Powiat proszowicki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Powiat proszowicki
powiat
ilustracja
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
TERYT 2.12.15.14.00.0
Siedziba Proszowice
Starosta Grzegorz Pióro
Powierzchnia 414,57 km²
Populacja (31.12.2020)
• liczba ludności

43 057[1]
• gęstość 104,3 os./km²
Urbanizacja 14,23%
Tablice rejestracyjne KPR
Adres urzędu:
ul. 3 Maja 72
32-100 Proszowice
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba gmin miejsko-wiejskich 3
Liczba gmin wiejskich 3
Położenie na mapie województwa
Położenie na mapie województwa
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Powiat proszowicki”
50°12′N 20°18′E/50,200000 20,300000
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej
Portal Polska

Powiat proszowicki – powiat w Polsce (województwo małopolskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą są Proszowice.

Według danych z 31 grudnia 2019 roku[2] powiat zamieszkiwały 43 222 osoby. Natomiast według danych z 30 czerwca 2020 roku powiat zamieszkiwało 43 160 osób[3].

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

W skład powiatu wchodzą:

Historia[edytuj | edytuj kod]

1954–1972
Powiat proszowicki został powołany 1 października 1954 roku w województwie krakowskim, jako jeden z pierwszych powiatów utworzonych po wprowadzeniu gromad w miejsce dotychczasowych gmin (29 września 1954) jako podstawowych jednostek administracyjnych PRL. Na powiat proszowicki złożyły się 1 miasto i 24 gromady, które wyłączono z trzech ościennych powiatów (w praktyce gromady te należały do tych powiatów przez zaledwie dwa dni)[4]:

1 stycznia 1956 roku gromady Czulice i Wyciąże powróciły do powiatu krakowskiego, natomiast do powiatu proszowickiego przyłączono gromady Łętkowice i Waganowice z powiatu miechowskiego[10]. 31 grudnia 1961 roku zniesiono gromady Dobranowice (włączono do gromad Wawrzeńczyce, Brzesko Nowe i Kowala) i Mniszów (do gromad Brzesko Nowe i Kowala)[11]. 1 stycznia 1969 roku zniesiono gromadę Śmiłowice a jej obszar włączono do gromady Nowe Brzesko[12].

1973–1975
Po zniesieniu gromad i reaktywacji gmin 1 stycznia 1973 roku powiat proszowicki podzielono na 1 miasto i 8 gmin[13] :

1975–1998
Po reformie administracyjnej obowiązującej od 1 czerwca 1975 roku terytorium zniesionego powiatu proszowickiego zostało włączono do nowego województwa miejskiego krakowskiego; jedynie gmina Pałacznica znalazła się w nowym (mniejszym) województwie kieleckim[18].

W 1976 roku zniesiono cztery gminy:

Gmina Pałecznica została odtworzona 2 kwietnia 1991 roku[22].

1999 do dziś
W wyniku reformy administracyjnej z 1999 roku powiat przywrócono w województwie małopolskim, lecz w innym kształcie niż zniesiony w 1975 roku[23]:

  • gminę Igołomia-Wawrzeńczyce przyłączono do powiatu krakowskiego
  • gmin Kościelec, Niegardów i Wierzbno nie reaktywowano[22].
  • miasto i gminę Proszowice połączono 1 stycznia 1992 roku we wspólną gminę miejsko-wiejską[24]
  • powiat proszowicki zwiększył się natomiast o:

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2005):

  Ogółem Kobiety Mężczyźni
  osób % osób % osób %
Ogółem 43 561 100 22 098 50,73 21 463 49,27
Miasto 6187 14,20 3263 7,49 2924 6,71
Wieś 37 374 85,80 18 835 43,24 18 539 42,56
  • Piramida wieku mieszkańców powiatu proszowickiego w 2014 roku[25].


Piramida wieku powiat proszowicki.png

Religia[edytuj | edytuj kod]

Użytkowanie terenu[edytuj | edytuj kod]

Powiat o charakterze rolniczym, w okolicy żyzne gleby:

  • użytki rolne stanowią 88,8% powierzchni powiatu
  • lasy i tereny leśne stanowią zaledwie 1,6% powierzchni powiatu; stopień zalesienia waha się w poszczególnych gminach od 0,4% (Gmina Pałecznica) do 3,8% (Gmina Koszyce).

Sąsiednie powiaty[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wyniki badań bieżących - Baza Demografia - Główny Urząd Statystyczny, demografia.stat.gov.pl [dostęp 2020-05-20].
  2. l, Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym (stan w dniu 31.12.2019), 31 grudnia 2019.
  3. GUS, TABL. II. LUDNOŚĆ, RUCH NATURALNY ORAZ MIGRACJE LUDNOŚCI WEDŁUG POWIATÓW W PIERWSZYM PÓŁROCZU 2020 R., 30 czerwca 2020.
  4. Dz.U. z 1954 r. nr 49, poz. 239
  5. oryginalna pisownia przez „u”, obowiązująca w latach 1950
  6. oryginalna pisownia odwrotna, obowiązująca w latach 1950
  7. oryginalna pisownia przez „ą”, obowiązująca w latach 1950
  8. a b od 1 stycznia 1956 z powrotem w powiecie krakowskim (Dz.U. z 1955 r. nr 44, poz. 287)
  9. od 1973 roku część Krakowa
  10. Dz.U. z 1955 r. nr 44, poz. 287
  11. Uchwała Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie nr 13/3/61 z dnia 18 września 1961 r. w sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad w województwie krakowskim
  12. Uchwała Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie nr XIV/78/68 z dnia 13 maja 1968 r. w sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad w województwie krakowskim
  13. Polska – Zarys encyklopedyczny. PWN, 1974
  14. Gmina Kościelec została zniesiona 15 stycznia 1976 roku a jej obszar włączony do gmin Nowe Brzesko i ProszowiceDz.U. z 1976 r. nr 1, poz. 12
  15. Gmina Niegardów została zniesiona 2 lipca 1976 roku a z jej terenów oraz ze znoszonej gmina Wierzbno utworzono gminę Koniusza; jedynie sołectwo Skrzeszowice z gminy Niegardów włączono do gminy Kocmyrzów-LuborzycaDz.U. z 1976 r. nr 24, poz. 143
  16. Gmina Pałecznica została zniesiona 1 lipca 1976 roku przez włączenie do dychotomicznej gminy Racławice-PałecznicaDz.U. z 1976 r. nr 23, poz. 142; gmina Pałecznica została jednakże przywrócona 2 kwietnia 1991 roku – Dz.U. z 1991 r. nr 2, poz. 8
  17. Gmina Wierzbno została zniesiona 2 lipca 1976 roku a z jej terenów oraz ze znoszonej gmina Niegardów utworzono gminę KoniuszaDz.U. z 1976 r. nr 24, poz. 143
  18. Dz.U. z 1975 r. nr 17, poz. 92
  19. Dz.U. z 1976 r. nr 1, poz. 12
  20. Dz.U. z 1976 r. nr 23, poz. 142
  21. a b Dz.U. z 1976 r. nr 24, poz. 143
  22. a b Dz.U. z 1991 r. nr 2, poz. 8
  23. Dz.U. z 1998 r. nr 103, poz. 652
  24. Dz.U. z 1991 r. nr 87, poz. 397
  25. Powiat proszowicki w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2016-01-21] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]