Przejdź do zawartości

Powiat mielecki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Powiat mielecki
powiat
Ilustracja
Starostwo powiatowe w Mielcu
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo

 Polska

Województwo

 podkarpackie

Data powstania

1999

TERC

1811

Siedziba

Mielec

Starosta

Kazimierz Gacek

Powierzchnia

880,21 km²

Populacja (31.12.2025)
• liczba ludności


131 874

• gęstość

149,8 os./km²

Urbanizacja

46,5%

Nr kierunkowy

+17

Kod pocztowy

39-300

Tablice rejestracyjne

RMI, YMI[1]

Adres urzędu:
ul. Wyspiańskiego 6
39-300 Mielec
Szczegółowy podział administracyjny
Plan powiatu mieleckiego
Liczba gmin miejskich

1

Liczba gmin miejsko-wiejskich

2

Liczba gmin wiejskich

7

Położenie na mapie powiatu
Położenie na mapie powiatu
50°17′17″N 21°25′14″E/50,288056 21,420556
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej

Powiat mielecki – powiat w Polsce (województwo podkarpackie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą i największym miastem jest Mielec.

Według danych GUS-u z dn. 31 grudnia 2025 w powiat mielecki zamieszkiwało 131 874 osoby[2][3].

Historia

[edytuj | edytuj kod]

Powiat powstał w 1853. Zajmował wówczas obszar 837 km², był zamieszkany przez 66 264 osób i liczył 106 osad oraz 91 gmin katastralnych. Na terenie powiatu mieleckiego prawa miejskie posiadały Mielec, Radomyśl Wielki, Rzochów i Przecław[4].

W 1921 powiat mielecki został włączony do ówczesnego województwa krakowskiego w ramach II Rzeczpospolitej. W latach 1932–1935 powiat powiększył się o kilkanaście wsi z powiatów dąbrowskiego i kolbuszowskiego[4].

W czasie okupacji hitlerowskiej ziemie powiatu zostały przyłączone do Generalnego Gubernatorstwa: Distrikt Krakau, Landkreis Debica (pol. Dystrykt krakowski, powiat dębicki[4]).

W 1945 utworzono województwo rzeszowskie, w którym znalazł się powiat mielecki[4].

W 1975 przeprowadzono reformę administracyjną Polski, w wyniku której zlikwidowano powiaty[4].

W III Rzeczpospolitej w 1999 w wyniku kolejnej reformy przywrócono powiat mielecki.[4]

W latach 1999–2006 starostą powiatu mieleckiego przez 2 kadencje był Józef Smaczny, w latach 2006–2014 również przez 2 kadencje – Andrzej Chrabąszcz, od 1 grudnia 2014 do 19 listopada 2018 starostą przez 1 kadencję był Zbigniew Tymuła, od 19 listopada 2018 do 6 maja 2024 przez 1 kadencję starostą był Stanisław Lonczak[5], natomiast od 6 maja 2024 starostą jest Kazimierz Gacek[6].

Podział administracyjny

[edytuj | edytuj kod]
Gmina miejska
Mielec
Gminy miejsko-wiejskie
Przecław
Radomyśl Wielki
Gminy wiejskie
Borowa
Czermin
Gawłuszowice
Mielec
Padew Narodowa
Tuszów Narodowy
Wadowice Górne
Miasta
Mielec
Przecław
Radomyśl Wielki

Transport

[edytuj | edytuj kod]

Przez powiat biegną drogi publiczne kategorii wojewódzkiej. Powiat mielecki, a w szczególności miasto Mielec są największymi ośrodkami bez dostępu do sieci dróg krajowych, autostrad czy też dróg ekspresowych.

Drogi wojewódzkie:

Transport kolejowy w powiecie opiera się głównie na linii kolejowej nr 25 - Łódź Kaliska - Dębica. Przez powiat przebiega linia szerokotorowa (LK 65) oraz do niej łącząca linia (LK 79) do LK 25 w Padwi Narodowej.

