Posada (Sanok)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Posada
Dzielnica Sanoka
Ilustracja
Widok na dzielnicę od południa
Państwo  Polska
Województwo  podkarpackie
Powiat sanocki
Miasto Sanok
Data założenia XV wiek
W granicach Sanoka 1 kwietnia 1931
Populacja 
• liczba ludności

8 000
Położenie na mapie Sanoka
Mapa lokalizacyjna Sanoka
Posada
Posada
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Posada
Posada
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Posada
Posada
Położenie na mapie powiatu sanockiego
Mapa lokalizacyjna powiatu sanockiego
Posada
Posada
Ziemia49°32′51″N 22°12′44″E/49,547500 22,212222
Portal Portal Polska

Posada (dawniej Posada Olchowska) – dzielnica miasta Sanoka.

Jest położona przy drodze krajowej nr 84 w południowo-zachodniej części miasta. Od południa graniczy z wsią Stróże Wielkie, od zachodu z Zahutyniem, od północy przylega do rzeki San.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Były dom gminny Posady Olchowskiej
Ulica Lipińskiego i siedziba Autosanu (w tle)

Pierwszy zachowany zapis pochodzi z 1432 roku jako Possada (zob. Głuchoniemcy). W średniowieczu (XVI wiek) wieś służebna należącą do zamku sanockiego, położona na południowy zachód od miasta. Wówczas była określana jako Posada Sanocka lub Posada (później jako Posada Sanocka określano dzisiejszą dzielnicę Zatorze). Nazwa Posada Olchowska pojawiła się pod koniec XVIII wieku. Pierwotnie wieś rozwinęła się przy obecnej ulicy Kołłątaja („stara droga”) i biegnącym wzdłuż Potokiem Stróżowskim (obecna główna arteria dzielnicy i całego miasta, ulica Kazimierza Lipińskiego, przebiega równolegle obok).

Od 1866 roku istniała jako oddzielna gminna jednostka administracyjna - Posada Olchowska. Na terenie Posady jeszcze w XIX wieku powstała fabryka pn. Pierwsze Galicyjskie Towarzystwo Akcyjne Budowy Wagonów i Maszyn. W 1900 roku ludność Posady Olchowskiej liczyła 2645 osób (w tym 2531 Polaków). W 1907 roku po dwóch latach wybudowano dom gminny.

Podczas działań wojennych w 1915 roku spaleniu uległa część dzielnicy na tzw. Szklanej Górce. W tym samym roku Rosjanie zdewastowali również Fabrykę Wagonów, poprzez kradzież maszyn i wywóz materiałów do produkcji. 28 lutego 1925 roku doprowadzono oświetlenie elektryczne dla mieszkańców Posady.

W 1931 roku Gmina Posada Olchowska przestała istnieć jako samodzielna jednostka, gdyż została wcielona do granic miasta Sanoka (starania w tym celu trwały od 1925 roku). W rozmowach poprzedzających wcielenie uczestniczyły osoby powołane w skład komisji, które miały prowadzić rozmowy w Wydziale Powiatowym. Miasto było reprezentowali burmistrz Sanoka, Tadeusz Malawski oraz wybrani radni (m.in. inż. Wilhelm Szomek), zaś Posadę naczelnik gminy Maciej Kluska oraz asesorowie i radni. Przyjmuje się, iż przyłączenia dokonano 24 marca 1931 roku[1]. Do tego czasu funkcję naczelnika gminy Posada Olchowska pełnił Maciej Kluska od 2 marca 1904 do 20 marca 1931. Przyłączenie zatwierdziło rozporządzenie Rady Ministrów RP o rozszerzenie granic miasta Sanoka, które weszło w życie 1 kwietnia 1931[2] i prawnie zniosła samoistność Posady Olchowskiej[3].

15 września 1931 roku biskup Anatol Nowak konsekrował na Posadzie pierwsza świątynię katolicką pw. Najświętszego Serca Jezusowego. Funkcjonowała również bożnica żydowska której przed 1939 rokiem przewodzili Osias Barth i Dawid Herzberg. W 1932 roku Stowarzyszenie Praca i Życie oddało do użytku Dom Robotniczy (później Zakładowy Dom Kultury).

Pisarz Kalman Segal w swojej powieści pt. Nad dziwną rzeką Sambation, napisanej w 1955 i wydanej w 1957, opisał Posadę określając ją jako dzielnicę robotników i ubóstwa[4].

Cechą charakterystyczną i znakiem rozpoznawczym opartym na folklorze dawnej podmiejskiej wsi jest pieśń pt. "Sowa na gaju". Jej melodia jest odtwarzana trzy razy dziennie z budynku domu gminnego[5].

Zwyczajowy podział dzielnicy[edytuj | edytuj kod]

  • Posada, Szklana Górka, Jerozolima, Łany, Czerkiesy
  • Osiedla: Robotnicza, Szklana Góra, Jerozolima
  • Ulice: Mateusza Beksińskiego, Kolejowa, Stanisława Konarskiego, Macieja Kluski, Dworcowa, Wierzbowa, Stolarska, Zagumna, Wesoła, Nowa, Władysława Reymonta, Rzemieślnicza, Robotnicza, Słoneczna, Kazimierza Lipińskiego, Wolna, Stróżowska, Leszka Kawczyńskiego, Jesienna, Wiosenna, Słoneczna, Wolna.

Obiekty i zabudowa[edytuj | edytuj kod]

Transport i przemysł

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Sokół Sanok, www.sokolsanok.pl [dostęp 2017-11-26].
  2. Dz.U. 1930 nr 86 poz. 668. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 listopada 1930 r. o rozszerzeniu granic miasta Sanoka w powiecie sanockim, województwie lwowskiem. isap.sejm.gov.pl. [dostęp 12 marca 2014].
  3. Z życia prowincji. Wielki Sanok. „Gazeta Lwowska”, s. 4, Nr 4 z 8 kwietnia 1931. 
  4. Kalman Segal: Nad dziwną rzeką Sambation. Warszawa: Wydawnictwo Iskry, 1957, s. 74-76.
  5. Waldemar Och. Kalendarium sanockie 2005-2010. „Rocznik Sanocki 2011”, s. 277, 2011. Towarzystwo Przyjaciół Sanoka i Ziemi Sanockiej. ISSN 0557-2096. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]