Powroźnik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Powroźnik
Cerkiew pw. św. Jakuba Młodszego Apostoła
Cerkiew pw. św. Jakuba Młodszego Apostoła
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat nowosądecki
Gmina Muszyna
Liczba ludności (2006) 1449[1]
Strefa numeracyjna (+48) 18
Kod pocztowy 33-370
Tablice rejestracyjne KNS
SIMC 0454853
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Powroźnik
Powroźnik
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Powroźnik
Powroźnik
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Powroźnik
Powroźnik
Ziemia 49°22′15″N 20°57′01″E/49,370833 20,950278
Nowy kościół parafialny pw. św. Judy Tadeusza

Powroźnikwieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Muszyna.

Leży pomiędzy Krynicą-Zdrojem a Muszyną. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Historia[edytuj]

Powroźnik powstał najprawdopodobniej w XIV w. Pierwsza wzmianka historyczna o tej miejscowości pochodzi z aktu darowizny wydanego przez króla Władysława Jagiełłę w 1391 r. Kolejna wzmianka pochodzi z 1565 r. i mówi o wsi ruskiej lokowanej na prawie wołoskim przez biskupa krakowskiego Filipa Padniewskiego. W 1637 r. erygowano w Powroźniku parafię unicką.

W 1940 r. około 100 Łemków emigrowało z Powroźnika na Ukrainę, pod naciskiem Niemców. Następnie w ramach Akcji Wisła w 1947 r. wysiedlono z Powroźnika kolejne 451 osób. Wyjątkiem były rodziny mieszane oraz osoby zasłużone takie np. jak łemkowscy kurierzy. Na teren Powroźnika napłynęły dwie grupy góralskie tzw. biali górale z okolic Łącka i czarni górale z okolic Piwnicznej, Rytra. W 1951 r. decyzją biskupa tarnowskiego, zlikwidowano parafię greckokatolicką w Powroźniku i erygowano parafię rzymskokatolicką.

W miejscowości znajdują się: stacja kolejowa, wyciąg narciarski, nowoczesna oczyszczalnia ścieków dla Krynicy-Zdroju, jedna z najcenniejszych drewnianych cerkwi Sądecczyzny oraz Sala Królestwa Świadków Jehowy[2]. Miejsce krzyżowania się szlaków turystycznych. Odwierty i rozlewnie wód mineralnych.

Demografia[edytuj]

Ludność według spisów powszechnych, w 2009 według PESEL.[3][4][5][6]

Budynki mieszkalne
Rok 1900 1921 1931 2002
Liczba 140 160 195 285
Zwierzęta hodowlane w 1900 roku[3]
Zwierzęta Konie Bydło Owce Świnie
Liczba 42 500 235 91

Zabytki[edytuj]

Drewniana cerkiew z 1604 r. pod wezwaniem św. Jakuba Młodszego Ap. (obecnie kościół rzymskokatolicki w parafii św. Jakuba Mł. Apostoła w dekanacie Krynica-Zdrój). Przypuszcza się, że zakrystia jest jeszcze starsza i służyła jako pierwsza cerkiew już w XVI w. Wskazują na to bogate malowidła na ścianach i na sklepieniu pomieszczenia.

Główna wieża kościoła jest późniejsza, i pochodzi z 1780 r. Oryginalnie cerkiew zbudowana była na innym miejscu. Została przeniesiona w 1813 r. ze względu na zagrożenie powodziowe.

Ikonostas znajdujący się dziś w cerkwi w Powroźniku pochodzi z pierwszej połowy XVIII wieku. Najstarsze ikony w cerkwi pochodzą z początku XVI wieku (ikona Aarona). Ponieważ cerkiew służy dziś wiernym obrządku rzymskokatolickiego, ikonostas jest nienaturalnie przesunięty na tylną ścianę prezbiterium.

Cerkiew, włącznie z cenną zakrystią, jest dostępna dla zwiedzających bezpośrednio po niedzielnych nabożeństwach.

Szlaki turystyczne[edytuj]

szlak turystyczny niebieski Żegiestów-ZdrójPusta Wielka (1061 m) – Runek (1082 m) – Przełęcz KrzyżowaKrynica-ZdrójGóra Parkowa (741 m) – Powroźnik – Leluchów

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

  1. ks. Bogusław Zawiślak. Przewodnik po cerkwi św. Jakuba Mł. Ap. w Powroźniku. Powroźnik 2007. ISBN 978-83-923771-3-9

Linki zewnętrzne[edytuj]