Demografia

[edytuj | edytuj kod]

Liczba ludności (dane z 31 grudnia 2025 r.):

 OgółemKobietyMężczyźni
osób%osób%osób%
Ogółem 131 874 100 67 007 50,81 64 867 49,19
Miasto 61 354 46,52 31 871 24,17 29 483 22,36
Wieś 70 520 53,48 35 136 26,64 35 384 26,83
Piramida wieku ludności powiatu mieleckiego w 2023[7]

Zabytki

[edytuj | edytuj kod]
Zabytki powiatu mieleckiego
Kościół w Gawłuszowicach
Wnętrze kościoła w Gawłuszowicach
Pałac w Przecławiu
Dworek Oborskich w Mielcu
Wieża mieszkalna w Rzemieniu
Bazylika Kolegiacka mniejsza pw. św. Mateusza w Mielcu

Najcenniejszymi zabytkami powiatu są:

  • Kościół św. Wojciecha w Gawłuszowicach z 1677 roku oraz stara plebania przykościelna z 1863 roku (zabytki klasy 0)
  • Dwór w Przecławiu
  • Wieża obronno-mieszkalna w Rzemieniu, najprawdopodobniej z XV wieku
  • Bazylika Mniejsza pw. św. Mateusza w Mielcu z 1526 roku
  • Dworek Oborskich w Mielcu wzniesiony w XVII wieku wraz z parkiem z I połowy XIX wieku
  • Sala Królewska w budynku Państwowej Szkoły Muzycznej w Mielcu

Rezerwaty przyrody

[edytuj | edytuj kod]

Na terenie powiatu mieleckiego funkcjonują następujące rezerwaty przyrody:

Religia

[edytuj | edytuj kod]

Starostowie mieleccy (od 1999)

[edytuj | edytuj kod]
Lp. Imie i Nazwisko Lata urzędowania
1. Józef Smaczny (SLD) 1999–2006
2. Andrzej Chrabąszcz (PSL) 2006–2014
3. Zbigniew Tymuła (PiS) 2014–2018
4. Stanisław Lonczak (PSL) 2018–2024[10][11]
5. Kazimierz Gacek od 2024

Sąsiedne powiaty

[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 8 listopada 2024 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów (Dz. U. z 2024 r. poz. 1709 (ISAP)).
  2. ↑ GUS - Bank Danych Lokalnych [online], bdl.stat.gov.pl [dostęp 2026-06-24].
  3. ↑ Powiat mielecki [online] [dostęp 2026-06-24].
  4. 1 2 3 4 5 6 Litera P (POD-PZL) – Encyklopedia miasta Mielca [online] [dostęp 2026-06-24].
  5. ↑ Stanisław Lonczak nowym starostą powiatu mieleckiego! [online], hej.mielec.pl [dostęp 2018-11-20].
  6. ↑ Kazimierz Gacek nowym Starostą! [online], powiat-mielecki.pl [dostęp 2024-05-11] (pol.).
  7. ↑ powiat mielecki (podkarpackie) » mapy, miasta, GUS, nieruchomości, noclegi, gminy, regon, wypadki drogowe, bezrobocie, wynagrodzenie, zarobki, tabele, edukacja, demografia, statystyki [online], Polska w liczbach [dostęp 2026-06-24].
  8. ↑ Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2016-08-21].
  9. ↑ Bogdan Hućko, Pamiątka śmierci Jezusa Chrystusa u Świadków Jehowy [online], jaslo.naszemiasto.pl, 14 kwietnia 2022 [dostęp 2022-04-14].
  10. ↑ Stanisław Lonczak – wybory 2019: kandydat na posła w: okręg nr 23 (Rzeszów) [online], wnp.pl [dostęp 2021-11-22] (pol.).
  11. ↑ Wybory do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej 2019 r. [online], sejmsenat2019.pkw.gov.pl, 13 października 2019 [dostęp 2021-11-22] (pol.).