Powłocznica dębowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Powłocznica dębowa
Ilustracja
Systematyka
Królestwo grzyby
Typ podstawczaki
Klasa pieczarniaki
Rząd gołąbkowce
Rodzina powłocznicowate
Rodzaj powłocznica
Gatunek powłocznica dębowa
Nazwa systematyczna
Peniophora quercina (Pers.) Cooke
Grevillea 8 (no. 45): 20 (1879)
Starsze owocniki o podwiniętych brzegach
Powłocznica na cienkich gałęziach

Powłocznica dębowa (Peniophora quercina (Pers.) Cooke) – gatunek grzybów należący do rodziny powłocznicowatych (Peniophoraceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Peniophora, Peniophoraceae, Russulales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Peniophora quercina jest taksonem typowym rodzaju powłocznica (Peniophora)[1]. Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 1967 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym ma też inne nazwy: osnówka dębowa, pleśniak dębowy, powłocznik dębowy[2]. Niektóre synonimy naukowe[3]:

  • Auricularia corticalis Bull. 1790
  • Corticium corticale (Bull.) Quél. 1888
  • Corticium quercinum (Pers.) Fr. 1838
  • Kneiffia corticalis (Bull.) Bres. 1903
  • Lichen carneus Willd. 1787
  • Peniophora carnea (Willd.) P. Karst. 1889
  • Peniophora corticalis (Bull.) Bres. 1897
  • Peniophora pezizoides Massee 1889
  • Stereum tuberculosum Velen. 1922
  • Thelephora agglutinata Pers. 1822
  • Thelephora carnea Humb. 1793
  • Thelephora carnea Schumach. 1803
  • Thelephora quercina Pers. 1801
  • Xerocarpus carneus (Willd.) P. Karst. 1882

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Owocniki

Jednoroczne, rozpostarte, lub rozpostarto-odgięte. Pojedyncze mają kolisty kształt, często jednak sąsiednie owocniki zlewają się z sobą tworząc jednolitą powłokę. Są silnie przyczepione do podłoża. W okresie suszy kurczą się i pękają. Grubość owocników wynosi 0,2-2 mm i zmienia się w zależności od pogody; podczas wilgotnej są grubsze, podczas suchej cieńsze. U młodych okazów owocnik całą powierzchnią przylega do podłoża, a jego brzeg jest delikatnie kosmkowaty, białawy i włóknisty, na starszych owocnikach brzeg odstaje od podłoża i podwija się. Zewnętrzna, odstająca od podłoża strona owocnika jest szorstka, nierówna i ma kolor ciemnobrunatny lub czarny, na dębach rosnących na podmokłym terenie fioletowoniebieski[4].

Hymenofor 

Znajduje się na całej powierzchni owocnika. Jest gładki, pomarszczony, guzkowaty, matowy, promieniście pofałdowany, a na starszych owocnikach popękany. Ma kolor szaroróżowy, jasnobrunatny, szarofioletowy, na starszych okazach brunatnieje[4].

Miąższ

Bardzo cienki. U młodych okazów miękki i woskowaty, u starszych kruchy, skórzasty[4].

Wysyp zarodników

Różowy. Zarodniki o kształcie cylindrycznym,z zaostrzoną podstawą i wygięte na kształt kiełbaski. Powierzchnia gładka, kolor ciemnoróżowy, rozmiar 10-12 × 3-4 μm[4].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Jest pospolita w Europie, stwierdzono też jej występowanie w Azji[5]. Rośnie głównie na korze dębów (szczególnie dęba szypułkowego), rzadko na olszy szarej , lipie[2] i na buku. Występuje w lasach liściastych i mieszanych, w parkach. Zasiedla głównie martwe, opadłe gałęzie i martwe pnie i pniaki. Jest pospolita na terenie całej Polski (z wyjątkiem gór, gdzie jest rzadka)[4].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Saprotrof powodujący białą zgniliznę drewna[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. a b Władysław Wojewoda: Checklist of Polisch Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Scienceas, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-04-15].
  4. a b c d e f Piotr Łakomy, Hanna Kwaśna: Atlas hub. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2008. ISBN 978-83-7073-650-7.
  5. Edward Angus Burt, Hymenomycetous fungi of Siberia and eastern Asia–Mostly of wood-destroying species, „Annals of the Missouri Botanical Garden”, 18 (3), 1931, s. 469–487, DOI10.2307/2394033, JSTOR2394033 (ang.).