Powiat sanocki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy współczesnego powiatu. Zobacz też: powiat sanocki w Galicji oraz powiat sanocki w II Rzeczypospolitej.
Powiat sanocki
powiat
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
TERYT 3.18.25.17.00.0
Siedziba Sanok
Starosta Roman Konieczny
Powierzchnia 1225,12 km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności

95 548[1]
• gęstość 78,1 os./km²
Urbanizacja 47,16%
Tablice rejestracyjne RSA
Adres urzędu:
Rynek 1
38-500 Sanok
Szczegółowy podział administracyjny
Plan powiatu sanockiego
Liczba gmin miejskich 1
Liczba gmin miejsko-wiejskich 1
Liczba gmin wiejskich 6
Położenie na mapie województwa
PPA podkarpackie sanocki.svg
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Powiat sanocki
Powiat sanocki
49°33′N 22°13′E/49,550000 22,216667
Strona internetowa
Portal Portal Polska

Powiat sanocki – powiat w Polsce (południowo-wschodnia część województwa podkarpackiego), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Sanok. Od wschodu graniczy z powiatem leskim, od południa ze słowackim powiatem Medzilaborce kraju preszowskiego.

Podział administracyjny[edytuj]

W skład powiatu wchodzą:

Gminy miejskie[edytuj]

Gminy miejsko-wiejskie[edytuj]

Gminy wiejskie[edytuj]

Miasta[edytuj]

Wsie[edytuj]

Bykowce, Bażanówka, Besko, Brzozowiec, Bukowsko, Czaszyn, Czerteż, Czystogarb, Dębna, Długie, Dobra, Dołżyca, Dudyńce, Falejówka, Hłomcza, Hołuczków, Jaćmierz, Jędruszkowce, Jurowce, Kalnica, Karlików, Komańcza, Kostarowce, Kreców, Kulaszne, Lachawa, Lalin, Liszna, Łodzina, Łukowe, Łupków, Markowce, Międzybrodzie, Mików, Mokre, Morochów, Moszczaniec, Mrzygłód, Mymoń, Nadolany, Nagórzany, Niebieszczany, Nowosielce, Nowotaniec, Odrzechowa, Olchowa, Pakoszówka, Pastwiska, Pielnia, Pisarowce, Płowce, Pobiedno, Poraż, Poręby, Posada Jaćmierska, Posada Zarszyńska, Prusiek, Raczkowa, Radoszyce, Rakowa, Rozpucie, Rzepedź, Sanoczek, Siemuszowa, Smolnik, Srogów Dolny, Srogów Górny, Strachocina, Stróże Wielkie, Stróże Małe, Szczawne, Średnie Wielkie, Tarnawa Dolna, Tarnawa Górna, Tokarnia, Trepcza, Turzańsk, Tyrawa Solna, Tyrawa Wołoska, Wisłok Wielki, Wola Krecowska, Wola Michowa, Wola Piotrowa, Wola Sękowa, Wolica, Wujskie, Wysoczany, Zabłotce, Zahutyń, Załuż, Zboiska

Demografia[edytuj]

Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2005):

  Ogółem Kobiety Mężczyźni
  osób  % osób  % osób  %
Ogółem 0   0   0  
Miasto 0   23 196 21 341
Wieś 0   25 088 24 997
  • Piramida wieku mieszkańców powiatu sanockiego w 2014 roku[1].


Piramida wieku powiat sanocki.png

Historia powiatu[edytuj]

Liczba ludności (dane z 31 grudnia 1898):

  Ogółem Kobiety Mężczyźni
  osób  % osób  % osób  %
Ogółem 17 318 100 7807 45,08 9511 54,92
Miasto 17 318 100 7807 45,08 9511 54,92
Wieś 0 0 40 897 37 091

Administracyjnie powiat sanocki w okresie do 1918 dzielił się na 130 gmin politycznych oraz 120 gmin katastralnych. W okresie zaborów w powiecie było 9 jednostek na prawach miasta i miasteczek: Bukowsko, Mrzygłód, Jaćmierz, Nowotaniec, Jaśliska, Tyrawa Wołoska, Zarszyn, Rymanów i Sanok.

