. Trójcy.jpg [157]
Tablica pamięci Polaków pomordowanych na Wołyniu i Kresach Płd.-Wsch. bazylika archikatedralna św. Jana Chrzciciela w Warszawie 21 maja 1998 [158][159]
Tablica pamięci gehenny Polaków z Kresów kościół św. Teresy z Avila w Przemyślu lipiec 1998 [160]
Tablica pamięci poległych i pomordowanych w miejscowościach powiatu buczackiego Mała Bazylika we Wrocławiu 23 sierpnia 1998 Tablica Wrocław.jpg [161]
Tablica pamięci 24 osób zamordowanych w Skorodyńcach kościół Podwyższenia Krzyża w Sulikowie 17 września 1998 [162]
Tablica pamięci ofiar rzezi ukraińskiej w latach 1939–1947 kościół parafialny w Osuchowie 18 lipca 1999 Tablica według projektu Leonarda Duszeńki [152]
Tablica pamięci ks. Stanisława Szczepankiewicza i innych pomordowanych mieszkańców Ihrowicy kościół parafialny w Rakołupach 1999 [72]
Tablica pamięci kościół w Goszczu 24 października 1999 [163]
Tablica pamięci ofiar rzezi ukraińskiej w latach 1939–1947 Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej Królowej Polski w Licheniu Starym ? Tablica według projektu Leonarda Duszeńki [152]
Tablica pamięci żołnierzy AK, BCh i samooobrony oraz ofiar zbrodni ludobójstwa OUN-UPA kościół św. Jadwigi Królowej w Krakowie 24 września 2000 [164]
Tablica pamięci Weroniki Wąsik „Wery” zabitej przez UPA katedra polowa Wojska Polskiego w Warszawie 15 października 2000 [165]
Tablica pamięci Michała Ignacego Krasickiego kościół św. Teresy z Avila w Przemyślu 2001 Zabity przez nacjonalistów ukraińskich. [166]
Tablica pamiątkowa ppor. AK Jana Adamki zabitego 5 marca 1945 kościół św. Jadwigi Królowej w Krakowie 24 listopada 2001 [167]
Tablica pamięci pomordowanych Polaków mieszkańców Wołynia i Polesia Kościół Najświętszej Marii Panny na Piasku we Wrocławiu 13 stycznia 2002 Tablica wymienia ofiary hitlerowców – UPA – NKWD [168]
Tablica pamięci ofiar zbrodni ludobójstwa ukraińskich nacjonalistów przy kościele św. Katarzyny w Babicach 28 lutego 2002 Inskrypcja na tablicy wspomina 58. rocznicę zbrodni w Hucie Pieniackiej [169]
Tablica ku czci i pamięci Polaków wymordowanych na Kresach przez nacjonalistów ukraińskich Kościół Zmartwychwstania Pańskiego w Bydgoszczy 15 września 2002 [170]
Tablica pamięci ofiar z Hanaczowa kościół św. Marii Magdaleny w Radzimowie 15 września 2002 [171]
Tablica pamięci Polaków pomordowanych przez nacjonalistów ukraińskich kościół św. Maksymiliana Kolbe w Gorzowie Wielkopolskim 13 października 2002 [172]
Tablica ku czci ofiar z Trójcy cmentarz parafialny w Trójcy 27 października 2002 Tablica znajduje się na symbolicznej mogile [173]
Tablica pamiątkowa Kościół św. Barbary w Gliwicach kwiecień 2003 Upamiętnia 60. rocznicę mordów ludności polskiej na Kresach Płd.-Wsch. [174]
Tablica pamięci 21 zamordowanych mieszkańców Hinowic i Szumlan kościół św. Jana Chrzciciela w Książu Śląskim 10 maja 2003 [175]
Tablica w hołdzie Polakom pomordowanym na Kresach przez nacjonalistów ukraińskich Kościół św. Jana Chrzciciela w Legnicy 11 maja 2003 [176]
Tablica pamięci ofiar zbrodni ludobójstwa popełnionych w Lipnikach i innych miejscach Wołynia Konkatedra św. Jana Ewangelisty w Kwidzynie 29 czerwca 2003 [177]
Tablica pamięci obrońców polskiej ludności poległych w walce z OUN-UPA kościół św. Jacka w Warszawie 12 lipca 2003 Inskrypcja na tablicy wymienia żołnierzy AK, BCh, Szarych Szeregów, samoobrony i IB [178]
