Pospolicenie nazw marketingowych

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Buty sportowe popularnie nazywane adidasami

Pospolicenie nazw marketingowych – proces stopniowego przekształcania się nazw własnych produktu lub firmy w pospolite, używane jako synonimy nazw całej grupy produktów danego typu, np. adidasy, dżipy, czy pampersy[1]. Zwykle zjawisko takie zachodzi dla marek, które mają dominującą pozycję na rynku lub są prekursorami jakichś produktów[2]. Konsekwencją może być jednak utrata rynkowej tożsamości przez taką markę.

Przykłady w języku polskim[edytuj]

„Cepeen” (stacja benzynowa, 1972 rok). Na dystrybutorze widoczne logo Centrali Produktów Naftowych
  • adidasy – buty sportowe, od niemieckiej firmy Adidas[3]
  • aspiryna – lek przeciwbólowy, od leku Aspirin przedsiębiorstwa Bayer AG[2]
  • cola – słodki napój gazowany, od nazwy Coca-Cola[4]
  • CPN – stacja benzynowa, od skrótu nieistniejącej obecnie Centrali Produktów Naftowych[3]
  • dżip – samochód terenowy, od amerykańskiej firmy Jeep[3]
  • elektroluks – dawne potoczne określenie odkurzacza, od szwedzkiej firmy Electrolux[4]
  • eternit – azbestowo-cementowy materiał budowlany, od produktów austriackiego przedsiębiorstwa Eternit-Werke[5]
  • farelka – termowentylator, od firmy polskiego przedsiębiorstwa Farel[6]
  • frisbee – latający dysk, nazwa zastrzeżona przez przedsiębiorstwo Wham-O[7]
  • googlować – wyszukiwać w Internecie, od wyszukiwarki Google[8]
  • hula-hoop – koło do zabawy, nazwa zastrzeżona przez przedsiębiorstwo Wham-O[7]
  • jacuzzi – wanna z hydromasażem, od produktów firmy Jacuzzi[9]
  • junkers – dawne określenie piecyka gazowego, od firmy niemieckiego przedsiębiorstwa Junkers[4]
  • kärcher – potocznie myjka ciśnieniowa, od nazwy niemieckiego przedsiębiorstwa Kärcher[3]
  • ksero – urządzenie do kopiowania dokumentów, od nazwy amerykańskiego przedsiębiorstwa Xerox[4]
  • lycra – elastyczne włókno syntetyczne, nazwa zastrzeżona przez przedsiębiorstwo DuPont[10]
  • maggi – przyprawa w płynie, od firmy szwajcarskiego przedsiębiorstwa Maggi[3]
  • melex – wózek elektryczny, od firmy polskiego przedsiębiorstwa Melex[3]
  • neska – kawa rozpuszczalna, od kawy Nescafé przedsiębiorstwa Nestlé[11]
  • pampers – pieluszka, od firmy amerykańskiego przedsiębiorstwa Pampers[3]
  • patefon – urządzenie do mechanicznego odtwarzana dźwięku, od nazwy francuskiej firmy rodzinnej Pathé Frères
  • pendrive – pamięć USB, w Polsce nazwany od produktów tajwańskiego przedsiębiorstwa Add On Technology[12]
  • pleksiglas – szkło akrylowe, nazwa zastrzeżona przez niemieckie przedsiębiorstwo Evonik Röhm GmbH[13]
  • polar – syntetyczna dzianina, od materiału Polartec produkowanego przez amerykańskie przedsiębiorstwo Malden Mills[14]
  • polaroid – aparat do błyskawicznego wywoływania zdjęć, od produktów amerykańskiego przedsiębiorstwa Polaroid Corporation[3]
  • ptasie mleczko – pianki w czekoladowej polewie, od produktów firmy E. Wedel[3]
  • ratrak – pojazd gąsienicowy do przygotowywania tras narciarskich, od firmy nieistniejącego już szwajcarskiego przedsiębiorstwa Ratrac[15][16]
  • rower – jednoślad napędzany siłą mięśni, od brytyjskiej firmy Rover[3]
  • taser – paralizator elektryczny, od produktów przedsiębiorstwa Taser International[17]
  • teflon – nieprzywierający materiał, nazwa zastrzeżona przez przedsiębiorstwo DuPont[18]
  • termos – pojemnik utrzymujący temperaturę, od niemieckiej firmy Thermos GmbH[19]
  • trytytka – opaska zaciskowa, od firmy polskiego przedsiębiorstwa Trytyt[20]
  • walkman – przenośny odtwarzacz kaset, nazwa zastrzeżona przez przedsiębiorstwo Sony[3]
  • wazelina – mazista substancja, od firmy przedsiębiorstwa Vaseline[21]
  • żyletka – ostrze do golenia, od spolszczonej nazwy firmy Gillette[1]

