Powstanie w Angoli

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Powstanie w Angoli
Portugalska wojna kolonialna w Angoli
Buscadearmadilhas.jpg
Portugalskie wojska w Angoli
Czas 3 lutegowrzesień 1961
Miejsce Angola
Terytorium Południowo-Zachodnia Afryka
Wynik zwycięstwo Portugalczyków
Strony konfliktu
 Portugalia Bandeira da FNLA.svg powstańcy
Dowódcy
 ?  ?
Siły
17 000 Portugalczyków
milicje ochotnicze
5000 bojowników
Straty
nieznane wysokie
Wojna w Angoli

Angola (1961)Kabinda (1975)Norton de Matros (1975)Quifangondo (1975)Cassinga (1978)Savate (1980)Lombo (1987)Cuito Cuanavale (1988)Calueque (1988)

Powstanie w Angoli – zbrojne działania ludności tubylczej przeciwko portugalskim władzom kolonialnym, jakie wybuchły w 1961 roku.

Powstanie rozpoczęło się 3 lutego 1961 roku w regionie Baixa de Cassanje w prowincji Malanje w Angoli Portugalskiej. 15 marca 1961 doszło do pierwszych walk pomiędzy siłami powstańczymi a rządowymi, kiedy przede wszystkim zaatakowane zostały placówki policyjne. Mimo nielicznych sił, powstańcy opanowali kilkanaście miasteczek i odcięli 50 miejscowości od stolicy (Luandy). Wskutek tych wydarzeń i w wyniku zagrożenia południe kraju opuścili bogaci obywatele portugalscy. Na miejscu pozostali jedynie biali robotnicy najemni, którzy rozpoczęli organizację oddziałów samoobrony.

Po kilku tygodniach niepokoje ogarnęły północny-zachód kraju. W prowincjach Uíge i Cuanza Norte powstańcy z plemienia Bakongo zaatakowali kilkadziesiąt farm zabijając kilkuset portugalskich osadników. W przeciągu kilku miesięcy fala mordów i grabieży rozlała się na całą północną Angolę, aż po granicę z Kongo.

W odpowiedzi na ataki powstańców zorganizowane ochotniczo przez osadników oddziały milicji rozpoczęły pustoszenie wiosek murzyńskich. Do sierpnia 1961 siły te wzmocniono 17 000 regularnego wojska przysłanego z Portugalii. W wyniku brutalnych walk śmierć poniosło 50 000 rdzennych mieszkańców Angoli, głównie z plemienia Bakongo. 150 000 uchodźców schroniło się w sąsiednim Kongo. Pod koniec roku do działań przystąpiło portugalskie lotnictwo bombardując murzyńskie wioski. Powstanie ostatecznie upadło, jednak osadnicy nie mogli już czuć się bezpiecznie.

Literatura[edytuj]

  • Krzysztof Kubiak: Wojna graniczna w Angoli 1975-1989. Zabrze: Wyd. Inforteditions, 2010
Portugalski konwój wojskowy w Angoli w 1961 roku
Emblemat powstańców UPA, późniejszej FNLA