Tablica pamięci obywateli polskich pomordowanych na Kresach przez ukraińskich nacjonalistów kościół św. Jacka w Słupsku 27 lipca 2003 [179]
Tablica pamięci pomordowanych na Kresach przez OUN i UPA kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Niemodlinie 20 sierpnia 2003 [83]
Tablica pamięci mieszkańców Korościatyna Radwanowice 7 września 2003 Upamiętnia ofiary zbrodni w Korościatynie [180]
Tablica pamięci pomordowanych oraz uchodźców przed terrorem i zagładą z rąk OUN-UPA Warszawa, Krakowskie Przedmieście 64 16 września 2003 Warszawa УПА.jpg [181]
Tablica w hołdzie ofiarom ludobójstwa OUN-UPA Rzeszów, fasada kościoła Św. Krzyża 19 września 2003 Plaque OUN-UPA victims, Rzeszów.jpg [182]
Tablica pamięci ofiar ludobójstwa OUN i UPA na Kresach Kędzierzyn Koźle, ul. Piramowicza 30 17 listopada 2003 [183]
Tablica w hołdzie Polakom z Kresów poddanych czystkom etnicznym i deportacjom Nysa, przy bazylice św. Jakuba i św. Agnieszki 30 listopada 2003 [184]
Tablica pamięci Polaków zamordowanych na Kresach przez OUN i UPA Bolesławiec 2004 [185]
Tablica pamięci ks. Władysława Żygiela zabitego 10 lutego 1944 w Bieniawie kościół w Lubszy 15 lutego 2004 [186]
Tablica pamięci pomordowanych mieszkańców Korościatyna oraz ofiar ludobójstwa OUN-UPA na Kresach kościół w Lwówku Śląskim 29 lutego 2004 [187]
Tablica pamięci zamordowanych w Podkamieniu i okolicy kościół św. Wojciecha we Wrocławiu 14 marca 2004 Tablica znajduje się obok obrazu Matki Boskiej Różańcowej ewakuowanego z Podkamienia. [188][189].
Tablica w hołdzie zamordowanym mieszkańcom powiatu tłumackiego Kościół św. Stanisława, św. Doroty i św. Wacława we Wrocławiu 25 kwietnia 2004 [190]
Tablica pamięci Polaków pomordowanych w Rumnie plac przy kościele Trójcy Świętej w Przemyślu 4 czerwca 2004 [191]
Tablica pamięci Polaków zamordowanych w powiatach sokalskim i rawskim ściana kościoła parafialnego w Ustrzykach Dolnych lipiec 2004 [192]
Tablica ku czci pomordowanych przez UPA na ziemi zbaraskiej i całym Podolu kościół Matki Boskiej Częstochowskiej w Lubinie 11 lipca 2004 [193]
Tablica pamięci Polaków zamordowanych na Kresach przez OUN i UPA Gierałtów 11 lipca 2004 [194]
Tablica pamięci zamordowanych w Hucie Pieniackiej oraz proboszczów parafii Pieniaki Kościół Najświętszej Marii Panny na Piasku we Wrocławiu 11 lipca 2004 [195]
Tablica pamięci poległych i pomordowanych w latach 1943-1945 oraz tych, którzy uciekli przed terrorem i zagładą ściana kościoła św. Józefa w Inowrocławiu 18 lipca 2004 [196]
Tablica pamięci ofiar rzezi ukraińskiej w latach 1939–1947 Jasna Góra, Kaplica Pamięci Narodu Polskiego im. o. Kordeckiego 26 września 2004 Tablica według projektu Leonarda Duszeńki [152]
Tablica pamięci Polaków pomordowanych na Kresach przez OUN i UPA kościół św. Jakuba w Toruniu 24 października 2004 [197]
Tablica pamięci Polaków zamordowanych na Kresach przez OUN i UPA kościół parafialny w Czerwonej Wodzie 11 listopada 2004 [198]
Tablica w hołdzie Polakom zamordowanym na Kresach Wschodnich Katowice, ściana kaplicy na cmentarzu komunalnym 14 marca 2005 Jako sprawców tablica wymienia „Armię Czerwoną, hitlerowców, OUN-UPA i NKWD" [199]
Tablica pamięci ofiar z Huty Pieniackiej Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej Królowej Polski w Licheniu Starym 23 kwietnia 2005 [200]
Tablica pamięci ofiar na Kresach Wschodnich Prabuty 3 maja 2005 Tablica wymienia ofiary ukraińskich nacjonalistów, NKWD i hitlerowców [201].