Skutki[edytuj]

Pospolicenie jest reklamą dla marki, ale niesie też za sobą wiele negatywnych skutków. Taka marka może utracić swoją unikatową tożsamość i zastrzeżony znak towarowy[1]. Dlatego wiele firm stara się przeciwdziałać zjawisku wchodzenia ich znaków towarowych do języka potocznego. Przykładowo przedsiębiorstwo Google zniechęca do używania słowa googlować jako synonimu wyszukiwania w Internecie[22]. Niektóre przedsiębiorstwa starają się uświadomić klientów poprzez reklamy, jak na przykład Bayer AG, która w swoich kampaniach przekonywała, że prawdziwa aspiryna to tylko ta ich produkcji[2]. Natomiast nazwa termos upowszechniła się do tego stopnia, że przedsiębiorstwu Thermos GmbH nie udało się ochronić znaku towarowego[23].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b c Marek Zboralski: Nazwy firm i produktów. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, 2000, s. 266. ISBN 83-208-1275-5.
  2. a b c Piotr Czauderna: „Adidasy marki Puma”, czyli kiedy marka staje się elementem języka potocznego. NaTemat.
  3. a b c d e f g h i j k Justyna Sobolak: Niesamowita kariera marek. Onet Biznes, 15 kwietnia 2015.
  4. a b c d Maciej Ślużyński: PARS PRO TOTO, czyli marka doskonale upozycjonowana. Signs.pl, 23 listopada 2004.
  5. ETERNIT: History, Eternit.at.
  6. Oni produkowali AGD w Polsce Ludowej – co się stało z firmami z dawnych lat?. WP, 13 sierpnia 2013.
  7. a b Ben James: Wham-O Seeks To Protect 'Hula Hoop,' ‘Frisbee’ Marks (ang.). Law360, 21 sierpnia 2009.
  8. Odcinek 9. Słownik polsko@polski.
  9. The Story of Jacuzzi® (ang.). Jacuzzi.
  10. DuPont Heritage Timeline, DuPont.com.
  11. Nescafé, czyli neska. Logo24, 26 listopada 2008.
  12. Pendrive, Słownik komputerowy.
  13. PLEXIGLAS® – registered trademark for 75 years [PDF], Evonik, 4 grudnia 2008 (ang.).
  14. Polar, czyli ubranie z plastikowych butelek. Rzeczpospolita, 18 lutego 2009.
  15. Adidasy, walkamany i ratraki – marki, które zawłaszczyły język. Foch.pl, 21 października 2014.
  16. Australian Alpine Oversnow Equipment (ang.).
  17. Simon McCormack: Taser Trademark: Company Fights To Keep Journalists From Using Term ‘Tasered’ (ang.). Huffington Post, 12 maja 2012.
  18. Teflon™ brand, Chemours.com.
  19. History of the Thermos Company, Kitchen Kapers.
  20. Jak opaska kablowa czy też opaska zaciskowa stała się trytytką, erko.pl.
  21. Peter Homan: Vaseline: from trade mark to noun. Pharmaceutical Journal, 16 grudnia 2008.
  22. Suzanne Choney: No Googling, says Google – unless you really mean it (ang.). NBC, 26 marca 2013.
  23. King-seeley Thermos Co., Plaintiff-appellant, v. Aladdin Industries, Incorporated, Defendant-appellee, 321 F.2d 577 (2d Cir. 1963).