Poręba Średnia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Poręba Średnia
Państwo  Polska
Województwo mazowieckie
Powiat wyszkowski
Gmina Brańszczyk
Liczba ludności (2016-12-31) 419[1]
Strefa numeracyjna 29
Kod pocztowy 07-308
Tablice rejestracyjne WWY
SIMC 0506805
Położenie na mapie gminy Brańszczyk
Mapa lokalizacyjna gminy Brańszczyk
Poręba Średnia
Poręba Średnia
Położenie na mapie powiatu wyszkowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu wyszkowskiego
Poręba Średnia
Poręba Średnia
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Poręba Średnia
Poręba Średnia
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Poręba Średnia
Poręba Średnia
Ziemia52°40′38″N 21°41′14″E/52,677222 21,687222

Poręba Średniawieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie wyszkowskim, w gminie Brańszczyk.

Do 1954 roku siedziba gminy Poręba. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.

W miejscowości znajduje się kościół, który jest siedzibą parafii św. Barbary. W strukturze kościoła rzymskokatolickiego parafia należy do metropolii białostockiej, diecezji łomżyńskiej, dekanatu Ostrów Mazowiecka - Chrystusa Dobrego Pasterza. Na dzień 31 grudnia 2016 roku sołectwo liczyło 419 mieszkańców zameldowanych na pobyt stały.

Historia wsi[edytuj | edytuj kod]

Początkowo Poręba albo Poręby, wieś czynszowa w dobrach biskupów płockich. Przywileje biskupie z lat: 1755, 1796 i 1797. Na ich mocy włościanie otrzymali na własność uprawiane grunty, mogli ścinać drzewa na barcie i w celach budowlanych, polować, z wyłączeniem grubego zwierza. Krudowali lasy na pola i łąki. Byli zwolnieni z podatków, szarwarku i dziesięciny oraz odbywania podróży. Wnosili 60 zł. opłat od włók chełmińskich, za każdą rosznicę dawali 3. jarząbków i rączkę miodu z boru[2].

Później wieś rządowa. W 1823 r. w części rządowej w 38. domach mieszkało 248. mieszkańców (52. mężczyzn, 51 kobiet, 52. synów, 68 córek, 18. parobków, 7 dziewek). Wśród męskich, dorosłych mieszkańców było to: 34. czynszowników, 4. komorników, 6. chałupników i 1. kowal. Gospodarze posiadali łącznie: 67 koni, 67 wołów, 87 krów, 69 jałowic, 107 świń. W 1827 r. w Porębie 57 domów i 413. mieszkańców[2]. W 1857 wieś wchodziła w skład dóbr rządowych Brok[3].

W 1858 wieś urządzono kolonialnie. Powstały: Poręba-Kocęby i Poręba Średnia[4]. Na 1156. morgach i 200 prętach powstało 51 osad rolnych, każde o powierzchni 19 do 20. morgów. Dwudziestu ogrodników otrzymało po 5 morgów, w probostwie morgów 208. Założono również szpital, szkołę, osady: kowalską i komorniczą. Ustanowiono czynsz w wysokości 463 rubli i 4 kopiejek[2].

Pod koniec XIX w. wieś gminna nad rzeczką Tuchełką w Powiecie ostrowskim, gmina i parafia Poręba. Siedziba gminy w Nagoszewie. W Porębie 114 domów, 879. mieszkańców, kościół, szkoła początkowa i dwa wiatraki.[2]

W roku 1921 wyszczególniono:

  • wieś Poręba-Kocęby. Było tu 111 budynków z przeznaczeniem mieszkalnym oraz 645. mieszkańców (303. mężczyzn i 342. kobiety). Narodowość polską podało 629 osób, a żydowską 16
  • wieś Poręba Średnia, gdzie naliczono 103 budynki z przeznaczeniem mieszkalnym oraz 556. mieszkańców (262. mężczyzn i 294 kobiety). Narodowość polską podały 534 osoby, a żydowską 22.

Zarówno przed jak i po II WŚ istniała gmina Poręba , należąca do powiatu ostrowskiego. W 1954 r. gminę zniesiono wraz z reformą administracyjną. Po reaktywacji gmin nie przywrócono gminy Poręba , a jej obszar podzielono między gminę Ostrów Maz ,Brok ,oraz Brańszczyk, sama wieś znalazła się w powiecie wyszkowskim w gminie Brańszczyk.

Współcześnie[edytuj | edytuj kod]

Pod względem zaludnienia miejscowości: Poręba Średnia i Poręba-Kocęby należą do średnich sołectw w gminie. W 2002 r. zamieszkiwało je 831 osób, w 2005 obie miejscowości liczyły 816. mieszkańców. W 2008 i 2009 r. Porębę Średnią zamieszkiwało 424 mieszkańców.

Obiekty zabytkowe znajdujących się w rejestrze i ewidencji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków[edytuj | edytuj kod]

  • dom drewniany z 3. ćw. XIX w.
  • trzy domy drewniane z początku XX w.
  • dom drewniany z 1915 r.
  • dom drewniany, lata 20. XX w.
  • dom drewniany, lata 30. XX w.[4]

Obiekty użyteczności publicznej[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Lokalne Wieści Gminne nr 3/2017 s.23
  2. a b c d Poręba (8) w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. VIII: Perepiatycha – Pożajście. Warszawa 1887.
  3. Brok w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. I: Aa – Dereneczna. Warszawa 1880.
  4. a b c Załącznik do Uchwały Nr XXXI/171/09 Rady Gminy Brańszczyk z dnia 27 lutego 2009 r.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]