Tablica pamięci Polaków pomordowanych na Wołyniu i Polesiu przez OUN i UPA kościół Najświętszej Marii Panny i św. Wojciecha w Nidzicy 9 maja 2005 [202]
Tablica ku czci 42 Polaków pomordowanych w Skorodyńcach kościół Miłosierdzia Bożego w Głogowie 25 czerwca 2005 [203]
Tablica pamięci ofiar z ziemi trembowelskiej kościół św. Bonifacego we Wrocławiu 26 czerwca 2005 [204]
Tablica pamięci ofiar ludobójstwa OUN i UPA na Kresach Siechnice 18 grudnia 2005 [205]
Tablica pamięci ofiar z Ihrowicy cmentarz komunalny w Słupsku 24 grudnia 2005 [206]
Tablica pamięci zamordowanych księży wołyńskich Kałków-Godów 3 maja 2006 [207]
Tablice ku czci ofiar ze wsi Byczkowce i Biały Potok kościół Matki Boskiej Różańcowej w Nadolicach Wielkich 10 września 2006 Zastąpiły one drewniane tablice odsłonięte w 1993 r. [208]
Tablica pamięci ofiar ludobójstwa kościół św. Krzysztofa w Tychach 17 września 2006 Jako sprawców napis na tablicy wymienia ukraińskich banderowców i sowieckich komunistów [115]
Tablica pamięci ofiar z parafii Stara Sól kościół św. Jana Chrzciciela w Szczytnej 11 listopada 2006 Tablica wymienia także ofiary okupantów sowieckiego i niemieckiego [209]
Tablica w hołdzie poległym żołnierzom podziemia z Kowalówki, Dobrowód i Sawałuszek Mała Bazylika we Wrocławiu 27 maja 2007 Tablica wymienia także ofiary okupantów sowieckiego i niemieckiego [210]
Tablica pamięci ofiar ukraińskich nacjonalistów z OUN-UPA kościół św. Wojciecha w Legnicy 1 czerwca 2007 [211]
Tablica pamięci Polaków zamordowanych a Kresach przez OUN i UPA Fronton kaplicy cmentarnej w Mieszkowicach 1 listopada 2007 [212]
Tablica pamięci Polaków pomordowanych na Kresach przez OUN i UPA Legnica 12 listopada 2007 Tablica jest umieszczona na ścianie pamięci kaplicy na cmentarzu komunalnym [213]
Tablica w hołdzie Polakom z Wołynia i Kresów Płd.-Wsch. pomordowanym przez ukraińskich nacjonalistów Lublin, kościół bł. P.J. Frassatiego 2008 [58]
Tablica w hołdzie poległym żołnierzom PSZ oraz mieszkańcom Monasterzysk Mała Bazylika we Wrocławiu 18 maja 2008 Tablica wymienia ofiary zbrodni niemieckich, sowieckich i UPA [214]
Tablica pamięci kapłanów Wołynia, ofiar okupantów i ukraińskich nacjonalistów kościół św. Józefa Rzemieślnika w Koszalinie 7 grudnia 2008 Tablica imiennie wymienia ks. Ludwika Wrodarczyka Wołyń.JPG [215]
Tablica pamięci ofiar zbrodni w Hucie Pieniackiej kościół Matki Chrystusa i św. Jana w Strzelinia 2009 [216]
Tablica ku czci ofiar z Malechowa, Huciska Nienadowskiego i Łanowic kościół Matki Boskiej Różańcowej w Nadolicach Wielkich 6 września 2009 Upamiętnia ofiary z powiatów sokalskiego, rawskiego i bieszczadzkiego [217]
