Ponocnica trójpręgowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Ponocnica mirikina)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ponocnica trójpręgowa[1]
Aotus trivirgatus[2]
(Humboldt, 1811)
Ponocnica trójpręgowa[1]
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Infragromada łożyskowce
Rząd naczelne
Rodzina ponocnicowate[1]
Rodzaj ponocnica[1]
Gatunek ponocnica trójpręgowa[1]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Ponocnica trójpręgowa[1], dawniej znana jako: ponocnica[4][5], także mirikina[4] (Aotus trivirgatus) – gatunek małpy szerokonosej z rodziny ponocnicowatych (Aotidae), wcześniej zaliczana do płaksowatych. Jest jednym z nielicznych gatunków małp prowadzących nocny tryb życia. W nocy rozróżnia kolory. Żyje w monogamicznych parach.

Nazwa zwyczajowa: W polskiej literaturze zoologicznej dla oznaczenia gatunku używane były nazwy zwyczajowe „ponocnica”[4][5], „mirikina”[4]. Ostatecznie w wydanej w 2015 roku przez Muzeum i Instytut Zoologii PAN w Warszawie publikacji „Polskie nazewnictwo ssaków świata” rodzajowi przypisano oznaczenie ponocnica trójpręgowa, rezerwując nazwę ponocnica dla rodzaju Aotus[1].

Rozród i rozwój: po ciąży trwającej od 133 do 153 dni rodzi się najczęściej jedno, bardzo rzadko dwa młode. Maleństwem opiekuje się przede wszystkim ojciec otaczając ochroną, zabawiając i przenosząc z miejsca na miejsce.

Występowanie: zamieszkują najwyższe piętra drzew w zwrotnikowych i podzwrotnikowych lasach Ameryki Południowej.

To szybkie i zwinne zwierzę waży około 1 kg i mierzy, bez ogona, 24-47,5 cm. Długi ogon, pełniący podczas dalekich skoków z drzewa na drzewo rolę steru, mierzy 22-41,8 cm długości. Do nadrzewnego sposobu życia przystosowane są również ich kończyny, wyposażone w smukłe i długie palce, z których każdy może się zginać oddzielnie, zakończone krótkimi paznokciami. Kciuk jest przeciwstawny, a wszystkie palce mają poduszeczki pełniące rolę podobną do przylg u innych zwierząt. Tylne kończyny są dłuższe od przednich. Wszystko to pomaga mirikini w długich skokach i szybkiej wspinacze po cienkich i wiotkich gałęziach.

Poruszając się grupami rodzinnymi zajmują obszar do 9 hektarów. Po wtargnięciu innej grupy dochodzi do walki, która rozstrzyga o pozostaniu. Walki, w których biorą udział zarówno samce jak i samice nie trwają dłużej niż 10 minut.

Ponocnice poruszają się w ciemności cicho, ale mają upodobanie do hałasowania. Wydają przeróżne dźwięki od przypominających świergot ptaków, miauczenie kota i szczekanie psa podobne do ryku jaguara. Głos służy im do utrzymywania ze sobą kontaktu w ciemnościach.

Małpy te są łagodne, łatwo się oswajają i przywiązują do swoich opiekunów. Chętnie więc hodowane są w ogrodach zoologicznych, a niekiedy nawet w mieszkaniach.

Przypisy

  1. a b c d e f Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN w Warszawie, 2015, s. 297. ISBN 978-83-88147-15-9.
  2. Aotus trivirgatus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  3. Aotus trivirgatus. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  4. a b c d Kazimierz Kowalski (redaktor naukowy), Adam Krzanowski, Henryk Kubiak, G. Rzebik-Kowalska, L. Sych: Mały słownik zoologiczny: Ssaki. Wyd. IV. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991. ISBN 83-214-0637-8.
  5. a b Zygmunt Kraczkiewicz: SSAKI. Wrocław: Polskie Towarzystwo Zoologiczne - Komisja Nazewnictwa Zwierząt Kręgowych, 1968, s. 81, seria: Polskie nazewnictwo zoologiczne.

Bibliografia[edytuj]

  1. LaValle, A.: Aotus trivirgatus (ang.). (On-line), Animal Diversity Web, 2000. [dostęp 28 grudnia 2008].
  2. Mały słownik zoologiczny: ssaki. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1978.
  3. Zwierzęta : encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005. ISBN 83-01-14344-4.