Powstanie Wang Luna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Powstanie Wang Luna – krótkotrwała rebelia w 1774 roku, w północnych Chinach, inspirowana millenarystycznymi koncepcjami związanymi z sektą Białego Lotosu.


Konflikty w epoce Qing

Wojna dynastii Qing z dynastią Ming - I wojna Qingów z Dżurdżenami - II wojna Qingów z Dżurdżenami - Powstanie Miao 1735-1736 - Powstanie Miao 1754-1773 - Powstanie Wang Luna - Powstanie Miao 1795-1806 - Powstanie Białego Lotosu - Powstanie Ośmiu Trygramów - I wojna opiumowa - Powstanie Nian - Powstanie tajpingów - II wojna opiumowa - Powstanie dungańskie - Wojna chińsko-francuska - Wojna chińsko-japońska (1894-1895) - Powstanie bokserów

Wang Lun (王倫) był uzdrowicielem-zielarzem i adeptem sztuk walki; przewodził związanej z ruchem Białego Lotosu sekcie Czystej Wody (Qingshuijiao, 清水教)[1]. Członkowie jego sekty wywodzili się z bardzo różnych grup społecznych: byli wśród nich chłopi i robotnicy rolni, wędrowni aktorzy, sprzedawcy ryb, oleju i tofu, mnisi i tragarze. Wszystkich łączyło niezadowolenie z ówczesnej sytuacji i religijny zapał[2].

Wraz z nadejściem nowej ery kosmicznej (kalpa) mieli oni wywołać powstanie. Musieli jednak zrealizować swe plany wcześniej, bo o ich przygotowaniach dowiedział się lokalny urzędnik. 28 dnia 8 miesiąca 1774 członkowie sekty uderzyli na położone w zachodnim Shandongu miasta Shouzhang, Yanggu, Tongchang i Tangli[1]. Wang Lun, wzywając na pomoc Niebiosa i "Odwieczną Czcigodną Matkę" (Wusheng Laomu – główne bóstwo Białego Lotosu), przekonał swoich popleczników, że są niepokonani, a wroga broń się ich nie ima[2]. Miał się też ogłosić inkarnacją buddy Maitrei[3]. Po zdobyciu wspomnianych miasteczek, rebelianci opanowali też fragment Linqing, gdzie okrążyły ich siły qingowskie, które po miesięcznym oblężeniu zdobyły miasto. Mimo zaciętej obrony, lekkozbrojni powstańcy nie byli w stanie sprostać regularnym oddziałom wojskowym. Wang Lun zginął w pożarze swej kwatery, odziany w najlepsze szaty i z bronią przy boku; rebelia upadła[2].

Rewolta, choć krótka i zakończona porażką, była świadectwem narastających problemów Chin, mimo świetności panowania cesarza Qianlonga.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b Susan Naquin: Millenarian Rebellion in China: Eight Trigrams Uprising of 1813. New Haven: Yale University Press, 1976, s. 65. ISBN 0-300-01893-2.
  2. a b c Jonathan Spence: Search for Modern China. New York: Norton, 1990, s. 112-3. ISBN 0393027082.
  3. P. Richard Bohr: White Lotus. W: David Pong: Encyclopedia of Modern China. T. 3. London: Gale, 2009, s. 256. ISBN 978-0-684-31567-6.