Tablica w hołdzie ofiarom ludobójstwa OUN-UPA na Kresach Złotów, ściana zewnętrzna kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny 2010 [218]
Tablica pamięci Polaków i Ukraińców zamordowanych na Kresach przez ukraińskich nacjonalistów Kielce, Kościół Garnizonowy 11 czerwca 2010 [219]
Tablica w hołdzie rodakom Wołynia i Kresów Południowo-Wschodnich Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Łodzi wrzesień 2010 Tablica wymienia ofiary rzezi wołyńskiej oraz wywiezionych na Sybir i zamordowanych przez NKWD [220]
Tablica Pamięci Borów 11 listopada 2010 Tablica wymienia ofiary ludobójstwa OUN-UPA oraz Ukraińców, którzy udzielali schronienia Polakom [221]
Tablica pamięci Polaków zamordowanych na Kresach przez OUN i UPA Bazylika św. Erazma i św. Pankracego w Jeleniej Górze 7 lipca 2013 [222]
Tablica pamiątkowa ku czci Petra Ilkowycza Bazyluka cerkiew prawosławna w Butejkach 15 lipca 2011 Ukrainiec Petro Bazyluk ratował Polaków z rzezi wołyńskiej. [223]
Tablica pamięci Polaków pomordowanych przez ukraińskich nacjonalistów na Kresach Bazylika św. Jana Apostoła w Oleśnicy 17 września 2013 [224]
Tablica pamięci Polaków pomordowanych na Kresach przez nacjonalistów ukraińskich członków OUN i UPA Wałbrzych, kościół Św. Aniołów Stróżów 11 listopada 2013 [222]
Tablica upamiętniająca Polaków, ofiar zbrodni podczas II wojny światowej Sanok, Gmach TG „Sokół” 16 maja 2015 Inskrypcja podaje: „Pamięci Polaków mieszkańców Lwowa i kresów południowo-wschodnich II Rzeczypospolitej ofiar zbrodni niemieckich, sowieckich i nacjonalistów ukraińskich w latach II wojny światowej (...)” Plaque to Poles victims of II World War at 13 Mickiewicza Street in Sanok (2015).jpg [225].
Tablica pamięci ofiar ludobójstwa nacjonalistów ukraińskich z Kresów Wschodnich Gubin 11 czerwca 2016 [226]
Tablica pamięci na cmentarzu w Miechowie, woj. dolnośląskie Miechów 18 lutego 2018 Upamiętnienie ofiar ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA dnia 17-18 lutego 1943 w Ludwikówce i w latach 1939-1947 Kresach Wschodnich II RP. Tablica w Miechowie.jpg [227][228][229][230] [231][232]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Leon Popek, Jeszcze trudniejsza pamięć [w:]”Pojednanie przez trudną pamięć. Galicja Wschodnia”, red. Aleksandra Zińczuk, publikacja online [1], Lublin–Drohobycz–Lwów–Warszawa 2014, s. 149-152
  2. a b Adam Kruczek, Kropla w morzu kresowej krwi, dodatek „Wołyń. Fałszowanie pamięci. 1943-2013”, Nasz Dziennik nr 160/2013, s. VIII
  3. Andrzej Przewoźnik: Tragiczne ślady historii (pol.). rp.pl, 2008-07-10. [dostęp 2015-06-26].
  4. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 5-6.
