Port wojenny Hel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Port wojenny Hel
Państwo  Polska
Miejscowość PL navy flag IIIRP.svg Hel
Typ portu wojenny
Data powstania 1931
Adres bosmanatu ul. gen. Wł. Sikorskiego 20,
84-150 Hel
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Port wojenny Hel
Port wojenny Hel
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Port wojenny Hel
Port wojenny Hel
Ziemia54°36′44″N 18°47′12″E/54,612222 18,786667

Port wojenny Hel – polski port wojenny nad Morzem Bałtyckim, w południowej części Mierzei Helskiej, położony w woj. pomorskim, w Helu. Obecnie port jest jedną z baz Marynarki Wojennej. Zarządza nim oddział logistyczny Punkt Bazowania Hel, który zabezpiecza funkcjonowanie jednostek w garnizonach Hel i Władysławowo[1]. Jednostka ta wchodzi w skład 3. Flotylli Okrętów.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Port wojenny jest położony w południowej części Mierzei Helskiej, przy zachodniej stronie cypla mierzei, przy wschodnim wybrzeżu Zatoki Puckiej. Port wojenny znajduje się na zachód od układu miejskiego Helu oraz na północny zachód od portu morskiego Hel.

Zachodni falochron portu przebiega w osi tzw. Helskiego Haku, na wysokości którego znajdowała się pierwsza osada helska, tzw. Stary Hel.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1931 r. została rozpoczęto budowa portu wojennego, którą zajęło się konsorcjum polsko-francuskie. Projekt portu został opracowany przez Włodzimierza Szawernowskiego. Do 1939 r. zbudowano basen o wymiarach 400 × 300 m z nabrzeżem obsługowym o szerokości 45 m. Wokół portu powstała infrastruktura portowa na potrzeby bazy morskiej. W odległości 1,5 km od portu w kierunku północnym została zbudowana podziemna elektrownia. Także na północ w pobliskim lesie powstały schrony amunicyjne, minowe oraz torpedowe. Dalej na zachód od schronów zostały zbudowane podziemne zbiorniki paliwa, połączone z nadbrzeżem portu za pomocą rurociągu[2][3].

Po II wojnie światowej port był modernizowany. Powstał m.in. następny basen z główką wejściową. Na nabrzeżu portowym został umieszczony kuter pościgowy „Batory”, na którym w nocy z 1 na 2 października 1939 r. szesnastu obrońców Helu przełamało potrójną blokadę okrętów niemieckich. Następnie przedostali się do portu Klintehamn na Gotlandii. Kuter jest obecnie najstarszym zachowanym polskim okrętem[2][3].

Tuż za portem znajduje się wrak zwodowanego w 1951 r. w ZSRR niszczyciela „Skoryj”, który od 1958 r. służył w polskie Marynarce Wojennej. Nosił on wtedy nazwę swojego przedwojennego poprzednika ORP „Wicher”[3].

W 1969 r. garnizon Hel został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari w 30 rocznicę bohaterskiej obrony przed hitlerowskim najeźdźcą[4].

31 grudnia 2007 r. sformowano oddział Punkt Bazowania Hel, który przejął zadania Komendy Portu Wojennego Hel[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Punkt Bazowania Hel (pol.). 3 Flotylla Okrętów. [dostęp 2010-02-26].
  2. a b Marcin Witschenbach: Port Marynarki Wojennej (pol.). W: Helskie Militaria [on-line]. [dostęp 2010-02-26].
  3. a b c Stowarzyszenie "Przyjaciele Helu": Przewodnik po Helu. Helska Bliza. ISBN 83-89568-05-5.
  4. Kazimierz Madej: Polskie symbole wojskowe 1943-1978. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1980, s. 164. ISBN 83-11-06410-5.