Porúbka (powiat Żylina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Porúbka
ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Słowacja
Kraj żyliński
Powiat Żylina
Starosta Milan Janura[1]
Powierzchnia 3,452[2] km²
Wysokość 376[3] m n.p.m.
Populacja (2010)
• liczba ludności
• gęstość

461
133,55 os./km²
Nr kierunkowy 041
Kod pocztowy 013 11
Tablice rejestracyjne ZA
Położenie na mapie kraju żylińskiego
Mapa lokalizacyjna kraju żylińskiego
Porúbka
Porúbka
Położenie na mapie Słowacji
Mapa lokalizacyjna Słowacji
Porúbka
Porúbka
Ziemia49°09′21″N 18°43′28″E/49,155833 18,724444
Strona internetowa

Porúbka – wieś (obec) na Słowacji położona w kraju żylińskim, w powiecie Żylina.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Porúbka leży na pograniczu Kotliny Żylińskiej i jej południowego przedłużenia – Kotliny Rajeckiej. Zabudowania wsi rozlokowane są na wysokości 350 - 400 m n.p.m., w większości wzdłuż potoku Rajčanka i drogi krajowej nr 64 z Żyliny do Rajeckich Cieplic. Od zachodu nad wsią wznoszą się strome stoki góry Svinianka (664 m n.p.m.) należącej do grupy Skałek w Sulowskich Wierchach. Przez wieś przebiega linia kolejowa Żylina – Rajec.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1362[3], kiedy wieś weszła w skład majątku zamku Lietava. Jej właścicielami były rodziny Praznovských i Egresdych. Od 1439 r. aż do wieku XVIII należała do feudalnego „państwa” z siedzibą na zamku Strečno. Osadnictwo koncentrowało się od początku wzdłuż doliny Rajčanki i biegnącej równolegle do niej drogi, a pozostałości tej zabudowy rzędowej czytelne są do dziś.

W 1598 r. było we wsi 7 domów i nowo postawiony młyn wodny. W 1720 r. podatki płaciło 8 gospodarstw. Już jednak w 1784 r. było w Porúbce 20 domów, w których żyły 22 rodziny, tj. 175 osób. W tym czasie do wsi należał folwark Podhradek. W 1828 r. wieś liczyła 23 gospodarstwa z 255 mieszkańcami.

Mieszkańcy wsi zajmowali się rolnictwem (uprawa owsa, poganki, ziemniaków, kapusty, lnu, konopi) i hodowlą (bydło, owce). Z czasem zajęli się również pracą w lesie, w tartaku oraz rzemiosłem (wyrób przedmiotów gospodarstwa domowego z drewna). Po uruchomieniu cementowni w sąsiedniej Lietavskiej Lúčce (1902 r.) wielu podjęło pracę w tym zakładzie. W 1899 r. przez wieś poprowadzono linię kolejową z Żyliny do Rajca, a na południe od zabudowań wsi powstał przystanek kolejowy[4].

W latach 1831 i 1873 w okolicy grasowała cholera, która przyczyniła się do śmierci wielu mieszkańców wsi. 1 czerwca 1901 r. Porúbkę prawie całkowicie zniszczył wielki pożar, z którego ocalały jedynie trzy domy. Z kolei w 1918 r. wieś nawiedziła epidemia grypy hiszpanki, która zostawiła w niej wiele ofiar śmiertelnych[4].

W latach międzywojennych wielu mieszkańców wsi pracowało w charakterze najemnych robotników rolnych w majątkach ziemskich w Czechach i na Morawach. Niektórzy emigrowali za pracą do Niemiec, Francji i USA. Po 1945 r. większość mieszkańców znalazła pracę w fabrykach, urzędach lub w handlu w Żylinie. Wielu mężczyzn pracowało w budownictwie, natomiast kobiet – w zawiązanej we wsi w 1953 r. spółdzielni rolniczej[4].

1 stycznia 1961 r. Porúbka została włączona do wsi Lietavská Lúčka, wraz z którą weszła następnie w granice miasta Żylina. Od 1991 r. jest znów samodzielną wsią.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Według danych z 31 grudnia 2010 wieś zamieszkiwało 461 osób, w tym 239 kobiet i 222 mężczyzn[5].

W 2001 roku rozkład populacji względem narodowości i przynależności etnicznej wyglądał następująco[6]:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zoznam zvolených starostov a primátorov podľa obcí, miest a mestských častí (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky, 2014. [dostęp 2017-11-09].
  2. Registre obnovenej evidencie pozemkov (słow.). Úrad geodézie, kartografie a katastra SR, 2017-08-10. [dostęp 2017-11-09].
  3. a b Statystyki ogólne miejscowości (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-04-18)].
  4. a b c według „Kroniki Porúbki” na oficjalnej stronie wsi
  5. Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2012-01-01].
  6. Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001 (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-07-01)].