  5. Karłowicz i Popek 2013 ↓, s. 571-572.
  6. Karłowicz i Popek 2013 ↓, s. 541.
  7. Władysław Siemaszko, Ewa Siemaszko, Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na ludności polskiej Wołynia 1939–1945, Warszawa: „von borowiecky”, 2000, s. 274, ISBN 83-87689-34-3, OCLC 749680885.
  8. NIEMILJA (pol.). www.wolyn.ovh.org. [dostęp 2015-06-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-05-20)].
  9. Na rubieży, nr 39, s.15
  10. Na rubieży, Nr. 67, s. 34
  11. Karolina Zębrowska 29.01.2013 (pol.). stankiewicze.com. [dostęp 2015-08-02].
  12. Na rubieży, nr 126, s. 16
  13. a b c Na rubieży, nr 26, s.30
  14. Na rubieży, nr 12, s.20
  15. Na rubieży, nr 12, s.19
  16. Na rubieży, nr 69, s. 29
  17. Wołyń – pamiątki polskich czasów
  18. Na rubieży, nr 23, s.21
  19. Na rubieży, nr 61, s. 35
  20. a b Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 90.
  21. Karłowicz i Popek 2013 ↓, s. 589.
  22. Na rubieży, nr 38, s.41
  23. Na rubieży, nr 87, s.34
  24. Na rubieży, nr 36, s.26
  25. a b Karłowicz i Popek 2013 ↓, s. 593.
  26. a b Andrzej W. Kaczorowski, Czerwonogród – perła Podola [w:] Biuletyn IPN Nr 1-2 (96-97) styczeń-luty 2009, s. 159-160
  27. Jak stwierdził Andrzej Przewoźnik przed odsłonięciem pomnika, Poryck będzie pierwszym miejscem, o którym będzie można powiedzieć, że zostało upamiętnione we właściwy sposób, w kilkudziesięciu innych miejscowościach stoją proste krzyże. – Na rubieży, nr 69, s.45
  28. Na rubieży, nr 69, s. 17-27
  29. Na rubieży, nr 75, s.17
  30. Stanisław Sławomir Nicieja, Kresowa Atlantyda. Historia i mitologia miast kresowych. Tom II. Uzdrowiska i letniska kresowe Truskawiec Jaremcze, Worochta, Skole, Morszyn, Opole: Wydawnictwo MS, 2013, s. 147-148, ISBN 978-83-61915-32-4, OCLC 840325631.
  31. Na Rubieży nr 83, s.16
  32. a b c Pierwsze krzyże na podolskich mogiłach (pol.). Stowarzyszenie Pamięć i Nadzieja. [dostęp 2014-12-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-12-09)].
  33. a b c Na rubieży, nr 99, s.48
  34. Edward Łysiak, Powrót nad Czeremosz, Tygodnik Powszechny nr 25/2013, s.40-41
  35. Na rubieży, nr 121, s. 13
  36. POŚWIĘCENIE TABLICY NA CMENTARZU W BARYSZU (pol.). Oficjalna strona miejscowości Krzelków, 2012-09-29. [dostęp 2015-06-21].
  37. Na rubieży, nr 127, s. 59
  38. Poświęcenie pomnika- 2015 (pol.). mariampol-wolczkow.pl, 2015-07-13. [dostęp 2015-07-28].
  39. W Hanaczówce na Ukrainie stanął pomnik ofiar UPA (pol.). kresy.pl, 2015-10-28. [dostęp 2015-10-30].
  40. Adam Kruczek: Polski orzeł przeszkadzał w Ostrówkach? (pol.). Nasz Dziennik, 2012-05-12. [dostęp 2015-06-21].
  41. Na rubieży, nr 12, s.24
  42. Na rubieży, nr 54, s. 36-37
  43. Karłowicz i Popek 2013 ↓, s. 590.
  44. Igor T. Miecik: Sąsiedzi z Wołynia (pol.). swiat.newsweek.pl, 2013-02-17. [dostęp 2015-06-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-08-01)].
