Pomorsko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł

52°03'07"N 15°28'28"E

- błąd

38 m

WD

52°3'N, 15°28'E

- błąd

2299 m

Odległość

607 m

Pomorsko
wieś
Ilustracja
Pałac
Państwo

 Polska

Województwo

 lubuskie

Powiat

zielonogórski

Gmina

Sulechów

Sołectwo

Pomorsko

Liczba ludności (2017)

603[1]

Strefa numeracyjna

68

Kod pocztowy

66-105

Tablice rejestracyjne

FZI

SIMC

0914390

Położenie na mapie gminy Sulechów
Mapa konturowa gminy Sulechów, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Pomorsko”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej znajduje się punkt z opisem „Pomorsko”
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa konturowa województwa lubuskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Pomorsko”
Położenie na mapie powiatu zielonogórskiego
Mapa konturowa powiatu zielonogórskiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Pomorsko”
Ziemia52°03′07″N 15°28′28″E/52,051944 15,474444
Przeprawa promowa

Pomorsko (niem. Pommerzig[2]) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie zielonogórskim, w gminie Sulechów.

W latach 1945–1950 Pomorsko należało do powiatu krośnieńskiego, zaś w latach 1951–1975, do powiatu sulechowskiego. Do roku 1945, jako Pommerzig, należała do powiatu krośnieńskiego. W latach 1954-1972 wieś należała i była siedzibą gromady Pomorsko. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

We wsi funkcjonuje przeprawa promowa przez Odrę.

W 2009 roku na miejscu starego, nieczynnego basenu wybudowano kompleks boisk sportowych w ramach programu "Moje Boisko - Orlik 2012". W skład kompleksu wchodzą: boisko wielofunkcyjne do koszykówki i siatkówki oraz budynek szatniowo - sanitarny. Boisko ogrodzone jest siatką oraz oświetlone. Na miejscu działa trener.

W 2011 roku wybudowany został także nowy plac zabaw dla dzieci, niedaleko świetlicy wiejskiej. Pomorsko posiada także Ochotniczą Straż Pożarną, która w swoich zasobach ma dwa wozy strażackie i nowo wybudowaną remizę.

Przedwojenne Pomorsko należało do jednych z największych miejscowości wiejskich w dawnym powiecie krośnieńskim (Kreises Crossen), uplasowało się na 4. miejscu pod względem liczby mieszkańców (1939) - 1252. Analizując dane, można dojść do wniosku, iż ówczesne Pommerzig było ponad dwukrotnie większe pod względem liczby mieszkańców od obecnego Pomorska.

Według danych na 31 grudnia 2017 miejscowość zamieszkuje 603 mieszkańców[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pomorsko zostało po raz pierwszy wzmiankowane w dokumentach w 1409 roku jako Pomoroczek i 1469 roku jako Pomornicze. W XVI wieku (1565 r.) właścicielem wsi był Lesław, później Kalekreuthowie, a następnie von Schmettow. Po ostatnim właścicielu, którego ród pochodzi z Danii, został pałac z XVIII w. Pałac, rodzina Schmettow utraciła za długi i przeszedł on w 1928 r. na rzecz państwa niemieckiego. W 1482 roku Pomorsko znalazło się w rękach Brandenburgii. Wcześniej wchodziły w skład Księstwa Głogowskiego. Ziemie te odtąd nazywane były Księstwem Krośnieńskim. W 1565 roku Pomorsko było w rękach von Ladislaus Kalckreuter, a w 1566 roku należało do braci Bastiana i Hansa Ralfreuthfchen. Hans żył o 6 lat dłużej od Bastiana i w 1586 panem w Pomorsku został Christoff Kalckreutt, prawdopodobnie syn Hansa. Od 1644 r. majątek został powiększony i pozostał do ok. 1726 r. w rękach Klieder, kiedy przeszedł na Gottfrieda Wilhelma Barona von Schmettau, porucznika kawalerii króla duńskiego, właściciela Brodów, Kosobudza, Sorgo, który kupił majątek za 60 tys. talarów. Był założycielem majoratu powstałego już w XVIII w. Trzema pierwszymi właścicielami rodu von Schmettau po G. Wilhelmie byli: Gottfried Henryk Reichsgraf od 1742 do 1762, Gottfried Henryk Leopold do 1812 r., August Bogusław Leopold Gotfried do 1816. W związku z tym, że ten ostatni miał tylko córki, Majorat przeszedł w ręce syna Reichsgrafa- Barnarda Aleksandra Gottfrieda von Schmettau, młodszego syna Gottfrieda Henryka Leopolda i w rękach tych potomków był do połowy XIX wieku. Założyciele Majoratu przez wszystkie lata co roku zmuszeni byli przeznaczać datek na renowację pałacu. Wybudowali również kościół w Pomorsku, w którym umieszczono ich portrety. Budowla jednak była na tyle słaba, że w drugiej połowie XIX w. musiano na nowo wybudować kościół.[3]

Skarb z Pomorska[edytuj | edytuj kod]

Przed 1939 r. w miejscowości Pomorsko odkryto skarb. Drogą zakupu został pozyskany przez Gabinet Numizmatyczny do Museum Fur Hamburgische Geschichte w Berlinie. Trafiła tam niestety tylko część skarbu. W przeważającej mierze składał się z silnie pokawałkowanego srebra, głównie monet i ozdób. Określono 187 i 374 egzemplarze monet europejskich, poza tym znajdowało się tam ok. 220 g monet nieczytelnych. Udało się określić, że mniej więcej połowa tych monet to fragmenty monet orientalnych. W skład monet wchodziły w większości denary niemieckie, zwłaszcza denary Ottona i Adelajdy. W skarbie występują również monety czeskie, włoskie, bizantyjskie, angielskie i skandynawskie, lecz w bardzo niewielkiej liczbie. Najpóźniejszą z monet wchodzącej w skład skarbu datuje się po 1006 r. Znaleziono również ok. 100 g fragmentów ozdób.[3]

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisany jest[4]:

  • zespół pałacowy, z XVIII wieku-XX wieku:
    • pałac
    • oficyna
    • dom obok bramy wjazdowej
    • park

inne zabytki:

  • Kościół św. Wojciecha, zbudowany w stylu neogotyckim w 1858 r., z przeznaczeniem dla ewangelików, od 1945 r., po wyzwoleniu wsi w posiadaniu rzymsko-katolików. Pomorsko należy do parafii Nietkowice
  • poniemiecki cmentarz i krypta znajdują się obok kościoła.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Statystyka stałych mieszkańców zameldowani w gminie - wg miejscowości stan na dzień: 2017-12-31. bip.sulechow.pl, 2017-12-31. [dostęp 2018-02-23].
  2. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262)
  3. a b Adam, Historia Pomorska, Na prawym brzegu Odry, 15 maja 2014 [dostęp 2022-05-07] (pol.).
  4. Rejestr zabytków nieruchomych woj. lubuskiego - stan na 31.12.2012 r.. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 108. [dostęp 2013-03-01].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]