Do roku 1956 granice powiatu sanockiego pokrywały się z przebiegiem granicy administracyjnej z okresu II RP. W roku 1954 dokonano niewielkiej korekty przyłączając kilka wsi, a mianowicie Wróblik Szlachecki, Dobrą, Kreców, Lachawę i Rozpucie. Tym samym powierzchnia powiatu sanockiego wynosząca w roku 1939 1282 km², wzrosła w roku 1954 do 1386 km². W obrębie powiatu znalazły się wówczas dwa miasta Sanok i Rymanów oraz 8 gmin administracyjnych: Bukowsko, Jaśliska, Komańcza, Mrzygłód, Rymanów, Sanok-wieś, Szczawne i Zarszyn.

Liczba mieszkańców powiatu sanockiego w roku 1939 wynosiła ok. 130 tys. mieszkańców. W roku 1947 w powiecie sanockim było ok. 51 tys. mieszkańców. Według danych demograficznych sporządzonych przed rokiem 1939 powiat sanocki zamieszkiwało 59,5% ludności etnicznie polskiej, 33,4% ukraińsko-ruskiej oraz 6,4% ludności żydowskiej. W wyniku działań wojennych oraz polityki władz niemieckich znaczna część ludności żydowskiej została deportowana do ZSRR lub uległa zagładzie.

W październiku 1939 utworzono nową jednostkę administracyjną – Landkreis Sanok w składzie dystryktu krakowskiego, która funkcjonowała do sierpnia 1944. Obszar powiatu powiększono wówczas do 2585,6 km². W tym okresie do powiatu sanockiego napłynęła blisko 20 tys. migracja ludności ukraińskiej z terenów położonych za Sanem, w tym do samego Sanoka blisko 3500 osób.

Największe straty na przestrzeni swoich dziejów powiat sanocki poniósł w okresie walk ze zbrojnym podziemiem ukraińskim w latach 1944–1947. Spalonych wówczas zostało całkowicie lub częściowo przez UPA kilkadziesiąt wsi i miast, w tym Bykowce, Besko, Bukowsko, Czaszyn, Czystogarb, Dębna, Dołżyca, Dudyńce, Hłomcza, Hołuczków, Jędruszkowce, Jurowce, Kalnica, Karlików, Komańcza, Kreców, Lachawa, Lalin, Liszna, Łodzina, Łukowe, Łupków, Międzybrodzie, Mików, Mokre, Morochów, Moszczaniec, Mrzygłód, Nadolany, Nagórzany, Niebieszczany, Nowosielce, Nowotaniec, Odrzechowa, Olchowa, Pielnia, Pobiedno, Poraż, Prusiek, Raczkowa, Radoszyce, Rakowa, Rozpucie, Rzepedź, Sanoczek, Siemuszowa, Smolnik, Stróże Małe, Stróże Wielkie, Szczawne, Średnie Wielkie, Tarnawa Dolna, Tarnawa Górna, Tokarnia, Trepcza, Turzańsk, Tyrawa Solna, Tyrawa Wołoska, Wisłok Wielki, Wola Krecowska, Wola Michowa, Wola Piotrowa, Wola Sękowa, Wolica, Wujskie, Wysoczany, Zahutyń, Załuż i Zboiska. Ogółem w latach 1939–1947 w powiecie sanockim spłonęło 6332 zagrody wiejskie o wartości 27 mln złotych sprzed roku 1939.

W roku 1950 w powiecie zanotowano liczbę 55 tys. mieszkańców, a w 1960 72,5 tys.


Rok 1565 1898 1939 1947 1950 1960 2005
Zaludnienie 76 866[2] 95 306 130 000 51 000 55 000 72 500 94 622

Starostowie[edytuj]

 Osobny artykuł: Starostowie sanoccy.
Starostowie po reformie samorządowej z 1998
Wicestarostowie po reformie samorządowej z 1998

Skład Rady Powiatu[edytuj]

 Osobny artykuł: Rada Powiatu Sanockiego.
 Z tym tematem związana jest kategoria: Radni powiatu sanockiego.

Religia[edytuj]

Sąsiednie powiaty[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b http://www.polskawliczbach.pl/powiat_sanocki, w oparciu o dane GUS.
  2. W II połowie XVI wieku ziemia sanocka była najbardziej zaludnionym powiatem województwa ruskiego, gęstość zaludnienia wynosiła tu 19 osób na 1 kilometr².
  3. Znajdź miejsce zebrań Świadków Jehowy. jw.org. [dostęp 2016-08-21].

Linki zewnętrzne[edytuj]