  45. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 93.
  46. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 91.
  47. Na rubieży, nr 107, s. 48
  48. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 204.
  49. Na rubieży, nr 22, s.20
  50. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 95.
  51. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 178.
  52. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 231.
  53. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 97.
  54. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 245.
  55. Na rubieży, nr 27, s.35
  56. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 105.
  57. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 82.
  58. a b Na rubieży, nr 115, s. 29
  59. Norbert Ziętal: W Kalwarii Pacławskiej odsłonili pomnik ku czci ofiar OUN-UPA (pol.). nowiny24.pl, 2013-06-24. [dostęp 2015-06-21].
  60. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 80.
  61. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 89.
  62. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 98.
  63. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 100.
  64. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 101.
  65. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 106.
  66. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 107.
  67. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 180.
  68. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 189.
  69. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 219.
  70. Na rubieży, nr 36, s.29
  71. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 268.
  72. a b Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 103.
  73. Leon Popek, Ostrówki. Wołyńskie ludobójstwo, s.34-37
  74. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 33.
  75. Na rubieży, nr 40, s. 5
  76. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 18.
  77. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 30.
  78. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 34.
  79. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 290.
  80. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 68-74.
  81. Na rubieży, nr 13, s.29
  82. Na rubieży, nr 15, s.31
  83. a b Na rubieży, nr 70, s. 29
  84. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 161.
  85. Na rubieży, nr 56, s. 21
  86. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 282.
  87. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 102.
  88. Na rubieży, nr 70, s.8
  89. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 46.
  90. Na rubieży, nr 42, s. 47
  91. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 14.
  92. Na rubieży, nr 41, s. 1-3
  93. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 48.
  94. Na rubieży, nr 63, s.3
  95. Na rubieży, nr 82, s. 15
  96. Na rubieży, nr 70, s.21
  97. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 20.
  98. Na rubieży, nr 70, s.4
  99. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 148-149.
  100. a b Na rubieży, nr 75, s.20
  101. Na rubieży, nr 70, s.6
  102. Na rubieży, nr 71, s.16-17
  103. Na rubieży, nr 70, s.12-13
  104. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 256.
  105. Na rubieży, nr 70, s.9
  106. Na rubieży nr 84, s. 34
  107. Na rubieży, nr 71, s.20
  108. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 29.
  109. Na rubieży, nr 74, s.6
  110. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 47.
  111. Na rubieży, nr 77, s.24-25
  112. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 271.
  113. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 183.
  114. Na rubieży, nr 90, s.32
  115. a b Na rubieży, nr 89, s.41
  116. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 276.
  117. Na rubieży, nr 95, s. 51-55
  118. Na rubieży, nr 102, s. 33
  119. Na rubieży, nr 106, s. 33
  120. Na rubieży, nr 107, s. 28
  121. Maria Jazownik: ODSŁONIĘCIE W ŁĘŻYCY KOŁO ZIELONEJ GÓRY POMNIKA OFIAR LUDOBÓJSTWA NA KRESACH WSCHODNICH (pol.). ljazownik.pl. [dostęp 2015-06-21].
  122. Na rubieży, nr 108, ss. 31, 35-36
  123. Na rubieży, nr 108, s. 26
  124. Na rubieży, nr 108, ss. 30, 34
  125. Na rubieży, nr 113, ss. 26, 31
  126. Na rubieży, nr 117, s. 44
  127. Na rubieży, nr 118, s. 23
  128. Na rubieży, nr 120, s.16-17
  129. Na rubieży, nr 120, s.25
  130. Na rubieży, nr 124, s. 33
  131. Odsłonięto pomnik upamiętniający ofiary rzezi wołyńskiej (pol.). tarnow.naszemiasto.pl, 2013-06-20. [dostęp 2015-06-21].
  132. Małgorzata Młynarska: Ofiary ludobójstwa na Wołyniu upamiętnione (pol.). jaroslaw.pl, 2013-06-28. [dostęp 2015-06-21].
  133. Na rubieży, nr 129, s. 32
  134. Będzie Pomnik Pamięci Ofiar Ludobójstwa na Kresach (pol.). elubin.pl, 2013-07-10. [dostęp 2015-06-21].
  135. Pomnik ofiar ludobójstwa dokonanego przez nacjonalistów ukraińskich w latach 1939–1947 odsłonięty w roku 2013 przed kościołem św. Józefa Rzemieślnika w Nowej Soli (pol.). dolny-slask.org.pl, 2015-10-12. [dostęp 2016-04-08].
  136. „Przebaczamy i prosimy o przebaczenie”! W 70. rocznicę Zbrodni Wołyńskiej. esanok.pl. [dostęp 2015-07-25].
  137. Tablica „WOŁYŃ 1943” w parku „Kwitnąca Akacja”. esanok.pl. [dostęp 2015-07-25].
  138. Maciej Rajfur: Odsłonięto pierwszy w Polsce pomnik na cześć duchownych pomordowanych przez UPA na Kresach (pol.). wdolnymslasku.pl, 2014-10-06. [dostęp 2015-07-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-07-15)].
  139. Odsłonięto pomnik pamięci ofiar ludobójstwa na Kresach Wschodnich (pol.). umwd.dolnyslask.pl, 2015-05-04. [dostęp 2016-04-08].
  140. Jędrzej Rams: Aleja Drzew dla ofiar UPA (pol.). legnica.gosc.pl, 2015-05-15. [dostęp 2015-07-14].
  141. Andrzej Kerner: Odsłonięto pierwszy w Polsce pomnik na cześć duchownych pomordowanych przez UPA na Kresach (pol.). opole.gosc.pl, 2015-07-12. [dostęp 2015-07-14].
  142. Jerzy Rudnicki: Znak pamięci w Niezgodzie (pol.). Oficjalna strona gminy Żmigród, 2016-04-11. [dostęp 2016-04-11].
  143. PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI HONIATYCZE NA LATA 2014-2021, s. 19.
  144. W Lublinie odsłonięto Pomnik Ofiar Wołynia. dzieje.pl, 2018-07-11. [dostęp 2018-08-13].
  145. Kacper Reszczyński, Elżbieta Bielecka: W Szczecinie odsłonięto pomnik ofiar nacjonalistów ukraińskich (pol.). dzieje.pl, 2019-02-09.
  146. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 187.
  147. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 49.
  148. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 156.
  149. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 254.
  150. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 59.
  151. Na rubieży, nr 5, s. 28
  152. a b c d e f Na rubieży, nr 76, s.20
  153. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 225.
  154. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 154.
  155. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 32.
  156. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 160.
  157. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 125.
  158. Na rubieży, nr 69, s.31
  159. Na rubieży, nr 40, s.2
  160. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 224.
  161. Na rubieży, nr 96, s.32-33
  162. Na rubieży, nr 32, s.40
  163. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 22.
  164. Na rubieży, nr 50, s. 1
  165. Na rubieży, nr 51, s. 5
  166. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 226.
  167. Na rubieży, nr 60, s. 17
  168. Na rubieży, nr 59, s.49
  169. Na rubieży, nr 63, s.2
  170. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 66.
  171. Na rubieży, nr 67, s.56
  172. Na rubieży, nr 65, s. 30
  173. Na rubieży, nr 84, s. 44
  174. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 265.
  175. Na rubieży, nr 70, s.1-2
  176. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 26.
  177. Na rubieży, nr 69, s. 42
  178. Na rubieży, nr 69, s.34
  179. Na rubieży, nr 70, s.25
  180. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 138.
  181. Na rubieży, nr 70, s.32
  182. Na rubieży, nr 71, s.22
  183. Na rubieży, nr 71, s.8
  184. Na rubieży, nr 71, s.28
  185. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 15.
  186. Na rubieży, nr 76, s.12
  187. Na rubieży, nr 74, s.3
  188. Na rubieży, nr 73, s.1
  189. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 53.
  190. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 54.
  191. Na rubieży, nr 75, s.14
  192. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 248.
  193. Na rubieży, nr 77, s.11
  194. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 19.
  195. Na rubieży, nr 75, s.25-26
  196. Na rubieży, nr 80, s.11-12
  197. Na rubieży, nr 77, s.13-16
  198. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 16.
  199. na rubieży, Nr 105, s. 36-37
  200. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 287.
  201. Na rubieży, Nr 90, s.29
  202. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 278.
  203. Na rubieży nr 84, s.30
  204. Na rubieży nr 83, s.23
  205. Na rubieży nr 84, s. 36
  206. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 261.
  207. Siekierka i Komański 2007 ↓, s. 273.
  208. Na rubieży, nr 90, s. 29-30
  209. Na rubieży, nr 89, s.40
  210. Na rubieży, nr 93, s.11
  211. Na rubieży, nr 94, s.31
  212. Na rubieży, nr 97, s. 29-31
  213. Na rubieży, nr 95, s. 56
  214. Na rubieży, nr 98, s. 55
  215. Na rubieży, nr 101, s.29
  216. Na rubieży, nr 104, s.32
  217. Na rubieży, nr 106, s. 29
  218. Na rubieży, nr 113, s.43
  219. Na rubieży, nr 112, s. 11
  220. Na rubieży nr 113, s.37
  221. Na rubieży, nr 113, s. 40
  222. a b Na rubieży, nr 132, s. 31
  223. Już w czasie tych uroczystości odczuwało się napięcie. Obecnych było kilka osób, które półgłosem wyrażały się przeciwko przybyłym Polakom. – Ks. Witold Józef Kowalów, Nowe krzyże wokół Huty Stepańskiej, Na rubieży, nr 118, s. 19
  224. Na rubieży, nr 132, s. 13
  225. Odsłonięcie Tablicy Pamiątkowej. sokolsanok.pl, 2015-05-15. [dostęp 2016-07-11].
  226. Monika Wawro: Uczcili pamięć pomordowanych na Kresach Wschodnich (pol.). TVP3, 2016-06-11. [dostęp 2016-06-15].
  227. Ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski - Cywilizacja Polska [Polish Civilization - English subtitles]. PTD Stowarzyszenie 2018-02-22. [dostęp 2018-08-01].
  228. Stowarzyszenie Przystań Trzy Dęby
  229. Facebook ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski
  230. Niechlów: Upamiętnienie pomordowanych mieszkańców Ludwikówki, „Ks.Tadeusz Isakowicz-Zaleski” [dostęp 2018-08-01] (pol.).
  231. Filmowa relacja z uroczystości udostępniona przez Towarzystwo miłośników Lwowa i Kresów Wschodnich
  232. Odsłonięcie pomnika ofiar UPA - V Kresowe spotkanie ludwiczańskie - Studio Wschód, „Studio Wschód” [dostęp 2018-08-01] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Leon Karłowicz, Leon Popek: Świadkowie oskarżają. Okrutna przestroga, część III. Lublin: Polihymnia, 2013. ISBN 978-83-7847-117-2.
  • Szczepan Siekierka, Henryk Komański: Przewodnik – pomniki, tablice pamięci i mogiły na terenie obecnej Polski ofiar ludobójstwa dokonanego na Polakach przez OUN i tzw. UPA 1939–1947. Wrocław: Jakopol, 2007. ISBN 978-83-926476-0-7.